Ngành Thủy lợi đã xây dựng xong các kịch bản về ngập lụt, úng ở các vùng/hệ thống thủy lợi trong vụ mùa 2020 tại vùng Trung du và Đồng bằng Bắc bộ. Qua đó, đưa ra các giải pháp hiệu quả để vận hành các công trình thủy lợi, điều hành tổ chức sản xuất, nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp.

Theo báo cáo của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, năm 2020, hiện tượng ENSO tiếp tục duy trì trạng thái trung tính, các đợt nắng nóng có khả năng kéo dài tới tháng 7/2020 ở Bắc bộ. Tổng lượng mưa xấp xỉ so với trung bình nhiều năm, riêng tháng 10/2020 cao hơn từ 10 – 25%.

Theo Cục Trồng trọt, vụ mùa năm 2020, toàn bộ 12 tỉnh, thành phố thuộc khu vực trung du và Đồng bằng Bắc Bộ dự kiến gieo cấy 546,6 nghìn héc ta lúa, phấn đấu tổng sản lượng đạt 3,037 triệu tấn. So với vụ mùa năm 2019, diện tích gieo cấy giảm 4,4 nghìn héc ta nhưng tăng 23,8 nghìn tấn về sản lượng.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất trong sản xuất vụ mùa là nguy cơ xảy ra úng ngập trong đầu vụ và cuối vụ. Ông Vũ Đức Long – Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, do ảnh hưởng của mưa lớn cục bộ, các vùng trũng, thấp và các đô thị thuộc khu vực Trung du và Đồng bằng Bắc bộ có nguy cơ ngập úng, đặc biệt tại các tỉnh Vĩnh Phúc, Hà Nội, Hải Dương, Ninh Bình, Hà Nam.

Trong khi đó, năng lực của hệ thống tiêu thoát nước của khu vực này còn rất hạn chế. Để đạt được mục tiêu trên, Tổng cục Thủy lợi xây dựng 9 kịch bản bảo vệ diện tích vụ mùa ứng với từng đợt mưa lớn và thời kỳ sinh trưởng của cây lúa.

Cấy sớm, giảm gieo sạ né úng lụt vụ mùa

Phát biểu tại hội nghị, đại diện Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, doanh nghiệp thủy lợi các tỉnh: Thái Bình, Phú Thọ, Bắc Ninh, Hưng Yên… đã góp ý về phương án, trao đổi, chia sẻ các giải pháp phát triển hệ thống thủy lợi, ứng phó với ngập lụt, bảo vệ diện tích sản xuất lúa vụ mùa.

Trên cơ sở kịch bản lượng mưa và kịch bản về giai đoạn sinh trưởng của lúa, Viện Quy hoạch Thủy lợi đã tổ hợp được 9 kịch bản khung ngập lụt, úng cho khu vực theo từng giai đoạn (giai đoạn lúa mới cấy; giai đoạn lúa đẻ nhánh, làm đòng và giai đoạn lúa cuối vụ).

Theo kinh nghiệm, những năm nắng nóng kéo dài và được mùa nhãn, vải thường xảy ra những trận mưa lớn gây úng, lụt.

Do đó, Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy lợi Nguyễn Văn Tỉnh yêu cầu các địa phương xây dựng kế hoạch cụ thể phòng, chống ngập, úng, đảm bảo an toàn công trình thủy lợi trong mùa mưa lũ. Đẩy sớm lịch gieo trồng vụ mùa hợp lý để tránh thời điểm dễ xảy ra mưa lớn đầu vụ.

Đặc biệt, cần giảm diện tích gieo sạ, tuyệt đối không thực hiện ở khu vực trũng, thấp, không chủ động tiêu úng.

Khi dự báo có mưa lớn, phải tổ chức bơm tiêu nước đệm hợp lý để chủ động phòng, chống úng, tăng cường bơm tiêu nước trên đồng, rộng khi xảy ra ngập lụt, úng. Khẩn trương kiểm tra, sửa chữa công trình đảm bảo sẵn sàng phục vụ trong mọi tình huống trong mùa mưa lũ.

Kết luận hội nghị, Tổng Cục trưởng Tổng cục Thủy lợi Nguyễn Văn Tỉnh đề nghị các tỉnh, thành phố theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết để điều chỉnh, bổ sung phương án phòng, chống úng ngập sát với thực tế từng vùng. Các địa phương ưu tiên nguồn lực đầu tư, sửa chữa công trình thủy lợi. Đối với các vùng trũng thấp, cần chuyển đổi sang nuôi trồng thủy sản... Các tỉnh, thành phố chỉ đạo thực hiện đúng thời vụ gieo cấy để hạn chế ảnh hưởng từ các trận mưa lớn đầu vụ.

Yên Thư