Báo cáo của Văn phòng Ban Chỉ đạo cho thấy hiện Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã hoàn thành 12 dự án với tổng công suất 6.100MW; đang triển khai 10 dự án trọng điểm khác. Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) đang thực hiện 3 dự án nhưng đều gặp khó khăn, vướng mắc, nhiều khả năng không thể hoàn thành đúng tiến độ.

Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV) thực hiện 4 dự án với tổng công suất 2.950 MW. Có 2 dự án đang triển khai nhưng sẽ không hoàn thành tiến độ và 2 dự án chưa thực hiện các bước chuẩn bị đầu tư.

Văn phòng Ban Chỉ đạo cũng nêu rõ, có 19 dự án nhà máy nhiệt điện đầu tư theo hình thức xây dựng - kinh doanh - chuyển giao (BOT) với tổng công suất khoảng gần 27.000 MW, trong đó, 4 dự án đã vào vận hành thương mại; 4 dự án đang xây dựng; 3 dự án đang triển khai ở giai đoạn đầu, chưa đàm phán; 3 dự án đang giải quyết vấn đề về pháp lý.

Nhà máy nhiệt điện Long Phú 1 chậm tiến độ

Có 7 dự án theo hình thức IPP với tổng công suất gần 2.000 MW. Theo đánh giá, các dự án này đều chậm tiến độ, trong đó một số dự án khó xác định được thời gian hoàn thành; một số dự án chậm do thiếu nguồn vốn vay; một số dự án nguy cơ không có đường dây đấu nối.

Đối với các công trình lưới điện, đặc biệt là các công trình lưới giải tỏa công suất nguồn năng lượng tái tạo đã được EVN triển khai quyết liệt và đã đảm bảo giải tỏa trên 86% công suất điện năng tái tạo. Ngoài ra, EVN đang tập trung thực hiện các công trình nâng cao năng lực hệ thống truyền tải 500 kV, công trình lưới điện đồng bộ các trung tâm nhiệt điện, nhà máy điện, công trình lưới điện phục vụ nhập khẩu điện từ Lào…

Tuy nhiên, vướng mắc nhất hiện nay đối với công trình lưới điện là công tác đền bù giải phóng mặt bằng do đơn giá bồi thường còn nhiều bất cập, không có quy định đối với đất diện tích mượn tạm thi công; vướng mắc liên quan đến chuyển đổi sử dụng đất rừng…

Liên quan tới vấn đề trên, sáng 7/9, tại phiên giải trình về thực trạng, giải pháp phát triển điện lực đến năm 2030 nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, Bộ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh cho biết: Nhiều dự án nguồn điện chậm tiến độ so với quy hoạch làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới việc đảm bảo cung ứng điện trong thời gian tới.

Bộ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh. Ảnh CT

Huy động vốn cho các dự án điện gặp nhiều khó khăn, cũng là một hạn chế. Cụ thể, trung bình mỗi năm nhu cầu vốn đầu tư cho nguồn và lưới điện khoảng 8-10 tỷ USD. Các tập đoàn nhà nước đều gặp khó khăn về tài chính nên việc huy động vốn cho các dự án của họ cũng gặp khó khăn. Các dự án nguồn điện do tư nhân và nhà đầu tư nước ngoài cũng gặp khó khăn do yêu cầu cao từ các bên cho vay (bảo lãnh Chính phủ, chuyển đổi ngoại tệ …)

Theo Bộ trưởng, một trong những giải pháp về chính sách tài chính là tăng cường thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào phát triển các dự án điện. Xem xét tiếp tục chấp thuận bảo lãnh Chính phủ hợp lý cho các dự án nguồn điện đầu tư theo hình thức BOT.

Bên cạnh đó, để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong việc đầu tư phát triển ngành điện, đáp ứng đủ điện cho phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2030, Bộ Công thương kiến nghị Quốc hội xem xét ban hành một Nghị quyết cho phép ngành điện thực hiện thí điểm một số chính sách chưa có luật điều chỉnh hoặc khác với quy định của luật hiện hành để hỗ trợ các chủ đầu tư dự án điện đẩy nhanh tiến độ các dự án.

Linh Anh