Kỳ vĩ bãi đá cổ triệu năm ở Gia Lai, khách ngơ ngác như lạc vào thời tiền sử
Cách TP Pleiku (tỉnh Gia Lai) khoảng 45km có một bãi đá cổ có hàng triệu năm tuổi mang vẻ đẹp hùng vỹ hiếm có. Đó chính là bãi đá cổ H'Chan được hình thành bởi hàng trăm cột đá có hình trụ, lục lăng được xếp san sát nhau, nhìn từ trên cao, nơi này như một tổ ong bằng đá khổng lồ. Khi khám phá bãi đá cổ, du khách như lạc vào thời tiền sử.
 |
| Ở nhiều khu vực tại bãi đá cổ còn xuất hiện những khối đá cổ bị mài lõm thành vùng lớn hoặc xuyên thủng tạo thành những lỗ hổng rộng cả vài mét. |
Bãi đá cổ H\'Chan còn gọi là Bãi đá cổ làng Đôn Hyang nằm ở hạ lưu của nhà máy Thủy điện H’Chan, thuộc làng Đôn Hyang, xã Đê Ar của huyện Mang Yang tỉnh Gia Lai, cách trung tâm thành phố Pleiku khoảng 45km về phía Đông. Ngọn thác này vốn là một phần của dòng chảy trên sông Ayun, giáp ranh với địa phận của xã Bar Măih huyện Chư Sê.
 |
| Bãi đá cổ H\'Chan (xã Đê Ar, huyện Mang Yang) nằm dưới chân đập nhà máy thủy điện H\'Chan, giáp ranh với xã Bar Măih (huyện Chư Sê) và cách TP Pleiku (tỉnh Gia Lai) khoảng 45km. |
 |
| Bãi đá cổ có diện tích rộng hàng chục hecta, trải dài từ lưu vực sông H\'Chan đến đoạn nhập dòng với sông Ayun Hạ - con sông tưới mát cho cánh đồng khắp các huyện phía đông nam Gia Lai. |
Trước đây bãi đá nằm dưới dòng chảy của sông H’Chan và không được biết đến. Sau này khi thuỷ điện H\'Chan ngăn dòng thì đã khiến bãi đá phát lộ.
Bãi đá cổ H\'Chan có vẻ đẹp vừa kỳ thú lại vừa hùng vĩ trải rộng trên diện tích hàng chục ha, bãi đá kéo dài từ khu lưu vực của sông H\'Chan đến tận đoạn nhập dòng với dong Ayun Hạ.
 |
| Quần thể đá nơi đây chịu tác động mạnh của dòng sông Ayun nên bị bào mòn, tạo nên những hình thù lạ. Bãi đá có cấu tạo tương đối giống ghềnh đá đĩa ở Phú Yên. |
 |
| Nhìn gần, những trụ đá hình lục lăng xếp cạnh nhau trông như một tổ ong khổng lồ. |
Theo các nhà địa chất thì bãi đá cổ này đã có tuổi đời hàng triệu năm và có cấu tạo địa chất giống với thắng cảnh Quốc gia Ghềnh Đá Đĩa của Phú Yên và bãi đá cổ ở làng Vân. Do chịu tác động mạnh của dòng chảy mạnh mẽ của dòng sông Ayun trong thời gian dài, hàng trăm viên đá bazan đã được bào mòn qua hàng triệu năm và tạo nên hình thù rất độc đáo, lạ kỳ. Những biến động địa chất kết hợp với sức mạnh của dòng nước đã hình thành nên một vẻ đẹp độc đáo có một không hai của bãi đá cổ này.
Những thanh đá ở đây vốn là mác ma được phun trào từ núi lửa với độ cứng rất cao tuy nhiên dòng chảy bền bỉ qua hàng triệu năm đã mài dũa khiến cho một số khối đá thoáng nhìn tưởng như đang đông đặc với nhau thành các tảng lớn hay có nơi những khối đá hình trụ hoặc lục lăng lại xếp chồng lên nhau hoặc xen kẽ rất vừa khít, tạo vẻ đẹp kỳ thú và ấn tượng tựa như Ghềnh Đá Đĩa.
 |
| Ở nhiều khu vực tại bãi đá cổ còn xuất hiện những khối đá cổ bị mài lõm thành vùng lớn hoặc xuyên thủng tạo thành những lỗ hổng rộng cả vài mét. |
Ở nhiều khu vực tại bãi đá cổ H\'Chan còn xuất hiện những khối đá cổ bị mài lõm thành vùng lớn hoặc xuyên thủng tạo thành những lỗ hổng rộng cả mét. Trên bãi đá xuất hiện nhiều vỉa đá hay các hố nhỏ nước trong xanh rất đẹp có thể tắm được. Khu vực này còn có những hang đá, hốc đá với đủ hình dáng nằm trải rộng khắp trên cả vùng hạ lưu thuỷ điện.
Theo ông Nguyễn Quang Tuệ, Trưởng phòng Quản lý Văn hoá, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Gia Lai cho biết, sau khi phát hiện bãi đá ông đã tìm hiểu, tham khảo ý kiến từ các nhà nghiên cứu địa chất. "Các bãi đá cổ ở Tây Nguyên đều có độ tuổi hàng triệu năm và có sự liên kết, tương đồng với các ghềnh đá đĩa ở Phú Yên", ông Tuệ nói và cho biết Sở đã phối hợp các đơn vị chức năng liên quan để khảo sát, đánh giá hiện trạng khu vực bãi đá cổ đề xuất đưa vào chương trình du lịch.
 |
| Bãi đá H\'Chan vô cùng đẹp mắt, đặc biệt khi nước cạn, để lộ những vỉa đá, các hố nước vừa người nằm, nước trong xanh tuyệt đẹp. |
Dạo chơi ở bãi đá cổ H\'Chan ở làng Đôn Hyang, nếu bước chân trần du khách sẽ có thể thấy rõ cảm giác mát lạnh của nền đá hàng trăm triệu năm tuổi, vẻ đẹp sần sùi tự nhiên của bãi đá lại mang sự cuốn hút lạ kỳ. Vẻ hoang sơ tự nhiên tạo nên một không gian tựa như lạc vào thời tiền sử./.
