Vượt rào cản số hóa để tìm đầu ra

Theo Báo Hànộimới, Hà Nội hiện có lợi thế rất lớn về các sản phẩm OCOP, nông sản đặc trưng cũng như hàng thủ công mỹ nghệ gắn liền với hệ thống làng nghề truyền thống. Thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho thấy, thành phố hiện có 3.531 sản phẩm OCOP được đánh giá, phân hạng từ 3 sao trở lên, gồm 18 sản phẩm 5 sao, 22 sản phẩm tiềm năng 5 sao, 1.584 sản phẩm 4 sao và 1.907 sản phẩm 3 sao. Trong đó, nhiều sản phẩm làng nghề có lợi thế về chất lượng, mẫu mã và giá trị văn hóa, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân.

Tuy nhiên, để những lợi thế này chuyển hóa thành sức mua và thị trường ổn định, các chủ thể cần khai thác hiệu quả hơn các kênh phân phối hiện đại, nhất là thương mại điện tử. Thực tế cho thấy, thương mại điện tử đang mở thêm cơ hội tiếp cận khách hàng cho doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh. Ông Phan Trung Kiên, Giám đốc Công ty cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Thăng Long, cho biết doanh nghiệp đẩy mạnh phát triển thị trường trực tuyến qua TikTok, Facebook; các phiên livestream được thực hiện thường xuyên, chân thực, góp phần tạo niềm tin với người tiêu dùng.

Nhờ các nền tảng công nghệ số này, những mặt hàng nông sản công nghệ cao từng bước phá vỡ giới hạn về không gian địa lý, tiếp cận đông đảo người mua ở mọi miền đất nước nhanh chóng, minh bạch và hiệu quả hơn. Tương tự, ông Nguyễn Văn Vịnh, chủ cơ sở sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ Vịnh Linh (xã Phú Xuyên), chia sẻ, trước đây hoạt động bán hàng của cơ sở phụ thuộc phần lớn vào thương lái; nhờ sự hỗ trợ của chính quyền, tỷ lệ đơn hàng qua thương mại điện tử hiện chiếm khoảng 60%, có thời điểm đạt 80% tổng đơn hàng.

Câu chuyện thực tế từ cơ sở sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ Vịnh Linh là minh chứng sinh động cho thấy, việc mạnh dạn chuyển từ phương thức kinh doanh truyền thống sang không gian mạng đang mở ra hướng đi đầy triển vọng, giúp các hộ kinh doanh chủ động hơn trong việc tìm kiếm và duy trì đầu ra ổn định. Những kết quả này cho thấy, không gian số có thể giúp sản phẩm vượt khỏi phạm vi tiêu thụ quen thuộc, kết nối trực tiếp hơn với khách hàng. Tuy nhiên, không phải cơ sở nào cũng có đủ nhân lực, kỹ năng và điều kiện để khai thác hiệu quả kênh bán hàng mới.

Với nhiều hợp tác xã, hộ kinh doanh và cơ sở làng nghề, khó khăn không chỉ nằm ở việc tạo tài khoản hay đăng sản phẩm lên sàn, mà còn ở cách xây dựng nội dung, chụp ảnh, quay video, giới thiệu công dụng, vận hành gian hàng và duy trì tương tác với người mua. Những điểm nghẽn về kỹ thuật, công nghệ và tư duy kinh doanh trực tuyến đang đòi hỏi những giải pháp tháo gỡ căn cơ, đồng bộ từ phía cơ quan quản lý và các đơn vị đồng hành, qua đó giúp thương nhân Thủ đô tự tin bước ra thị trường rộng lớn, khai thác tối đa tiềm năng kinh tế số.

Giải pháp đồng bộ nâng tầm thương hiệu

Theo Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Nguyễn Thế Hiệp, xúc tiến thương mại và quảng bá sản phẩm OCOP được thành phố xác định là khâu đột phá trong bối cảnh đầu ra cho nông sản, đặc sản địa phương còn gặp khó khăn. Hà Nội đã phát triển các điểm giới thiệu, bán sản phẩm OCOP, đồng thời thúc đẩy kết nối với những sàn thương mại điện tử như Shopee, Tiki, Lazada để mở rộng khả năng tiếp cận thị trường. Việc phát triển đồng bộ hệ thống các điểm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP trên địa bàn thành phố không chỉ tạo điểm nhấn thương mại, mà còn đóng vai trò là cầu nối đưa hàng hóa chất lượng cao đến gần hơn với người tiêu dùng Thủ đô.

Định hướng này phù hợp với yêu cầu phát triển thị trường theo nhiều kênh, kết hợp phân phối truyền thống với nền tảng số. Theo Kế hoạch số 163/KH-UBND ngày 21-4-2026 về triển khai Chương trình OCOP thành phố Hà Nội năm 2026, thành phố chú trọng quảng bá câu chuyện sản phẩm gắn với văn hóa, di sản và con người Thủ đô; kết nối sản phẩm với các đơn vị phân phối, sàn thương mại điện tử trong nước và quốc tế, đồng thời hỗ trợ bán hàng trực tuyến và livestream. Sự đồng bộ trong cơ chế, chính sách cùng quyết tâm đổi mới phương thức xúc tiến thương mại đang tạo bệ phóng cho cộng đồng doanh nghiệp và các chủ thể sản xuất, kinh doanh trên địa bàn Thủ đô.

Trong bối cảnh đó, Cơ quan Báo và Phát thanh truyền hình Hà Nội, Sở Công Thương Hà Nội tổ chức Kích hoạt Chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô” và ra mắt kênh TikTok “OCOP Hà Nội” vào ngày 6-10. Chương trình được kỳ vọng mở thêm kênh quảng bá, kết nối sản phẩm OCOP, sản phẩm làng nghề với người tiêu dùng trên môi trường số, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh từng bước tiếp cận phương thức bán hàng trực tuyến. Sự kiện ra mắt này đánh dấu một bước tiến trong chiến lược chuyển đổi số báo chí kết hợp thương mại, mở ra không gian tương tác sinh động, chuyên nghiệp cho các thương nhân Thủ đô trong thời kỳ hội nhập.

Tuy nhiên, hiệu quả của chương trình sẽ không chỉ nằm ở độ phủ của nội dung hay số lượt tiếp cận, mà cần được đánh giá từ khả năng chuyển sự quan tâm của người tiêu dùng thành đơn hàng, giao dịch thành công và khách hàng quay trở lại. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với các chủ thể tham gia: không chỉ đưa sản phẩm lên môi trường số, mà còn phải từng bước xây dựng gian hàng chuyên nghiệp, cung cấp thông tin minh bạch, bảo đảm chất lượng, giá bán, nguồn cung và dịch vụ sau bán hàng.

Vì vậy, hỗ trợ thương nhân cần đi vào những công việc cụ thể như hướng dẫn lựa chọn sản phẩm phù hợp với từng nền tảng; xây dựng hình ảnh, video và câu chuyện sản phẩm; thực hành livestream; quản trị gian hàng, đơn hàng và phản hồi khách hàng; sử dụng thanh toán số, truy xuất nguồn gốc và các công cụ phân tích dữ liệu. Các chủ thể cũng cần được tư vấn về tiêu chuẩn chất lượng, nhãn hàng hóa, sở hữu trí tuệ và quy định kinh doanh trên môi trường mạng. Với những cơ sở còn hạn chế về nhân lực, mô hình hỗ trợ theo nhóm ngành hàng hoặc theo địa bàn có thể giúp giảm chi phí, đồng thời nâng cao khả năng duy trì hoạt động sau tập huấn.

Quan trọng hơn, mở rộng thị trường số phải đi cùng năng lực sản xuất và hệ thống phân phối. Cơ sở sản xuất cần chủ động chuẩn hóa chất lượng, công khai giá bán, bảo đảm nguồn cung và tổ chức giao nhận; cơ quan quản lý, đơn vị truyền thông và nền tảng thương mại điện tử cần phối hợp kết nối sản phẩm với người mua, nhà phân phối và đối tác logistics. Kết quả cũng cần được đánh giá bằng những chỉ số cụ thể như số chủ thể duy trì gian hàng, số đơn hàng giao thành công, doanh thu, tỷ lệ khách hàng quay lại và khả năng mở rộng thị trường sau chương trình.

Không gian số mở ra cơ hội để sản phẩm OCOP và làng nghề Hà Nội đi xa hơn, nhưng công nghệ chỉ phát huy giá trị khi đi cùng sản phẩm tốt, thông tin đáng tin cậy và năng lực phục vụ khách hàng. Mục tiêu cuối cùng không phải là có thêm bao nhiêu sản phẩm xuất hiện trên mạng, mà là giúp thương nhân làm chủ phương thức kinh doanh mới, tạo đầu ra ổn định và nâng cao giá trị cho những sản phẩm đặc trưng của Thủ đô.