Ung thư đại trực tràng đang có xu hướng gia tăng trên toàn thế giới, đặc biệt ở nhóm người dưới 50 tuổi. Bên cạnh các yếu tố di truyền và lối sống, chế độ dinh dưỡng được xem là một trong những yếu tố quan trọng có thể ảnh hưởng đến nguy cơ mắc bệnh. Một nghiên cứu mới đây cho thấy việc bổ sung đều đặn các loại rau họ cải, đặc biệt là bông cải xanh, có liên quan đến nguy cơ ung thư đại trực tràng thấp hơn.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí BMC Gastroenterology đã phân tích dữ liệu từ 17 công trình nghiên cứu với hơn 97.000 người tham gia nhằm đánh giá mối liên hệ giữa việc tiêu thụ rau họ cải và nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng. 

Kết quả cho thấy những người ăn khoảng 20 đến 40g rau họ cải mỗi ngày có nguy cơ mắc bệnh thấp hơn khoảng 20% so với nhóm ăn rất ít. Hiệu quả bảo vệ được ghi nhận rõ khi lượng tiêu thụ đạt khoảng 20g mỗi ngày và gần như không tăng thêm đáng kể khi mức ăn dao động từ 40 đến 60g mỗi ngày.

Trong nhóm rau họ cải, bông cải xanh là thực phẩm quen thuộc với nhiều gia đình Việt Nam. Loại rau này có mặt quanh năm tại các chợ và siêu thị với giá thành khá hợp lý. Bông cải xanh cũng dễ chế biến thành nhiều món ăn như luộc, hấp, xào, nấu canh, nấu súp hoặc làm salad.

Theo các nhà khoa học, giá trị của bông cải xanh không chỉ nằm ở hàm lượng vitamin và khoáng chất mà còn ở các hợp chất sinh học như sulforaphane, glucosinolate và indole. Đây là những hoạt chất đã được nhiều nghiên cứu ghi nhận có khả năng hỗ trợ bảo vệ tế bào trước các tác nhân gây hại, giảm stress oxy hóa và hạn chế sự hình thành các gốc tự do, những yếu tố có thể làm tổn thương ADN và góp phần thúc đẩy quá trình phát triển ung thư.

Ngoài ra, bông cải xanh còn chứa nhiều vitamin C, flavonoid, carotenoid cùng lượng chất xơ dồi dào. Chất xơ đóng vai trò quan trọng trong việc nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột, hỗ trợ tiêu hóa và duy trì sự khỏe mạnh của niêm mạc đại tràng. Đây cũng được xem là một trong những cơ chế giúp giảm nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng.

Các chuyên gia nhận định kết quả này phù hợp với nhiều nghiên cứu trước đó khi đều ghi nhận mối liên hệ giữa việc ăn thường xuyên rau họ cải với nguy cơ thấp hơn đối với một số bệnh ung thư như ung thư đại trực tràng, dạ dày, phổi, tuyến tiền liệt và tuyến tụy.

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cũng lưu ý đây là nghiên cứu quan sát nên chưa thể khẳng định bông cải xanh có tác dụng trực tiếp ngăn ngừa ung thư. Kết quả chỉ phản ánh mối liên hệ giữa thói quen ăn rau họ cải và nguy cơ mắc bệnh, chứ chưa đủ cơ sở để kết luận đây là nguyên nhân giúp phòng bệnh.

Dù vậy, trong bối cảnh tỷ lệ ung thư đại trực tràng ở người trẻ có xu hướng gia tăng, việc tăng cường rau xanh trong khẩu phần ăn hằng ngày vẫn được đánh giá là một lựa chọn có lợi cho sức khỏe. Đặc biệt, bông cải xanh là loại thực phẩm dễ tìm, chi phí hợp lý và có thể bổ sung vào bữa ăn theo nhiều cách khác nhau.

Để giữ được tối đa các dưỡng chất, các chuyên gia khuyến khích ưu tiên phương pháp hấp hoặc luộc thay vì chế biến ở nhiệt độ quá cao trong thời gian dài. Song song với đó, mỗi người nên xây dựng chế độ ăn cân đối, tăng cường rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, thịt đỏ và rượu bia, đồng thời duy trì vận động thường xuyên, kiểm soát cân nặng và thực hiện tầm soát theo khuyến cáo để góp phần giảm nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng.