Mặt trái của tiện nghi và lối sống lười vận động

Sự phát triển của xã hội mang lại một cuộc sống tiện nghi, nhưng đồng thời cũng tạo ra những hệ lụy khôn lường đối với sức khỏe cộng đồng. Thức ăn nhanh, đồ uống nhiều đường, thói quen ngồi lâu, lạm dụng rượu bia và thuốc lá đang âm thầm bào mòn thể trạng của nhiều người.

Phát biểu tại chương trình, GS-TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, đã chỉ rõ nghịch lý của đời sống hiện đại: "Kinh tế càng phát triển, công nghệ càng tiện lợi thì con người lại càng có xu hướng ít vận động hơn, dễ ăn nhanh hơn, dễ ngủ muộn hơn, dễ căng thẳng hơn."

Thực trạng này càng đáng báo động hơn khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đưa ra cảnh báo: Việt Nam hiện nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ thanh thiếu niên ít vận động ở mức cao, với 91% trẻ em gái và 82% trẻ em trai chưa đạt mức vận động tối thiểu mỗi ngày. Lối sống tĩnh tại kéo dài chính là mầm mống hình thành nên các căn bệnh không lây nhiễm nguy hiểm như đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, đột quỵ và ung thư. Những căn bệnh này không xuất hiện sau một đêm, mà là kết quả của một chuỗi những thói quen thiếu lành mạnh lặp đi lặp lại trong nhiều năm.

Giải pháp nằm ngay trong mâm cơm và thói quen sinh hoạt

Theo lãnh đạo Bộ Y tế, việc chăm sóc sức khỏe cần được thực hiện chủ động ngay từ khi cơ thể còn khỏe mạnh, thay vì đợi đến lúc phát bệnh mới tìm cách điều trị. Dinh dưỡng đúng đắn không đồng nghĩa với việc tiêu thụ những thực phẩm đắt tiền hay chế biến cầu kỳ. Thay vào đó, cốt lõi của dinh dưỡng khoa học là sự hiểu biết, tính điều độ, an toàn, vừa đủ và biết lắng nghe cơ thể – đúng như lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về một bữa ăn "đủ chất, giản dị, vô trùng, vừa phải, không thừa, không thiếu".

Nhấn mạnh về tính thiết thực của việc phòng bệnh, Thứ trưởng Trần Văn Thuấn chia sẻ: "Phòng bệnh không phải là chuyện xa xôi. Phòng bệnh nằm ngay trong mâm cơm gia đình, trong đôi giày đi bộ, trong giấc ngủ, trong cách chúng ta lắng nghe cơ thể mình mỗi ngày."

Để xây dựng một cơ thể khỏe mạnh, mỗi cá nhân có thể bắt đầu từ những thay đổi rất nhỏ nhưng mang lại hiệu quả to lớn nếu duy trì đều đặn:

Dinh dưỡng: "Một bữa ăn bớt mặn hơn, một ly nước ngọt được thay bằng ly nước lọc..."

Vận động: "Một buổi sáng dành 30 phút đi bộ..."

Sinh hoạt: "Một buổi tối tắt điện thoại sớm hơn để ngủ đủ giấc..."

Bản thân Thứ trưởng cũng là một tấm gương về việc duy trì kỷ luật cá nhân. Dù bận rộn và kết thúc công việc muộn, ông vẫn giữ thói quen dậy sớm chạy bộ hoặc tập thể dục 30-45 phút, ưu tiên đi thang bộ, hạn chế tinh bột, đồ ngọt và luôn đứng dậy vươn vai sau mỗi 1-2 giờ làm việc để mạch máu lưu thông.

Về mặt chuyên môn, TS-BS Đoàn Thị Ánh Tuyết (Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch) cũng khẳng định, mục tiêu của dinh dưỡng không đơn thuần là "ăn cho no". Việc ăn đúng, đủ, đa dạng và cá nhân hóa theo từng tình trạng sức khỏe không chỉ giúp nâng cao chất lượng sống mà còn hỗ trợ quá trình hồi phục hiệu quả đối với người đang điều trị bệnh.

Đưa kiến thức y khoa vào thực tiễn đời sống

Đồng hành cùng ngành y tế, Ngày Dinh dưỡng cộng đồng Việt Nam không chỉ dừng lại ở các khẩu hiệu mà hướng tới việc biến kiến thức chuyên môn thành hành động cụ thể. Nhà báo Trần Tuấn Linh, Tổng biên tập Báo Sức khỏe và Đời sống, nhận định rằng truyền thông y tế cần đi thẳng vào đời sống, giúp người dân hiểu đúng, thực hành được và duy trì lâu dài trong từng bữa ăn, thói quen vận động.

Tại sự kiện, hàng ngàn người dân đã được trải nghiệm các hoạt động thiết thực như đo chỉ số cơ thể, hướng dẫn tính toán calo, tư vấn dinh dưỡng miễn phí cùng các chuyên gia hàng đầu và hòa mình vào các màn biểu diễn zumba, aerobic sôi động của 20 đội chơi.

Sự kiện đã thực sự truyền cảm hứng thay đổi lối sống cho nhiều người tham dự. Điển hình như trường hợp của chị Trương Thị Ý Vôn (32 tuổi, TP.HCM), từ một người nặng 70 kg, sức khỏe suy giảm do thức khuya và lạm dụng nước ngọt, chị đã kiên trì thay đổi chế độ ăn uống và tăng cường vận động trong 10 năm. Hiện tại, với cân nặng 53 kg và một thể trạng khỏe mạnh, chị tiếp tục được các chuyên gia tại chương trình tư vấn bổ sung rau xanh, trái cây, sữa tươi vào thực đơn để tối ưu hóa quá trình tập luyện và tiêu hóa.

Sức khỏe là tài sản vô giá và quyền quyết định nằm trong tay mỗi cá nhân. "Không ai có thể ăn uống điều độ hay tập luyện thay chúng ta. Bác sĩ có thể tư vấn, bệnh viện có thể điều trị, ngành y tế có thể khuyến cáo nhưng quyết định cuối cùng vẫn nằm ở mỗi người," Thứ trưởng Trần Văn Thuấn khẳng định. Việc thay đổi lối sống cần sự tự giác, kiên trì và "Hãy bắt đầu từ điều nhỏ nhất nhưng bắt đầu thật nghiêm túc."