Chuyển đổi cây trồng để gia tăng giá trị kinh tế, thay đổi tư duy sản xuất

Những năm gần đây, Hà Nội đẩy mạnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, phát triển sản xuất an toàn và ứng dụng khoa học kỹ thuật. Trong đó, việc mở rộng các mô hình sản xuất đạt tiêu chuẩn VietGAP được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng nông sản, bảo đảm an toàn thực phẩm và đap ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Tại xã Yên Xuân, nhiều mô hình sản xuất mới đang từng bước hình thành theo hướng nâng cao giá trị kinh tế trên cùng một diện tích đất. Nổi bật trong số đó là mô hình trồng nho sữa Hàn Quốc theo tiêu chuẩn VietGAP của gia đình chị Đinh Thị Quyên (thôn 2 Tiến Xuân) - người phụ nữ dân tộc Mường sinh sống tại địa phương với mong muốn phát triển kinh tế trên chính quê hương từ phương thức canh tác truyền thông sang phát triển nông nghiệp chất lượng cao.

Trên diện tích khoảng 6.000m² đất trước đây có hiệu quả khai thác chưa cao, gia đình chị Quyên đã đầu tư hệ thống giàn, tưới và đưa hơn 300 gốc nho sữa Hàn Quốc vào sản xuất theo quy trình VietGAP, hướng đến canh tác an toàn và bền vững. Điểm đặc biệt trong quá trình chăm sóc vườn nho là gia đình chị Quyên ưu tiên sử dụng các loại phân bón hữu cơ tự nhiên, trong đó có nguồn đạm từ cá, trứng và các chế phẩm hữu cơ nhằm bổ sung dinh dưỡng cho cây, cải tạo đất và hạn chế việc sử dụng các yếu tố hóa học trong sản xuất. Đây cũng là hướng đi được gia đình lựa chọn nhằm duy trì chất lượng quả, bảo đảm an toàn và nâng cao giá trị sản phẩm.

Chia sẻ về quá trình xây dựng mô hình, chị Đinh Thị Quyên cho biết, để có được kết quả như hôm nay, gia đình đã trải qua không ít khó khăn. Thời gian đầu, điều kiện thời tiết chưa thuận lợi, kinh nghiệm canh tác còn hạn chế, trong khi diện tích sản xuất trước đây là vùng đất khô hạn, hiệu quả sản xuất hấp. Tuy nhiên, với quyết tâm làm giàu trên chính mảnh đất quê hương, gia đình chị đã không ngừng tìm tòi, học hỏi và nghiên cứu các mô hình sản xuất tiên tiến trong và ngoài nước, đặc biệt là quy trình canh tác của Hàn Quốc. Ngoài ra, gia đình cũng tích cực tiếp cận các tiến bộ khoa học kỹ thuật thông qua sự hỗ trợ của chính quyền địa phương.

Bằng sự kiên trì, tinh thần dám nghĩ, dám làm cùng với việc áp dụng đúng quy trình kỹ thuật, mô hình đã từng bước phát triển ổn định và đạt hiệu quả kinh tế cao. Dự kiến trong năm 2026, mô hình sẽ đạt doanh thu trên 600 triệu đồng, trở thành minh chứng cho hiệu quả của việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng nâng cao giá trị gia tăng. Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cho gia đình, mô hình còn cho thấy tiềm năng phát triển các loại cây trồng có giá trị cao, góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân theo hướng chú trọng chất lượng, thương hiệu và nhu cầu thị trường.

Gắn sản xuất sạch với xây dựng thương hiệu nông sản

Không dừng lại ở mục tiêu tăng thu nhập, mô hình nho sữa VietGAP tại Yên Xuân còn thể hiện xu hướng phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị, trong đó chất lượng sản phẩm, quy trình sản xuất minh bạch và khả năng truy xuất nguồn gốc trở thành những yếu tố quan trọng để tạo lợi thế cạnh tranh.

Trong quá trình triển khai, gia đình chị Quyên không chỉ quan tâm đến kỹ thuật chăm sóc cây trồng mà còn chú trọng xây dựng hình ảnh sản phẩm thông qua việc duy trì quy trình sản xuất an toàn, nâng cao trải nghiệm của khách hàng và từng bước quảng bá giá trị của sản phẩm địa phương.

Theo chị Quyên, giá trị của mô hình không chỉ nằm ở sản lượng thu hoạch mà còn ở khả năng tạo dựng sự tin tưởng của người tiêu dùng. Việc ưu tiên sử dụng các nguồn dinh dưỡng hữu cơ trong quá trình chăm sóc cũng là cách gia đình chị Quyên xây dựng sự khác biệt cho sản phẩm. Không chỉ hướng tới những chùm nho có chất lượng tốt, mô hình còn đặt mục tiêu tạo ra sản phẩm an toàn, thân thiện với môi trường, phù hợp với xu hướng tiêu dùng xanh hiện nay.

Bên cạnh việc tiêu thụ sản phẩm, gia đình chị Quyên cũng định hướng kết hợp sản xuất với trải nghiệm nông nghiệp. Dự kiến trong tháng 7 này – thời điểm vườn nho bước vào giai đoạn đẹp nhất trong năm, gia đình sẽ mở cửa miễn phí để người dân và du khách đến tham quan, chụp ảnh và tìm hiểu quy trình chăm sóc nho. Đây không chỉ là hoạt động quảng bá sản phẩm nông nghiệp an toàn đến người tiêu dùng, mà còn tạo điều kiện để các hộ sản xuất, đoàn viên thanh niên và những người quan tâm đến nông nghiệp công nghệ cao trực tiếp tìm hiểu quy trình canh tác, từ đó lan tỏa những mô hình sản xuất hiệu quả và khuyến khích đổi mới tư duy làm nông.

Theo lãnh đạo xã Yên Xuân, mô hình trồng nho sữa theo tiêu chuẩn VietGAP của hộ gia đình chị Đinh Thị Quyên là mô hình tiêu biểu rong chuyển đổi cơ cấu cây trồng, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất và nâng cao giá trị nông sản. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục khuyến khích, hỗ trợ người dân phát triển các mô hình nông nghiệp chất lượng cao, từng bước hình thành những sản phẩm đặc trưng có sức cạnh tranh trên thị trường góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

Trong bối cảnh yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng của thị trường, mô hình nho sữa VietGAP tại Yên Xuân cho thấy nông nghiệp hiện đại không chỉ được đo bằng năng suất mà còn bằng khả năng tạo dựng thương hiệu và gia tăng giá trị.

Từ mô hình quy mô hộ gia đình của chị Đinh Thị Quyên – người phụ nữ dân tộc Mường làm nông nghiệp bằng tư duy đổi mới – vườn nho sữa VietGAP tại xã Yên Xuân đang mở ra hướng đi mới trong phát triển kinh tế nông thôn. Không chỉ tạo ra sản phẩm có giá trị cao, mô hình còn cho thấy khi người nông dân biết kết hợp giữa tri thức bản địa, khoa học kỹ thuật và yêu cầu của thị trường, mỗi sản phẩm nông nghiệp đều có thể trở thành một câu chuyện thương hiệu riêng, góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh, hiện đại và bền vững.