Cuối giờ sáng 21/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Quốc hội nghe trình bày Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp.

Trình bày Tờ trình tóm tắt, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự thảo Nghị quyết được xây dựng nhằm bảo đảm phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng và quy định pháp luật của Nhà nước; đồng thời góp phần tháo gỡ khó khăn, ổn định hoạt động sản xuất, kinh doanh cho hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp.

Chính sách cũng được đề xuất ban hành kịp thời nhằm góp phần kiểm soát lạm phát, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Theo đề xuất của Chính phủ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng sẽ được giảm 30% số thuế thu nhập phải nộp trong năm 2026 và 2027.

Cụ thể, cá nhân cư trú có thu nhập từ kinh doanh, doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng được giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và 2027.

Tương tự, doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo pháp luật Việt Nam, có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng được giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong hai năm này.

Với doanh nghiệp đang được hưởng ưu đãi thuế theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp hoặc các luật, nghị quyết khác của Quốc hội, mức giảm 30% được tính trên số thuế phải nộp sau khi đã trừ các ưu đãi.

Hỗ trợ trực tiếp, tạo thêm nguồn lực tái đầu tư

Lý giải đề xuất này, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết thời gian qua đã ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành nhiều chính sách hỗ trợ người dân, doanh nghiệp. Trong đó có giảm thuế giá trị gia tăng đối với hầu hết hàng hóa, dịch vụ; giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn; cùng các chính sách về thuế tiêu thụ đặc biệt, miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và miễn, giảm hơn 40 loại phí, lệ phí.

Trên cơ sở các chính sách hỗ trợ hiện hành và khả năng cân đối ngân sách nhà nước, Chính phủ cho rằng cần có thêm giải pháp trực tiếp nhằm tạo điều kiện cho hộ, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển.

Mức giảm 30% số thuế phải nộp cũng đã từng được áp dụng trong một số giai đoạn khó khăn trước đây nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, như các năm 2008, 2012 và giai đoạn chịu tác động của Covid-19.

Theo Chính phủ, chính sách giảm thuế giá trị gia tăng từ 10% xuống 8% đối với hầu hết hàng hóa, dịch vụ thời gian qua đã góp phần kích cầu tiêu dùng, tăng sức mua và giảm chi phí sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, chính sách này sẽ hết hiệu lực vào cuối năm 2026.

Do đó, việc tiếp tục giảm 30% thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp trong năm 2026-2027 đối với nhóm có doanh thu không quá 10 tỷ đồng được kỳ vọng tạo sự hỗ trợ trực tiếp, giúp giữ lại nguồn lợi nhuận để tái đầu tư, mở rộng sản xuất; đồng thời tăng thu nhập khả dụng, tạo thêm dư địa cho tiêu dùng và tích lũy, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Dự kiến giảm thu ngân sách 6.701 tỷ đồng trong hai năm

Theo Tờ trình của Chính phủ, dự thảo Nghị quyết quy định chính sách giảm thuế áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và 2027. Chính phủ được giao quy định chi tiết để bảo đảm cơ sở triển khai thực hiện, phù hợp với quy định của pháp luật về thuế, quản lý thuế và tổ chức Chính phủ.

Việc áp dụng chính sách trong hai năm 2026-2027 được kỳ vọng góp phần tháo gỡ khó khăn, ổn định sản xuất, kinh doanh cho hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp.

Về tác động ngân sách, căn cứ số thu năm 2025, dự kiến tổng số giảm thu ngân sách khoảng 3.191 tỷ đồng năm 2026 và 3.510 tỷ đồng năm 2027, tương đương 6.701 tỷ đồng trong hai năm.

"Việc giảm thuế trước mắt có thể làm giảm thu ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, về dài hạn, khi doanh nghiệp và cá nhân phát triển, nguồn thu có thể được bù đắp thông qua các khoản thuế phát sinh từ tiêu dùng và thu nhập", Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nói.

Đề nghị có cơ chế chuyển tiếp khi doanh thu vượt ngưỡng 10 tỷ đồng

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Ngô Thị Phú Hà cho biết, Ủy ban cơ bản nhất trí về sự cần thiết ban hành Nghị quyết theo đề xuất của Chính phủ nhằm kịp thời hỗ trợ, góp phần tháo gỡ khó khăn cho các chủ thể kinh doanh quy mô nhỏ.

Cơ quan thẩm tra đồng thời đề nghị Chính phủ tiếp tục đánh giá kỹ những khó khăn, vướng mắc được nêu trong Tờ trình cũng như phản ánh của cử tri, doanh nghiệp, hiệp hội, từ đó có các giải pháp thiết thực, thực chất hơn đối với hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp.

Về điều kiện hưởng chính sách, đa số ý kiến tán thành đề xuất giảm 30% thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong năm 2026 và 2027 đối với các đối tượng có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng.

Tuy nhiên, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị có giải pháp kiểm soát hiệu quả, ngăn ngừa hành vi chia, tách hoặc chuyển doanh thu nhằm đủ điều kiện hưởng ưu đãi.

Nhiều ý kiến cũng đề nghị Chính phủ làm rõ cơ sở lựa chọn chung ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng và mức giảm 30% cho tất cả lĩnh vực. Cách xác định doanh thu đối với doanh nghiệp có kỳ tính thuế khác năm dương lịch, mới thành lập, thực hiện chia, tách, hợp nhất, sáp nhập hoặc hoạt động chưa đủ 12 tháng cũng cần được quy định cụ thể.

Đáng chú ý, cơ quan thẩm tra cho rằng cần tiếp tục xem xét tính công bằng của chính sách tại ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng. Theo dự thảo, hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu đến 10 tỷ đồng được giảm thuế, nhưng chỉ cần doanh thu cao hơn ngưỡng này một mức nhỏ sẽ không còn được hưởng ưu đãi.

Do đó, nhiều ý kiến đề nghị Chính phủ nghiên cứu cơ chế chuyển tiếp hợp lý, thay vì để hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp mất toàn bộ ưu đãi ngay khi doanh thu vượt 10 tỷ đồng.

Về đối tượng được giảm thuế, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản nhất trí với đề xuất của Chính phủ. Tuy nhiên, quy định về đối tượng được giảm thuế thu nhập doanh nghiệp trong dự thảo Nghị quyết hiện chưa thống nhất với Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và nội dung dự thảo Nghị định hướng dẫn. Cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát, làm rõ phạm vi áp dụng để tránh cách hiểu khác nhau và khó khăn khi thực hiện.

Làm rõ cách xử lý số thuế đã nộp trong năm 2026

Đa số ý kiến trong Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhất trí áp dụng chính sách giảm thuế cho kỳ tính thuế năm 2026 và 2027. Tuy nhiên, một vấn đề đặt ra là thời điểm Nghị quyết dự kiến được thông qua khi năm 2026 đã đi qua nhiều tháng.

Theo cơ quan thẩm tra, nhiều hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp đã nộp thuế trong 8 tháng đầu năm, trong khi dự thảo Nghị quyết và dự thảo Nghị định chưa quy định rõ nguyên tắc xử lý số thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đã tạm nộp trước thời điểm Nghị quyết có hiệu lực.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị Chính phủ làm rõ khoảng trống pháp lý này, đồng thời khẩn trương ban hành hướng dẫn về trình tự, thủ tục bù trừ hoặc hoàn trả số thuế đã nộp.

Các thủ tục cần được đơn giản hóa tối đa, từ kê khai đến xác định số thuế được giảm; không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính, bảo đảm thuận lợi cho hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp khi thụ hưởng chính sách.