Vì sao giá điện nhập khẩu rẻ hơn điện trong nước?
Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cho biết, giá điện trong nước đang cao hơn giá điện nhập khẩu. Hạn chế của Việt Nam là cơ chế giá điện thiếu đột phá, chậm thay đổi, chưa đáp ứng yêu cầu.
Mới đây, Ủy ban Kinh tế của Quốc hội đã có báo cáo kết quả phiên giải trình “Thực trạng, giải pháp phát triển điện lực đến năm 2030 nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội”.
Theo báo cáo, ngành điện đã bảo đảm an ninh cung ứng điện. Cơ cấu nguồn điện đa dạng, lưới điện được đầu tư lớn, 100% số xã và 99,5% các hộ dân được sử dụng điện, chỉ số tiếp cận điện năng có bước tiến vượt bậc (chỉ trong vòng 5 năm đã cải thiện thứ hạng được 129 bậc, từ vị trí 156/189 quốc gia vào năm 2013 vươn lên vị trí 27/190 vào năm 2018).
 |
| Vì sao giá điện nhập khẩu rẻ hơn điện trong nước? |
Tổn thất điện năng cũng đã giảm đáng kể, từ mức 10,15% vào năm 2010 xuống mức 6,5% vào năm 2019, vượt trước 1 năm so với lộ trình.
Đáng chú ý, Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cho biết, giá điện trong nước đang cao hơn giá điện nhập khẩu. Cụ thể, giá mua điện bình quân từ Trung Quốc là 1.281 đồng/kWh, Lào là 1.368 đồng/1kWh, còn giá mua điện bình quân trong nước là 1.486 đồng/1 kWh.
 |
| Giá điện đang có nhiều hạn chế |
Ủy ban Kinh tế nêu ra hạn chế: Cơ chế giá điện thiếu đột phá, chậm thay đổi, chưa đáp ứng yêu cầu. Ủy ban Kinh tế chỉ rõ, Việt Nam chưa có giá điện hai thành phần, giá mua điện theo miền, theo khu vực để đưa ra định hướng đầu tư và phát triển phụ tải. Trong quá trình điều hành, chưa thực hiện được đầy đủ việc điều chỉnh giá điện theo cơ chế thị trường do ảnh hưởng đến tình hình kinh tế vĩ mô ở một số thời điểm nên còn treo một số khoản chi phí (các khoản chênh lệch tỷ giá thực hiện theo hợp đồng mua bán điện của các năm trước); giá bán lẻ điện chưa thu hút được đầu tư; cơ cấu biểu giá bán lẻ điện thực hiện theo Luật Điện lực còn duy trì bù chéo giữa khách hàng sản xuất với khách hàng sinh hoạt, thương mại.
Cơ cấu biểu giá bán lẻ điện được xây dựng từ năm 2014 nên chưa phù hợp với thực tế tiêu thụ điện của các nhóm khách hàng. Giá điện từ nguồn năng lượng tái tạo hiện cao hơn so với nguồn điện từ nguồn năng lượng truyền thống (nhiệt điện, thủy điện lớn …). Tập đoàn Điện lực Việt Nam đang được nhà nước giao thực hiện mua toàn bộ sản lượng điện từ các dự án điện năng lượng tái tạo với mức giá do nhà nước quy định.
Như vậy, chi phí bù giá cho năng lượng tái tạo đang được hòa chung với chi phí của ngành điện, chưa tách rõ ràng trong hóa đơn tiền điện. Khi tỷ trọng năng lượng tái tạo tăng lên thì thành phần bù giá sẽ ngày càng tăng và ảnh hưởng lớn đến chi phí giá thành ngành điện, Ủy ban Kinh tế nhận định.
