| Uống nước rau má mỗi ngày có tốt không? Nước rau má - Bí quyết cho sức khỏe và sắc đẹp Rau má - "siêu thực phẩm" với nhiều lợi ích nhưng không dành cho tất cả mọi người |
 |
| Hàng ngày ông Ngọc cùng các công nhân sẽ tiế hành thu hoạch rau má. |
Rau má từng là cây cứu đói của người xứ Thanh
Với ông Lê Viết Ngọc, sinh ra và lớn lên tại thôn Phúc Gia, xã Thọ Long, rau má không chỉ là cây dân dã mà còn gắn liền với ký ức tuổi thơ. Những năm 1985, khi cơm không đủ ăn, gia đình đông con của ông thường phải ra đồng cắt rau má luộc ăn qua bữa. Khi đó, rau má thực sự là cây cứu đói quen thuộc của người dân vùng đất Thanh Hóa. Những ký ức đó, theo ông Ngọc, luôn nhắc nhở ông về giá trị của cây rau má, cả về mặt dinh dưỡng lẫn văn hóa.
Đến năm 2012, khi kinh tế ổn định hơn, ông Ngọc thuê lại 3ha đất của xã Thọ Long để trồng cây ăn trái và đào ao thả cá. Dưới tán cây, rau má bản địa mọc tự nhiên, sinh trưởng nhanh và lan rộng khắp đất. Ban đầu, ông chỉ cắt rau bán tươi cho thương lái với giá 15.000–20.000 đồng/kg, nhưng vào chính vụ, rau má phát triển quá nhanh, việc cắt không kịp khiến việc bán tươi không hiệu quả. Nhận thấy tiềm năng, ông Ngọc quyết định chế biến để bảo quản lâu hơn và nâng cao giá trị kinh tế.
Ông lựa chọn giữ nguyên giống rau má bản địa thay vì dùng giống lai cho năng suất cao. Rau má bản địa có lá nhỏ, vị bùi, đắng nhẹ, mùi thơm đặc trưng mà ông Ngọc muốn gìn giữ, không đánh đổi hương vị tự nhiên chỉ để lấy năng suất. Những năm tháng khó khăn thuở nhỏ cũng góp phần định hình định hướng phát triển của ông: rau má không chỉ là món ăn chống đói mà còn là biểu tượng cho sức sống bền bỉ của người dân Thọ Long.
Năm 2019, cùng với vợ, ông Ngọc thành lập HTX cây trồng và vật nuôi Đồng Ngâu, mạnh dạn vay vốn ngân hàng, đầu tư máy móc, trang thiết bị và xây dựng nhà xưởng chế biến bột rau má. Rau má được trồng hoàn toàn tự nhiên, không sử dụng thuốc trừ sâu hay phân hóa học, chỉ bón chế phẩm vi sinh Tribi và thuê lao động địa phương làm cỏ.
Mỗi công đoạn sản xuất đều được kiểm soát chặt chẽ, từ rửa, chọn lọc, hấp sấy đến nghiền và đóng gói trong phòng lạnh khử khuẩn bằng tia UV, đảm bảo sản phẩm an toàn tuyệt đối. HTX trồng hơn 1ha rau má và liên kết với 15 hộ dân, nâng tổng diện tích vùng nguyên liệu gần 2ha. Nhờ đó, HTX tạo việc làm thường xuyên cho 10 lao động địa phương và hàng chục lao động khác trong vùng liên kết, đồng thời cung cấp nguồn nguyên liệu ổn định. Nhờ những nỗ lực này, rau má không còn chỉ là cây cứu đói mà trở thành nguồn thu nhập bền vững, đồng thời giữ gìn hương vị, giá trị dinh dưỡng và văn hóa của cây rau má bản địa Thanh Hóa.
Chế biến và phát triển thương hiệu OCOP
 |
| Hiện HTX Đồng Ngâu đang có 5 sản phẩm được chế biến từ cây rau má. |
Nhờ quy trình sản xuất khép kín, HTX Đồng Ngâu đã tạo ra 5 sản phẩm chủ lực: bột rau má nguyên vị, rau má đậu xanh, rau má hạt sen, rau má ngũ vị và trà rau má. Trong đó, bột rau má nguyên vị đã đạt OCOP 3 sao, hai sản phẩm khác đang hoàn thiện hồ sơ để đạt OCOP 4 sao. Doanh thu hàng năm của HTX ước đạt 5–6 tỷ đồng, thể hiện hiệu quả kinh tế rõ rệt từ cây rau má bản địa.
Ông Lê Chí Thế, Phó Chủ tịch UBND xã Thọ Long, cho biết: “Bột rau má Đồng Ngâu được công nhận sản phẩm OCOP vào tháng 3/2024. HTX đang hoạt động khá tốt, tạo công ăn việc làm ổn định cho hàng chục lao động địa phương và thu mua nguyên liệu từ gần 2ha vùng trồng. Chúng tôi sẽ định hướng mở rộng vùng trồng, hình thành các khu tập trung chuyên canh rau má để cung cấp nguyên liệu ổn định, đồng thời hỗ trợ HTX xây dựng sản phẩm bột rau má hạt sen và rau má đậu xanh đạt OCOP 4 sao.”
Trong đời sống hiện đại, rau má không chỉ là món ăn truyền thống mà còn được ví như “sâm của người xứ Thanh”, giàu dinh dưỡng. Việc chế biến rau má thành sản phẩm tiện lợi nhưng vẫn giữ nguyên giá trị dinh dưỡng giúp người tiêu dùng thuận tiện sử dụng, đồng thời nâng cao giá trị thương mại. HTX Đồng Ngâu còn chú trọng nghiên cứu thị trường, cải tiến sản phẩm từ cách đóng gói, bảo quản đến hương vị, nhằm đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng hiện đại nhưng vẫn giữ nguyên chất lượng đặc trưng.
Sản phẩm bột rau má được đánh giá cao nhờ màu xanh tự nhiên, mùi thơm đặc trưng, dễ sử dụng trong nhiều món ăn và thức uống. Ngoài giá trị kinh tế, rau má còn mang giá trị văn hóa, là ký ức tuổi thơ của nhiều người dân Thanh Hóa và là biểu tượng cho sự bền bỉ của người nông dân. Trên bàn làm việc của ông Ngọc, những gói bột rau má xanh mướt mang nhãn hiệu “Đồng Ngâu – Rau má xứ Thanh” là minh chứng sống cho nỗ lực gìn giữ và phát triển sản phẩm địa phương.
Với định hướng lâu dài, HTX Đồng Ngâu không chỉ cung cấp nguồn rau má chất lượng cao mà còn góp phần nâng tầm thương hiệu nông sản bản địa, mở rộng thị trường trong nước, hướng tới xuất khẩu và khai thác tiềm năng kinh tế từ các sản phẩm tiện lợi, đa dạng. Rau má bản địa từ cây cứu đói nay đã trở thành sản phẩm OCOP bạc tỷ, vừa tạo thu nhập ổn định cho người dân, vừa phát triển nông nghiệp bền vững, nâng cao giá trị văn hóa, dinh dưỡng, sức khỏe và hình ảnh nông sản Thanh Hóa trong và ngoài nước, đồng thời khẳng định tiềm năng lan tỏa giá trị xã hội của sản phẩm địa phương.
