Sản lượng mía tiêu thụ, đưa vào chế biến thấp nhất trong 19 vụ

Tiêu điểm • 19/10/2020 09:55

Theo Hiệp hội Mía đường Việt Nam (VSSA), sản lượng mía nguyên liệu tiêu thụ, đưa vào chế biến trong vụ ép 2019-2020 chỉ đạt hơn 7,66 triệu tấn mía. Như vậy, đây là vụ có sản lượng mía tiêu thụ, đưa vào chế biến thấp nhất trong 19 vụ gần đây (tính từ khi bắt đầu ghi nhận số liệu sản xuất là vụ 1999-2000).

Xuất nhập khẩu nửa đầu tháng 10: Ngành mía đường gặp khó Tháng 9, giá đường trong nước đã được cải thiện Mía đường Sơn La hạ mục tiêu trước niên vụ mới

Niên vụ 2019-2020, dù giá mía nguyên liệu có tăng (khoảng từ 50.000 - 100.000 đồng/tấn so với niên vụ trước), nhưng vẫn là năm khó khăn chung của ngành mía đường. Nông dân không mặn mà với cây mía, bỏ mía không đầu tư chăm sóc hoặc chuyển đổi sang trồng cây khác dẫn đến năng suất, chất lượng và sản lượng mía đều giảm so với niên vụ trước.

Theo báo cáo của Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản, tổng hợp từ số liệu của các địa phương có nhà máy đường, tổng diện tích trồng mía vụ 2019-2020 là 182.599 ha, giảm 18,4% so với vụ năm 2018-2019.

Năng suất mía bình quân vụ 2019-2020 đạt 61,5 tấn/ha, giảm gần 2% so với vụ trước, dẫn tới sản lượng mía vụ 2019-2020 chỉ đạt hơn 11,2 triệu tấn, giảm 20% so với vụ 2018-2019.

Theo đó, sản lượng mía nguyên liệu tiêu thụ, đưa vào chế biến trong vụ ép 2019- 2020 chỉ đạt hơn 7,66 triệu tấn mía.

Sản lượng mía tiêu thụ, đưa vào chế biến thấp nhất trong 19 vụ

Như vậy, đây là vụ có sản lượng mía tiêu thụ, đưa vào chế biến thấp nhất trong 19 vụ gần đây (tính từ khi bắt đầu ghi nhận số liệu sản xuất là vụ 1999-2000), dẫn đến số lượng nhà máy hoạt động thấp nhất, chỉ còn 29 nhà máy hoạt động trong vụ 2019-2020.

Nguyên nhân sụt giảm do các yếu tố chính như giá đường xuống thấp do tác động cạnh tranh quyết liệt của các loại đường giá rẻ có nguồn gốc nước ngoài, đường nhập lậu và gian lận thương mại, kéo theo giá mía xuống thấp. Dù các nhà máy đường đã cố gắng hết sức để kìm hãm đà tụt giảm giá mía, nhằm duy trì vùng nguyên liệu, nhưng không ngăn được tình trạng nông dân bỏ cây mía, chuyển đổi sang cây trồng khác.

Cũng theo Hiệp hội mía đường Việt Nam, ở nhiều vùng, có rất nhiều diện tích mía gốc vụ 2019-2020 bị nông dân bỏ, không chăm sóc và thu hoạch, do lo ngại thu không đủ bù chi vì giá mua mía vụ 2018-2019 trước đó quá thấp, nên sản lượng mía thu hoạch thực tế thấp hơn nhiều so với dự kiến đầu vụ. Một số vùng bị hạn hán nghiêm trọng, làm giảm cả diện tích lẫn năng suất và chất lượng mía.

Sự cạnh tranh quyết liệt của các loại đường giá rẻ có nguồn gốc nước ngoài, đường nhập lậu và gian lận thương mại kéo theo giá mía xuống thấp

Hiện nay, vẫn còn một số nhà máy không áp dụng đánh giá chữ đường theo quy định trong quy chuẩn để định giá mía trong mua bán với nông dân mà mua mía theo hình thức mua xô (có nơi còn mua khoán theo công đất).

Một số địa phương do thói quen sản xuất của người trồng mía, do giá nhân công cao nên trong quá trình thu hoạch người dân không làm sạch mía theo đúng quy định trong quy chuẩn mà chấp nhận trừ tỷ lệ tạp chất cao, có nơi lên tới 8-9%.

Một khó khăn lớn khác trong khâu tiêu thụ đường là giá đường sụt giảm năm 2020 khi Việt Nam bắt đầu thực hiện cam kết ATIGA, đồng thời dịch Covid-19 bắt đầu bùng phát khiến việc tiêu thụ trở nên khó khăn.

Ở góc độ nhập khẩu, 8 tháng năm 2020, lượng đường mía nhập khẩu vào Việt Nam gia tăng đột biến, hơn 6 lần so với cùng kỳ năm 2019. Trong đó, lượng đường mía nhập khẩu chủ yếu từ Thái Lan (gần 90%).

Đường với khối lượng lớn từ đầu năm đã tràn ngập thị trường khiến nguồn cung đường dư thừa trong bối cảnh thị trường bị thu hẹp dẫn đến giá đường trên thị trường duy trì ở mức thấp, thấp hơn giá thành sản xuất.