Thách thức trong việc khẳng định giá trị cạnh tranh sản phẩm

Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa thời gian qua đã gặt hái những kết quả rất tích cực, khi xây dựng được một hệ sinh thái nông sản phong phú. Hiện nay, toàn tỉnh đang có 482 sản phẩm OCOP còn trong thời hạn công nhận, với sự đa dạng về chủng loại từ thủ công mỹ nghệ đến thực phẩm chế biến sâu. Những cái tên như trầm hương, yến sào, hay các loại trái cây đặc sản như xoài Cam Lâm và sầu riêng Khánh Sơn đã bắt đầu định vị được chỗ đứng nhất định trên thị trường nội địa. Tuy nhiên, hành trình để nông sản vươn mình trở thành quà tặng du lịch cao cấp vẫn còn nhiều rào cản, chủ yếu liên quan đến nội lực của các chủ thể sản xuất.

Trong các đợt đánh giá gần đây, dù số lượng sản phẩm đăng ký mới lên tới hàng trăm, nhưng tỷ lệ đạt chuẩn sao cao vẫn còn khá khiêm tốn so với kỳ vọng thực tế. Hiện trạng này cho thấy việc duy trì chất lượng ổn định sau khi được công nhận là một bài toán hóc búa đối với nhiều đơn vị sản xuất nhỏ lẻ tại địa phương. Ông Trịnh Minh Hoàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, cho rằng dù số lượng sản phẩm được công nhận tăng nhanh, chất lượng hiện nay vẫn chưa thực sự đồng đều giữa các vùng miền. Lãnh đạo tỉnh thẳng thắn đánh giá tính cạnh tranh của một số mặt hàng còn thấp, đồng thời việc phát triển theo chiều sâu gắn với giá trị văn hóa bản địa vẫn chưa được chú trọng đúng mức.

Bên cạnh đó, lãnh đạo tỉnh cũng lưu ý Hội đồng đánh giá phải làm việc với tinh thần công tâm, tuyệt đối không vì áp lực chỉ tiêu mà nới lỏng các tiêu chuẩn chuyên môn. Việc thẩm định hồ sơ cần dựa trên minh chứng thực tế về quy trình sản xuất và khả năng liên kết chuỗi giá trị bền vững, thay vì chỉ nhìn vào các con số báo cáo. Quan điểm của tỉnh là thà chọn ít nhưng tinh, để tạo ra những sản phẩm thực sự xứng tầm đại diện cho tinh hoa văn hóa và con người Khánh Hòa. Đây là nút thắt quan trọng cần tháo gỡ nếu muốn sản phẩm OCOP thực hiện được sứ mệnh quảng bá hình ảnh địa phương một cách chuyên nghiệp và lan tỏa rộng rãi hơn.

Dưới góc độ của người trực tiếp tham gia sản xuất, ông Đặng Thế Truyền, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Camlam online, cũng bày tỏ những trăn trở về khả năng nhận diện thương hiệu hiện nay. Ông cho rằng các doanh nghiệp dù có sản phẩm tốt nhưng vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc thuyết phục du khách tin tưởng vào giá trị câu chuyện bản địa đằng sau mỗi mặt hàng. Nếu không có sự bứt phá về mẫu mã và cách thức truyền tải thông điệp, sản phẩm OCOP rất dễ bị hòa lẫn vào những mặt hàng tiêu dùng thông thường khác. Việc đầu tư vào chiều sâu văn hóa và hình thức trình bày chính là rào cản lớn nhất mà các chủ thể cần vượt qua để chiếm trọn niềm tin của những phân khúc du khách khó tính.

Giải pháp đưa đặc sản bản địa vươn tầm đại sứ du lịch

Để chuyển mình mạnh mẽ, tỉnh Khánh Hòa đã đặt ra mục tiêu chiến lược đến năm 2030, hình thành ít nhất 50 sản phẩm OCOP đạt chuẩn đại sứ du lịch. Các sản phẩm này không chỉ đơn thuần là nông sản mà phải trở thành một phần không thể thiếu trong hành trình trải nghiệm của du khách khi đến với vùng đất trầm hương. Tỉnh sẽ ưu tiên tập trung nguồn lực hỗ trợ các nhóm sản phẩm đạt từ 4 sao trở lên, để chuẩn hóa quy trình đóng gói và nâng cấp thương hiệu lên tầm quốc tế. Đứng ở góc độ chuyên gia tư vấn, PGS.TS Ngô Thị Thu Trang, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Khoa học Xã hội và Nhân văn, đánh giá rất cao định hướng gắn sản phẩm với trải nghiệm bản địa độc đáo.

Bà Trang nhận định rằng khi mỗi món quà lưu niệm đều mang trong mình một câu chuyện văn hóa, giá trị thặng dư của nó sẽ tăng lên gấp nhiều lần trong mắt khách du lịch. Giải pháp này không chỉ tạo ra sinh kế bền vững cho cộng đồng mà còn biến mỗi người dân thành một người kể chuyện về quê hương thông qua từng sản phẩm cụ thể. Về phía cơ quan quản lý nhà nước, ông Trịnh Minh Hoàng chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường cần tập trung thực hiện mục tiêu xuất khẩu tại chỗ thông qua các kênh phân phối đặc thù. Sản phẩm OCOP cần hiện diện tại những nơi sang trọng như hệ thống khách sạn, resort cao cấp và các khu vực cửa ngõ sân bay, nhằm tiếp cận nhanh nhất với dòng khách du lịch.

Mục tiêu doanh thu từ nhóm sản phẩm này đóng góp ít nhất 15% vào tổng giá trị OCOP toàn tỉnh là hoàn toàn khả thi, nếu biết khai thác tối đa lợi thế của ngành du lịch. Cùng với đó, việc thiết lập 30 điểm giới thiệu và trải nghiệm tại các vị trí có tiềm năng du lịch lớn sẽ là đòn bẩy để kích cầu tiêu thụ sản phẩm địa phương mạnh mẽ. Tỉnh cũng sẽ đầu tư xây dựng bản đồ số OCOP, giúp du khách dễ dàng tra cứu thông tin và tìm đến tận nơi sản xuất để tham quan quy trình chế biến thực tế. Sự kết hợp giữa nông nghiệp truyền thống và công nghệ số hiện đại sẽ tạo ra một hệ sinh thái minh bạch, giúp người tiêu dùng yên tâm tuyệt đối về nguồn gốc cũng như chất lượng sản phẩm.

Đồng hành cùng chiến lược dài hạn của tỉnh, ông Đặng Thế Truyền khẳng định doanh nghiệp sẽ tập trung tối đa vào việc đổi mới thiết kế bao bì, nhằm tạo dấu ấn thị giác mạnh mẽ đối với du khách. Ông quan niệm rằng bao bì không chỉ để bảo quản sản phẩm mà còn là phương tiện truyền tải trọn vẹn hồn cốt của vùng đất Cam Lâm đến tay người tiêu dùng. Khi mỗi sản phẩm được chăm chút tỉ mỉ từ chất lượng bên trong đến hình thức bên ngoài, chúng sẽ tự nhiên trở thành những đại sứ thầm lặng, mang thương hiệu Khánh Hòa vươn xa. Đây chính là chìa khóa để nâng tầm nông sản địa phương lên một vị thế mới, xứng đáng với tiềm năng và vẻ đẹp của vùng đất giàu truyền thống văn hóa này.