Ông Nguyễn Tiến Lộc – Cục Trưởng Cục Kiểm tra sau thông quan, Tổng cục Hải quan phát biểu tại buổi họp báo.

Phát biểu tại buổi họp báo, ông Nguyễn Tiến Lộc – Cục Trưởng Cục Kiểm tra sau thông quan Tổng cục Hải quan cho biết, nhiệm vụ trọng tâm của ngành trong năm 2020 và các năm tiếp theo chính là hoạt động kiểm tra sau thông quan, điều tra xác minh hành vi gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp. Đây là nhiệm vụ tiên quyết, là tiền đề để Tổng cục tiếp tục triển khai mở rộng kiểm tra, xác minh hành vi gian lận xuất xứ đối với nhiều doanh nghiệp khác.

Kết thúc 6 tháng đầu năm toàn ngành thực hiện kiểm tra, điều tra 76 vụ việc phát hiện 24 vụ vi phạm về xuất xứ hàng xuất khẩu; phối hợp với Bộ Công an điều tra 01 vụ có dấu hiệu làm giả giấy chứng nhận xuất xứ.Tịch thu 3.590 xe đạp nguyên chiếc, hơn 4000 bộ linh kiện xe đạp và hơn 12.000 bộ linh phụ kiện lắp ráp tủ bếp, thu về ngân sách hơn 33 tỷ đồng.

Trong đó, đáng chú ý nhất là vụ việc Tổng cục phát hiện 01 doanh nghiệp không được Bộ Công thương, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cấp ủy quyền để thực hiện việc thẩm định, cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa nhưng vẫn tự phát hành C/O cho nhiều doanh nghiệp thuộc nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước.

Trước bối cảnh thực tế, lợi dụng ưu đãi thuế quan của Việt Nam được hưởng đối với các nước ký kết hiệp định thương mại, đã nổi lên vấn đề lợi dụng xuất xứ hàng Việt Nam để hưởng ưu đãi đối với các hàng hóa xuất khẩu. Tổng cục Hải quan còn chỉ đạo Cục Điều tra chống buôn lậu khẩn trương chủ động tiến hành làm rõ, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Cơ quan Cảnh sát điều tra (C03) – Bộ Công an để thực hiện các hoạt động điều tra, làm rõ các sai phạm của đối tượng để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật...

Riêng quá trình xác minh 30 doanh nghiệp thuộc các nhóm hàng như giầy dép, ắc quy, linh kiện điện tử, gỗ, gỗ ván sàn của Cục Điều tra chống buôn lậu lại không đủ cơ sở xác định có gian lận xuất xứ do các nhóm hàng này được sản xuất từ nguyên liệu nhập khẩu đã đáp ứng điều kiện chuyển đổi mã số.

Do vậy để công tác kiểm tra, điều tra chống gian lận xuất xứ hàng xuất khẩu được đảm bảo ngành kiến nghị.

Với Bộ Tài chính, ngoài việc buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm quy định tại Thông tư 149/2014/TT-BTC... Theo ngành cần bổ sung quy định cách tính thu lợi bất hợp pháp đối với các doanh nghiệp hoạt động theo loại hình gia công do chủ thể của hàng hóa (đơn vị thuê gia công) thường ở ngoài lãnh thổ Việt Nam nhưng hành vi vi phạm xảy ra tại Việt Nam.

Còn với Bộ Công thương, toàn ngành mong muốn một là cần có quy chế phối hợp cụ thể giữa Bộ Công thương với Bộ Tài chính (Cơ quan Hải quan) trong việc thực hiện Khoản 2, điều 28, Nghị định 31/2018/NĐ-CP về kiểm tra xác minh xuất xứ đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

Hai là, phải có hướng dẫn cụ thể về việc ghi nhãn hàng mác, khai báo xuất xứ hàng hóa xuất khẩu trong trường hợp hàng hóa không đủ điều kiện hưởng xuất xứ Việt Nam.

Ba là, Bộ Công thương cần phải có văn bản hướng dẫn cụ thể về việc tự chứng nhận xuất xứ.

Bốn là, Bộ phải có nghiên cứu, quy định cụ thể về phương pháp xác định xuất xứ, hành vi vi phạm tự chứng nhận xuất xứ để đảm bảo tính khả thi trong xử phạt và phòng ngừa gian lận./.

Vân Hà