UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 122/2026/QĐ-UBND ngày 28/8/2026 về Bộ tiêu chí xã nông thôn mới thành phố Hà Nội giai đoạn 2026–2030. Đây là căn cứ để đánh giá thực trạng, mức độ đạt các tiêu chí tại các xã, đồng thời phục vụ công tác thẩm định, xét công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới trong giai đoạn mới.

Quyết định áp dụng đối với các sở, ban, ngành, đoàn thể Thành phố, UBND các xã cùng các cơ quan, tổ chức có liên quan trong quá trình triển khai Bộ tiêu chí. Quyết định có hiệu lực từ ngày 7/9/2026.

Nâng chất lượng xây dựng nông thôn mới

Bộ tiêu chí xã nông thôn mới Hà Nội giai đoạn 2026–2030 gồm 10 nhóm nội dung, bao quát từ quy hoạch, hạ tầng kinh tế - xã hội, phát triển kinh tế nông thôn đến đào tạo nguồn nhân lực; văn hóa, giáo dục, y tế; giảm nghèo và an sinh xã hội; khoa học công nghệ và chuyển đổi số; môi trường và cảnh quan nông thôn; xây dựng hệ thống chính trị và hành chính công; tiếp cận pháp luật, an ninh và quốc phòng.

Cách tiếp cận này cho thấy xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn mới không chỉ tập trung vào việc hoàn thiện các công trình hạ tầng, mà đặt trong tổng thể phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng đời sống người dân.

Theo hồ sơ xây dựng Bộ tiêu chí được Hà Nội công bố trước khi ban hành, dự thảo được thiết kế gồm 10 tiêu chí với 47 chỉ tiêu. Thành phố đồng thời phân loại 75 xã thành hai nhóm để áp dụng các yêu cầu phù hợp với điều kiện phát triển của từng địa bàn. Trong đó, nhóm 1 gồm 36 xã có điều kiện phát triển thuận lợi hơn, tốc độ đô thị hóa nhanh; nhóm 2 gồm 39 xã còn mang đặc trưng nông nghiệp, miền núi hoặc có vị trí xa khu vực trung tâm hơn.

Việc phân nhóm nhằm hạn chế cách tiếp cận đồng nhất giữa các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khác nhau, đồng thời tạo cơ sở để các xã xây dựng lộ trình thực hiện phù hợp với nguồn lực và đặc điểm thực tế.

Chuyển đổi số, kinh tế xanh trở thành nội dung trọng tâm

Một điểm đáng chú ý trong định hướng xây dựng Bộ tiêu chí giai đoạn 2026–2030 là việc đưa khoa học công nghệ và chuyển đổi số trở thành một nhóm nội dung riêng. Đây là sự thay đổi đáng kể so với cách tiếp cận truyền thống, khi chuyển đổi số ngày càng tác động trực tiếp đến quản lý nhà nước, sản xuất, thương mại và đời sống tại khu vực nông thôn.

Theo dự thảo được công bố trước khi Bộ tiêu chí chính thức được ban hành, Hà Nội đặt ra nhiều yêu cầu liên quan đến chuyển đổi số, xây dựng mô hình “thôn thông minh”, giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến và ứng dụng công nghệ trong quản lý, sản xuất. Đối với nhóm xã có điều kiện phát triển thuận lợi hơn, dự thảo từng đặt yêu cầu xây dựng ít nhất 2 mô hình thôn thông minh và tỷ lệ giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến từ 93% trở lên.

Cùng với chuyển đổi số, các nội dung về kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, phát triển nông nghiệp công nghệ cao và bảo vệ môi trường cũng được đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với phát triển kinh tế nông thôn.

Định hướng này phù hợp với yêu cầu nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp, phát triển các sản phẩm đặc trưng địa phương và từng bước hình thành những mô hình kinh tế có khả năng thích ứng tốt hơn với yêu cầu của thị trường. Trong đó, chương trình OCOP tiếp tục được xem là một trong những công cụ thúc đẩy phát triển sản phẩm, thương hiệu và kinh tế địa phương.

Đặt người dân ở trung tâm của quá trình phát triển

Bên cạnh các tiêu chí về kinh tế và hạ tầng, Bộ tiêu chí mới dành vị trí quan trọng cho các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế, giảm nghèo, an sinh xã hội, đào tạo nguồn nhân lực và môi trường.

Đây là những yếu tố có tác động trực tiếp đến chất lượng cuộc sống và tính bền vững của quá trình xây dựng nông thôn mới. Thực tế triển khai chương trình giai đoạn 2021–2025 cho thấy Hà Nội đã đạt kết quả cao, với 382/382 xã đạt chuẩn nông thôn mới; 229 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và 109 xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu. Thành phố cũng có 18/18 đơn vị cấp huyện đạt chuẩn hoặc hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới.

Trên nền tảng đó, việc ban hành Bộ tiêu chí mới đặt ra yêu cầu chuyển từ mở rộng phạm vi đạt chuẩn sang tiếp tục nâng cao chất lượng và tính bền vững của các kết quả đã đạt được.

UBND Thành phố giao các sở, ban, ngành, đoàn thể phụ trách từng tiêu chí, chỉ tiêu theo chức năng, nhiệm vụ được phân công; tổ chức hướng dẫn, triển khai bảo đảm thống nhất, đồng bộ và phù hợp với điều kiện thực tế.

Sở Nông nghiệp và Môi trường giữ vai trò chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành, đoàn thể liên quan đôn đốc UBND các xã triển khai xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026–2030. Trong quá trình thực hiện, những vấn đề phát sinh sẽ được rà soát, tổng hợp để báo cáo UBND Thành phố xem xét, điều chỉnh khi cần thiết.

Ở cấp cơ sở, UBND các xã có trách nhiệm căn cứ Bộ tiêu chí và hướng dẫn của các cơ quan Trung ương, Thành phố để chủ động đánh giá mức độ đạt được của từng tiêu chí, xây dựng chương trình, kế hoạch thực hiện theo lộ trình. Đồng thời, chính quyền cơ sở phải phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội cùng cấp tổ chức kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện hằng năm.

Việc phân công trách nhiệm cụ thể giữa các cấp, ngành được kỳ vọng tạo cơ sở để Bộ tiêu chí không chỉ là thước đo đánh giá kết quả, mà còn trở thành công cụ định hướng quá trình phát triển tại từng địa bàn.

Giai đoạn 2026–2030, Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030 có 80% số xã đạt chuẩn nông thôn mới và 20% số xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại. Trong bối cảnh quá trình đô thị hóa tiếp tục diễn ra nhanh, yêu cầu đặt ra không chỉ là duy trì kết quả xây dựng nông thôn mới, mà còn phải tạo ra những chuyển biến thực chất về thu nhập, chất lượng dịch vụ công, môi trường sống, năng lực sản xuất và khả năng tiếp cận công nghệ của người dân nông thôn.

Bộ tiêu chí xã nông thôn mới Hà Nội giai đoạn 2026–2030 vì vậy được đặt trong một khung phát triển rộng hơn: từ xây dựng hạ tầng sang nâng cao chất lượng sống; từ sản xuất nông nghiệp truyền thống sang phát triển kinh tế nông thôn gắn với công nghệ, chuyển đổi xanh và thị trường; đồng thời tăng cường hiệu quả quản trị ở cấp cơ sở.