![]() |
Trà hoa vàng được mệnh danh là “nữ hoàng” của các loại trà |
Trà hoa vàng hay còn được gọi là kim hoa trà, trà trường thọ, trà rừng,... là loại cây thuộc họ Chè, có tên khoa học là Camellia chrysantha. Cây trà hoa vàng là loại dược liệu quý có xuất xứ từ tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc. Giống cây này còn có nhiều tên gọi khác như cây kim hoa trà, cây trà trường thọ, cây trà rừng,…
Thời xa xưa, trà hoa vàng chỉ được dùng cho Vua Chúa và người trong giới Hoàng Tộc. Do đó mà chúng được ưu ái với tên gọi “nữ hoàng” của các loại trà.
Ở những vùng đất tơi xốp, độ thoát nước thấp là điều kiện lý tưởng để cây trà hoa vàng sinh trưởng. Tại Việt Nam, giống cây này được phân bố chủ yếu tại Ninh Bình, Tuyên Quang, Quế Phong - Nghệ An, Ba Vì - Hà Nội, Vĩnh Cửu - Đồng Nai,...Đặc biệt, huyện Ba Chẽ tỉnh Quảng Ninh là “thủ phủ” của cây trà hoa vàng với tổng diện tích trồng của toàn huyện đạt khoảng 205 ha. Trong đó, có khoảng 100 ha đang cho thu hoạch.
Trà hoa vàng là loài cây thân gỗ, thân cây có màu xanh, hoa màu vàng, cao từ 2-5m. Lá cây mọc cách nhau, có hình tròn, dài và hẹp, dài từ 11-14cm. Lá có các răng cưa nhỏ, không có lông, cuống lá từ 6-7mm.
Trên mỗi cuống lá là một bông hoa trà hoa vàng mọc đơn lẻ, có từ 8-10 cánh. Hoa có đường kính từ 5-6cm và thời điểm nở hoa là từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau.
Trà hoa vàng thường dùng để làm thuốc, trong đó cả lá, hoa và búp non đều được tận dụng để sơ chế, trong đó hoa trà hoa vàng được sử dụng nhiều nhất. Hoa thường được thu hoạch vào khoảng tháng 3-4 hàng năm, vào mùa xuân.
Những bộ phận sau khi thu hoạch có thể dùng dạng tươi ngay hoặc sơ chế thành dạng sấy khô. Trà hoa vàng khô được sử dụng phổ biến vì có thể bảo quản được lâu trong các hộp thủy tinh, túi bóng.
Theo nghiên cứu của Trường Đại học Dược Hà Nội cho biết hoa và lá của trà hoa vàng có hơn 400 thành phần hoá học an toàn và không có tác dụng phụ cho cơ thể. Trong đó, có khoảng 33,8% hoạt chất chống ung thư gồm selenium, tea polyphenol và saponin. Ngoài ra, loại thảo dược quý này còn chứa một số thành phần khác như vitamin C, vitamin E, vanadium, germanium, acid amin,…
Trà hoa vàng có tác dụng thanh nhiệt, giải độc và hỗ trợ điều trị các bệnh lý về gan. Ngoài ra, chúng còn góp phần làm giảm cholesterol xấu trong máu. Do đó, loại thảo dược này có khả năng điều trị bệnh lý về tim mạch, cũng như có thể tham gia điều trị các khối u ác tính.
Thêm vào đó, giống cây này còn là vị thuốc quý hỗ trợ điều trị các triệu chứng của bệnh tiểu đường. Khi kết hợp cùng chế độ ăn uống và tập luyện phù hợp, trà hoa vàng có thể đem lại hiệu quả giảm cân rất tốt.
![]() |
Người dân thăm hoa trà hoa vàng mỗi ngày để theo dõi quá trình phát triển của hoa. Ảnh: TTXVN |
Hiện nay, toàn huyện miền núi Ba Chẽ (Quảng Ninh) có khoảng 200 ha trồng trà hoa vàng, trong đó, tập trung chủ yếu ở các xã Đồn Đạc, Đạp Thanh, Thanh Lâm, Thanh Sơn, Nam Sơn và Lương Mông. Đến nay đã có khoảng 100 ha cho thu hoạch. Sản lượng thu hoạch hoa trà hoa vàng tươi bình quân 20 tấn/năm; lá trà hoa vàng tươi 65 tấn/năm. Doanh thu từ cây trà hoa vàng trên địa bàn huyện đạt khoảng trên 20 tỷ đồng.
Ông Triệu Quý Bảo, thôn Bắc Cái, xã Đồn Đạc - một trong những người dân vừa trồng và ươm giống trà hoa vàng cho biết: Hiện ông đang cho ươm giống chè hoa vàng, nếu bán giá sỉ mỗi cây cao từ 15- 20cm có giá khoảng 20 nghìn đồng, sau 1 năm sẽ cho ra hoa.
![]() |
Một trong những quy trình chế biến trà hoa vàng Ba Chẽ. Ảnh: TTXVN |
Theo ông Bảo, trước đây gia đình ông chuyên trồng cây quế, cây sa mộc và keo nhưng bây giờ trồng trà hoa vàng cho hiệu quả kinh tế cao hơn, hàng năm đều cho thu hoạch. Bình quân 1 cây trà cho thu từ 1-2 kg hoa tươi/năm, tương đương khoảng 1 triệu đồng/cây năm. Việc chăm sóc trà hoa vàng không quá khó khăn, người dân nên trồng ở dưới các cây có tán rộng, phát quang xung quanh gốc trà, chăm bón bằng các loại phân hữu cơ…
Cũng như ông Bảo, gia đình chị Triệu Kim Liên, thôn Làng Cổng xã Đồn Đạc cho biết, gia đình chị trồng gần 600 gốc trà hoa vàng và mới thu hoạch được 3 năm gần đây, từ khi gia đình trồng cây này thì lợi ích kinh tế cao rất nhiều so với trồng các cây khác. Tuy nhiên do số lượng cây không có nhiều nên mỗi năm cũng cho thu nhập được khoảng 400 triệu đồng. Chị Liên chia sẻ năm nay sẽ chiết cành để trồng thêm và mong muốn giá bán và đầu ra ổn định.