Kết luận của Thanh tra Chính phủ (TTCP) sau khi thanh tra việc thực hiện pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai; hoạt động thăm dò, khai thác cát, sỏi; quản lý đầu tư xây dựng tại tỉnh Ninh Thuận đã chỉ ra những vấn đề liên quan đến cấp phép đầu tư cho các dự án điện mặt trời, điện gió trên địa bàn.

Theo Kết luận, thực tế một số dự án điện mặt trời tại Ninh Thuận đã sử dụng đất thuộc vùng quy quy hoạch tưới của dự án thuỷ lợi nhưng chưa xác định đầu tư kết hợp sản xuất công nghệ cao.

Đặc biệt Thanh tra Chính phủ cho biết, có 7 dự án điện gió đã được cấp quyết định chủ trương đầu tư nhưng chưa được Bộ Công thương thẩm định, phê duyệt quy hoạch phương án đấu nối.

Trước thực trạng trên, Thanh tra Chính phủ yêu cầu UBND tỉnh Ninh Thuận tiến hành rà soát, xem xét, có phương án thống nhất với nhà đầu tư tạm dừng, giãn tiến độ đầu tư đối với các dự án điện mặt trời đã cấp quyết định chủ trương đầu tư nhưng chưa tiến hành xây dựng, để hạn chế tối đa việc các nhà máy năng lượng tái tạo trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận bị giảm công suất phát điện khi vận hành thương mại.

Thanh tra Chính phủ chỉ ra loạt vấn đề tại các dự án điện gió ở Ninh Thuận

Với các dự án điện mặt trời đang trình thẩm định bổ sung quy hoạch, đề nghị Bộ Công thương xem xét, thẩm định đối với các dự án có khả năng giải toả 100% công suất, các dự án bổ sung quy hoạch còn lại căn cứ khả năng giải toả công suất của hệ thống hạ tầng truyền tải điện đã đầu tư để tiếp tục đề nghị Bộ Công thương thẩm định.

Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị: Đối với các dự án đầu tư nhà máy điện mặt trời có sử dụng đất nông nghiệp thuộc vùng tưới hiện hữu và thuộc quy hoạch vùng tưới của các công trình thuỷ lợi, UBND tỉnh chỉ đạo, lấy ý kiến của chủ đầu tư các công trình thuỷ lợi để không ảnh hưởng đến hiệu quả của công trình thuỷ lợi; đồng thời rà soát ác dự án có khả năng cung cấp nước tưới phải kết hợp đầu tư phát triển điện mặt trời với đầu tư nông nghiệp công nghệ cao nhằm sử dụng có hiệu quả nguồn tài nguyên đất đai.

Hiện Ninh Thuận đã có 215 dự án điện mặt trời trên mái nhà dưới 1MW, tổng quy mô công suất khoảng 30KWp đã hoàn thiện công tác thi công và được Công ty Điện lực Ninh Thuận nghiệm thu và lắp công tơ hai chiều. Tuy nhiên, quá trình đầu tư các dự án cũng gặp không ít khó khăn, một trong những khó khăn, vướng mắc lớn nhất hiện nay là vấn đề giải tỏa công suất các nhà máy năng lượng tái tạo.

Hệ thống truyền tải hiện có trên địa bàn tỉnh chỉ giải tỏa công suất khoảng 800-1.000 MW, chưa đáp ứng nhu cầu giải tỏa công suất các dự án điện năng lượng đã và sẽ vận hành.

Trong số 25 dự án (22 dự án điện Mặt trời, 3 dự án điện gió) đã đưa vào vận hành thương mại, có đến 11 dự án phải giảm phát từ 20-30% công suất, có thời điểm giảm phát lên đến 60% công suất (1 dự án điện gió, 10 dự án điện Mặt trời) để đảm bảo ổn định hệ thống truyền tải. Trong khi đó, các công trình lưới điện truyền tải được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh bổ sung quy hoạch điện VII điều chỉnh, hầu hết đầu tư triển khai chậm tiến độ và đóng điện đều sau năm 2020.

Chính vì thế việc giải phóng công suất 2.000 MW đến hết năm 2020 như tính toán sẽ gặp rất nhiều khó khăn, làm thiệt hại và ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả đầu tư của dự án và thu ngân sách của tỉnh.

Hà Anh