Ra đường thấy "da kích ứng, ngứa ran": Dấu hiệu làn da đang bị bụi mịn Hà Nội tàn phá

Sống khỏe 08/12/2025 02:30

Trước tình trạng Hà Nội liên tục lọt nhóm thành phố ô nhiễm nhất thế giới, các chuyên gia cảnh báo bụi mịn PM2.5 không chỉ đe dọa hệ hô hấp mà còn là tác nhân chính phá hủy hàng rào bảo vệ da, gây lão hóa và kích ứng nghiêm trọng.

Hướng dẫn mới của Bộ Y tế về ứng phó với ô nhiễm không khí Việt Nam đối mặt gánh nặng sức khoẻ, y tế đó bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) Lời khuyên của bác sĩ giúp giảm tái phát viêm mũi dị ứng mùa ô nhiễm

Hà Nội "chạm đỉnh" ô nhiễm thế giới

Theo ghi nhận từ ứng dụng đo chỉ số chất lượng không khí IQAir, vào tối ngày 7/12, Hà Nội đứng đầu bảng xếp hạng các thành phố ô nhiễm nhất thế giới với chỉ số AQI đạt 230 – ngưỡng tím (mức rất không tốt cho sức khỏe), vượt qua cả Ấn Độ.

Theo xếp hạng của IQAir, tối 7/12 Hà Nội ô nhiễm nhất thế giới (Ảnh: IQAir).
Theo xếp hạng của IQAir, tối 7/12 Hà Nội ô nhiễm nhất thế giới (Ảnh: IQAir).

Tại nhiều thời điểm, các trạm quan trắc tại Quảng Khánh, Hai Bà Trưng hay khu vực ngoại thành như Thạch Thất đều ghi nhận chỉ số AQI vượt ngưỡng 200. Đáng chú ý, hệ thống quan trắc của Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cũng ghi nhận chỉ số AQI tại trạm Đại học Bách Khoa Hà Nội ở mức 198 vào khung giờ cao điểm tối.

Lý giải về hiện tượng này, TS. Dương Hoàng Tùng - Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam cho biết, nguyên nhân chính đến từ sự cộng hưởng giữa nguồn thải nội tại (giao thông, xây dựng, đốt rơm rạ) và yếu tố thời tiết mùa đông. Khi trời ít mưa, lặng gió, hiện tượng nghịch nhiệt khiến khí thải không thể khuếch tán lên cao mà tích tụ ở tầng thấp, bao phủ toàn thành phố.

Bên cạnh bệnh hô hấp, da liễu là "nạn nhân" ít người ngờ tới

Đáng chú ý, các chuyên gia y tế nhấn mạnh rằng, bên cạnh các bệnh lý phổ biến về đường hô hấp và tim mạch, ô nhiễm không khí còn là tác nhân âm thầm gây ra nhiều bệnh lý về da liễu – vấn đề thường bị người dân xem nhẹ.

Chị Mai Hồng Nhung (28 tuổi, Thanh Xuân, Hà Nội) là một trường hợp điển hình. Sau vài buổi sáng di chuyển đi làm trong làn sương mù bụi bặm, hai bên má của chị nổi mảng đỏ, rát và châm chích dữ dội. Dù đã ngưng toàn bộ mỹ phẩm, tình trạng vẫn không thuyên giảm.

Qua thăm khám, ThS.BSCKII Nguyễn Tiến Thành - Thành viên Hội Da liễu Việt Nam chẩn đoán bệnh nhân bị viêm da kích ứng do tiếp xúc bụi mịn.

ThS.BSCKII Nguyễn Tiến Thành - Thành viên Hội Da liễu Việt Nam thăm khám cho bệnh nhân (Ảnh: Bác sĩ cung cấp).
ThS.BSCKII Nguyễn Tiến Thành - Thành viên Hội Da liễu Việt Nam chẩn đoán bệnh nhân bị viêm da kích ứng do tiếp xúc bụi mịn. Ảnh: BSCC

"Nhiều người lầm tưởng mình bị dị ứng mỹ phẩm, nhưng thực chất nguyên nhân đến từ các hạt bụi mịn PM2.5 và PM1.0. Những hạt này nhỏ hơn sợi tóc người hàng chục lần, dễ dàng xuyên qua lỗ chân lông, phá vỡ lớp màng bảo vệ tự nhiên (skin barrier), gây stress oxy hóa và hủy hoại collagen," BS. Thành phân tích.

Giải pháp "sống chung" an toàn mùa ô nhiễm

Để bảo vệ sức khỏe toàn diện trong những ngày chất lượng không khí xuống thấp, người dân cần thiết lập ngay hàng rào bảo vệ kép cho cả hệ hô hấp và làn da:

Chăm sóc da chuẩn y khoa: Rửa mặt ngay sau khi về nhà để loại bỏ bụi bám; sử dụng kem dưỡng chứa Ceramide để phục hồi màng bảo vệ; tối giản quy trình dưỡng da, tránh tẩy da chết hay dùng hoạt chất mạnh (treatment).

Bảo vệ đường thở: Hạn chế ra đường vào giờ cao điểm; sử dụng khẩu trang chuyên dụng (N95/KN95) thay vì khẩu trang vải thông thường; vệ sinh mũi họng bằng nước muối sinh lý hàng ngày.

Trước diễn biến phức tạp của chất lượng không khí, Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) khuyến cáo người dân cần thường xuyên theo dõi chỉ số chất lượng không khí trên các trang thông tin chính thống của Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoặc các ứng dụng uy tín để có biện pháp chủ động bảo vệ.

Đại diện cơ quan này nhấn mạnh: "Những nhóm người nhạy cảm như trẻ em, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh tim mạch, hô hấp và người cao tuổi cần hạn chế tối đa tiếp xúc với các nguồn phát thải. Đặc biệt, khi không khí ô nhiễm, nếu xuất hiện các triệu chứng như sốt, viêm đường hô hấp, đau ngực hay dấu hiệu bất thường về tim mạch, người bệnh phải đến ngay cơ sở y tế để được kiểm tra và tư vấn kịp thời, tránh tự ý điều trị tại nhà."

Hướng dẫn chăm sóc đường hô hấp đúng cách khi không khí ô nhiễm nặng Hướng dẫn chăm sóc đường hô hấp đúng cách khi không khí ô nhiễm nặng
Ô nhiễm không khí đang âm thầm "tàn phá" sức khỏe bạn như thế nào? Ô nhiễm không khí đang âm thầm "tàn phá" sức khỏe bạn như thế nào?
Hướng dẫn mới của Bộ Y tế về ứng phó với ô nhiễm không khí Hướng dẫn mới của Bộ Y tế về ứng phó với ô nhiễm không khí
Mạnh Quỳnh
Tin đáng đọc