Sự kiện diễn ra nhằm phát huy vai trò của các tổ chức khoa học – kỹ thuật trong việc tham vấn, đóng góp ý kiến từ thực tiễn, góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý về an toàn thực phẩm (ATTP) theo hướng minh bạch, khoa học và khả thi. Qua đó, quy định mới vừa đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, vừa đồng hành, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển bền vững và bảo vệ uy tín thương hiệu Việt.

Động lực từ thực tiễn sau 15 năm thực thi

Phát biểu khai mạc, TS. Lê Văn Giang – Chủ tịch VINAFOSA khẳng định: Sau 15 năm triển khai, Luật An toàn thực phẩm hiện hành đã hoàn thành tốt sứ mệnh, tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho công tác quản lý nhà nước. Tuy nhiên, trước bước tiến mạnh mẽ của công nghệ, sự bùng nổ của thương mại điện tử và sự phức tạp của chuỗi cung ứng toàn cầu, hệ thống pháp luật cần được cập nhật toàn diện để bắt kịp thực tiễn.

TS. Lê Văn Giang nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật lần này được kỳ vọng sẽ minh bạch hóa công tác quản lý, nâng cao trách nhiệm của các bên liên quan và thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi số. Hội thảo là diễn đàn cởi mở để các bên thẳng thắn mổ xẻ những "điểm nghẽn" thực tế hiện nay như: thủ tục công bố sản phẩm, cấp giấy chứng nhận, công tác thử nghiệm - kiểm nghiệm, kiểm tra nhà nước đối với hàng hóa nhập khẩu cũng như lưu thông trên thị trường.

Quản lý dựa trên rủi ro: Kiểm soát đúng trọng tâm, tránh dàn trải

Chia sẻ tại Hội thảo, PGS.TS Nguyễn Văn Việt – Chủ tịch Hiệp hội Bia – Rượu – Nước giải khát Việt Nam (VBA) đánh giá cao tính thời điểm của việc sửa đổi Luật. Dù vậy, ông cho rằng các quy định mới phải được xây dựng trên nền tảng khoa học vững chắc, bám sát thực tiễn, dễ hiểu, dễ làm và có tính khả thi cao.

Theo Chủ tịch VBA, cơ quan quản lý cần chuyển đổi tư duy sang kiểm soát đúng các khâu, sản phẩm và nhóm đối tượng có nguy cơ cao gây mất an toàn, thay vì áp dụng các biện pháp quản lý dàn trải, cào bằng. Thực tế cho thấy, các sự cố ngộ độc hay tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng thời gian qua đa phần xuất phát từ nhóm đối tượng sản xuất chui, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc. Do đó, cần siết chặt việc truy xuất nguồn gốc và xử lý tận gốc các vi phạm này, tránh tạo ra các rào cản hành chính không cần thiết làm ảnh hưởng đến các doanh nghiệp làm ăn chân chính, luôn tuân thủ nghiêm túc pháp luật.

Bên cạnh việc tăng cường công tác hậu kiểm, PGS.TS Nguyễn Văn Việt đề xuất cần phát huy tối đa vai trò tự quản của các hiệp hội ngành hàng và bản thân doanh nghiệp. Ngoài ra, đại diện VBA cũng kiến nghị cơ quan soạn thảo rà soát kỹ lưỡng để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất giữa Luật An toàn thực phẩm sửa đổi với các luật liên quan, tránh tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn gây lúng túng cho doanh nghiệp trong quá trình thực thi.

Chuẩn hóa chuỗi giá trị và đẩy mạnh số hóa

Tại phiên thảo luận, các đại biểu đồng thuận cao với định hướng xây dựng Dự thảo Luật theo góc nhìn hiện đại: Quản lý dựa trên nguy cơ, đẩy mạnh hậu kiểm, kiểm tra có trọng tâm - trọng điểm, ứng dụng công nghệ số trong truy xuất nguồn gốc và liên thông dữ liệu kiểm nghiệm trên toàn quốc.

Nhiều chuyên gia đề nghị Luật mới cần làm rõ trách nhiệm pháp lý của từng mảng trong toàn bộ chuỗi giá trị (từ nguyên liệu đầu vào đến sản phẩm cuối cùng); tăng cường giải pháp kiểm soát đối với dịch vụ ăn uống, bếp ăn tập thể và kinh doanh thực phẩm đường phố. Các đại biểu cũng lưu ý việc làm rõ điều khoản chuyển tiếp và chuẩn hóa thuật ngữ pháp lý để dự thảo vừa bảo vệ tối đa quyền lợi, sức khỏe người tiêu dùng, vừa chắp cánh cho các thương hiệu thực phẩm trong nước phát triển lành mạnh.