Người chỉ huy xe tăng 390 húc đổ cánh cổng Dinh Độc Lập vào trưa 30/4/1975 là ai?
Sự xuất hiện của đồng chí Vũ Đăng Toàn - người chỉ huy xe tăng 390 húc đổ cánh cổng Dinh Độc Lập trưa 30/4/1975, trên chuyến bay đặc biệt đã khiến nhiều hành khách bất ngờ, xúc động.
Mới đây, Vietnam Airlines đã tổ chức chuyến bay đặc biệt mang chủ đề “Bay cao cùng khát vọng Việt Nam”, hướng tới kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam 30/4/1975 (30/4/1975 - 30/4/2026). Sự kiện không chỉ lan tỏa giá trị của hòa bình mà còn thể hiện sự tri ân, đồng thời kết nối các thế hệ người Việt.
Điểm nhấn của hành trình là không gian nghệ thuật giàu cảm xúc với sự góp mặt của nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung và ca sĩ Duyên Quỳnh qua ca khúc “Viết tiếp câu chuyện hòa bình”. Giai điệu vang lên giữa tầng mây gợi nhắc về niềm tự hào dân tộc, khơi dậy trách nhiệm của thế hệ hôm nay trong việc gìn giữ và phát huy những thành quả mà hòa bình mang lại.
Đáng chú ý, chuyến bay có sự hiện diện của đồng chí Vũ Đăng Toàn, cựu chiến binh, nguyên Chính trị viên Đại đội 4 - người chỉ huy xe tăng 390 húc đổ cánh cổng Dinh Độc Lập trưa 30/4/1975. Sự gặp gỡ của các nhân chứng lịch sử và thế hệ hôm nay đã tạo nên một không gian kết nối ý nghĩa, nơi hành trình của dân tộc được tiếp nối bằng những câu chuyện sống động.
Ông Vũ Đăng Toàn quê ở xã Yết Kiêu, huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương cũ, nay thuộc TP. Hải Phòng. Năm 1965, khi vừa tròn 18 tuổi, ông Toàn nhập ngũ, lên đường chiến đấu bảo vệ Tổ quốc. Năm 1968, ông là lớp người đầu tiên của binh chủng Tăng thiết giáp, đưa xe vào chiến trường Quảng Trị.
Trong chiến dịch giải phóng miền Nam và chiến dịch Hồ Chí Minh, ông Toàn là Chính trị viên Đại đội 4, Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn xe tăng 203, Quân đoàn 2. Đơn vị ông tham gia nhiều trận đánh lớn như Giải phóng Huế, TP. Đà Nẵng và các tỉnh Duyên hải Nam Trung bộ...
Chia sẻ trên báo Nhân dân về ngày 30/4/1975 lịch sử, ông Toàn cho biết, khoảng 10h sáng, xe tăng 390 và xe tăng 843 do Đại đội trưởng Bùi Quang Thận chỉ huy là những chiếc xe sớm nhất tiến đến Dinh Độc Lập. Trong đó, xe tăng 390 chạy đường Công Lý (nay là Nam Kỳ Khởi Nghĩa), còn xe tăng 843 của Đại đội trưởng Bùi Quang Thận chạy trên Đại lộ Thống Nhất (nay là đường Lê Duẩn), xông thẳng vào Dinh Độc Lập.
Trong buổi sáng lịch sử ấy, xe tăng 390 có lái xe Trung sĩ Nguyễn Văn Tập; pháo thủ số 1 Ngô Sỹ Nguyên; pháo thủ số 2 kiêm Phó Đại đội trưởng kỹ thuật Thiếu úy Lê Văn Phượng và ông Vũ Đăng Toàn là trưởng xe.
Sau một đêm hành quân từ căn cứ Nước Trong, xe vượt qua cầu Sài Gòn giữa làn mưa bom, bão đạn. Địch dùng đủ loại hỏa lực từ máy bay, tàu chiến dưới sông và xe tăng M48, M113 để chặn quân ta. Cầu Sài Gòn trở thành điểm nóng, tại đây nhiều xe bị cháy, nhiều đồng đội hy sinh nhưng xe tăng 390 vẫn không lùi bước.
Để đảm bảo lực lượng trước tình thế cấp bách, các xe tăng xếp lại đội hình, 5 xe đi sau yểm trợ cho 3 xe đi đầu mở đường. Chiếc xe 390 do ông Toàn chỉ huy đã bắn cháy hai xe thiết giáp M113 của địch tại ngã tư Hàng Xanh rồi tiếp tục tiến nhanh về hướng Dinh Độc Lập.
Xe tăng 843 của đồng chí Thận từ đường Lê Duẩn tới trước, lao vào cổng phụ bên trái nhưng bị mắc lại. Xe 390 nhanh chóng áp sát cổng chính. Thấy xe 843 dừng lại, lái xe Nguyễn Văn Tập xin ý kiến của trưởng xe Vũ Đăng Toàn và nhận được lệnh "tông thẳng" vào cổng Dinh Độc Lập. Giây phút thiêng liêng ấy, tất cả mọi người đều không kìm được xúc động.
Sau ngày nước nhà thống nhất, trong nhu xe tăng 390, đồng chí Vũ Đăng Toàn tiếp tục phục vụ tăng thiết giáp.
Từ năm 1999, xe tăng 390 được trưng bày tại Bảo tàng Tăng thiết giáp. Đến năm 2012, xe tăng này được Thủ tướng Chính phủ quyết định công nhận là Bảo vật quốc gia. Hiện nay, xe tăng 390 được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam.
Đã hơn nửa thế kỷ trôi qua, ký ức về thời khắc lịch sử ngày 30/4/1975 vẫn vẹn nguyên giá trị, trở thành biểu tượng của ý chí, lòng quả cảm và khát vọng hòa bình của dân tộc. Hình ảnh xe tăng 390 húc đổ cánh cổng Dinh Độc Lập không chỉ khép lại chiến tranh mà còn mở ra kỷ nguyên độc lập, thống nhất cho đất nước.
Hình ảnh ấy, câu chuyện ấy vẫn sống mãi như một cách để nhắc nhở và truyền lửa cho các thế hệ trẻ Việt Nam. Đó là quá khứ hào hùng của dân tộc, là điểm tựa, là sự tiếp bước thôi thúc thế hệ trẻ không ngừng đóng góp, dựng xây đất nước ngày càng giàu mạnh, hùng cường.