Tinh hoa ẩm thực đối diện áp lực cạnh tranh thị trường

Kẹo cu đơ từ lâu đã trở thành biểu tượng văn hóa và lòng hiếu khách của người dân Hà Tĩnh. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường đặc sản ngày càng bão hòa, những giá trị truyền thống đang phải đối diện với không ít thách thức. Sự xuất hiện của các dòng sản phẩm công nghiệp sản xuất quy mô lớn với giá thành rẻ đã tạo ra áp lực cạnh tranh gay gắt. Bên cạnh đó, chi phí nguyên liệu đầu vào tăng cao cùng yêu cầu ngày càng khắt khe của người tiêu dùng về mẫu mã và truy xuất nguồn gốc đòi hỏi các thương hiệu gia truyền phải có sự thay đổi căn bản để không bị tụt hậu.

Cốt lõi của kẹo cu đơ nằm ở sự mộc mạc nhưng tinh tế. Một chiếc kẹo đạt chuẩn phải là sự hòa quyện giữa vị ngọt thanh của mật mía, cái bùi của lạc, chút cay ấm của gừng và độ giòn tan của bánh tráng. Thế nhưng, thực tế hiện nay cho thấy nhiều sản phẩm trôi nổi thường gặp tình trạng quá ngọt gắt, kẹo bị cứng hoặc dính răng, làm giảm trải nghiệm của khách hàng. Việc duy trì chất lượng "Giòn – Dẻo – Ngọt – Cay" đồng nhất trong từng mẻ kẹo khi sản xuất số lượng lớn là một bài toán khó mà không phải cơ sở nào cũng có thể giải quyết triệt để.

Chị Trần Thị Huyền, Giám đốc Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Lệ Phương, chia sẻ về sự khắt khe trong khâu chọn lọc: "Quy trình làm kẹo cu đơ bắt đầu từ những hạt lạc chắc mẩy, được tuyển chọn kỹ lưỡng từ vùng bãi ngang ven biển Hà Tĩnh. Mật mía nguyên chất được nấu cùng gừng tươi Can Lộc đã gọt vỏ, rửa sạch và xay nhuyễn". Theo chị, nguyên liệu chính là linh hồn của món ăn, nếu chỉ chạy theo lợi nhuận mà lơ là khâu đầu vào thì bản sắc thương hiệu sẽ sớm tan biến.

Ngoài vấn đề chất lượng, việc quảng bá sản phẩm truyền thống theo cách cũ cũng khiến cu đơ khó tiếp cận với tệp khách hàng trẻ và thị trường quốc tế. Những chiếc kẹo gói đơn sơ, thiếu thông tin minh bạch về tiêu chuẩn an toàn thực phẩm đang dần mất đi lợi thế trước những sản phẩm được đầu tư bài bản về thương hiệu. Đây chính là nút thắt cần được tháo gỡ để cu đơ Hà Tĩnh không chỉ dừng lại ở một món quà quê dân dã mà trở thành một sản phẩm thương mại có giá trị cao, đủ sức vươn tầm ra khỏi biên giới địa phương.

Dù đối mặt với nhiều khó khăn, nhưng kẹo cu đơ Lệ Phương vẫn kiên định với triết lý phát triển dựa trên chất lượng gốc. Việc giữ chân được gần 20 lao động địa phương với sản lượng 2,6 triệu sản phẩm mỗi năm là một nỗ lực đáng ghi nhận. Tuy nhiên, để thực sự "chuyển mình" trong dòng chảy kinh tế mới, thương hiệu cần một chiến lược tổng thể hơn, nơi công nghệ và tư duy hiện đại trở thành bệ phóng cho các giá trị truyền thống đã được chắt chiu qua gần 40 năm lịch sử.

Công nghệ hiện đại đưa đặc sản truyền thống vươn xa

Để giải quyết bài toán cạnh tranh, cu đơ Lệ Phương đã lựa chọn con đường kết hợp hài hòa giữa bí quyết gia truyền và ứng dụng khoa học kỹ thuật. Thương hiệu đã mạnh dạn đầu tư vào các hệ thống máy móc hiện đại như lò khuấy kẹo điện, máy rửa gừng và máy hút chân không đóng gói. Sự can thiệp của máy móc không hề làm mất đi hương vị đặc trưng mà giúp ổn định chất lượng sản phẩm, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm tuyệt đối và giảm bớt sức lao động thủ công nặng nhọc cho công nhân.

Nói về sự thay đổi này, chị Trần Thị Huyền cho biết: "Sự hỗ trợ của công nghệ không làm mất đi hương vị truyền thống, mà ngược lại giúp giảm sức lao động, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và ổn định chất lượng sản phẩm". Chị nhấn mạnh rằng, dù có máy móc, kinh nghiệm của người thợ vẫn đóng vai trò quyết định, đặc biệt là ở công đoạn "canh lửa" để biết chính xác thời điểm hỗn hợp mật mía và lạc đạt đến độ sôi chuẩn, tạo nên mẻ kẹo hoàn hảo nhất.

Song song với việc đổi mới sản xuất, khâu nhận diện thương hiệu cũng được nâng cấp toàn diện. Sản phẩm cu đơ hiện nay đã khoác lên mình lớp bao bì mới, thiết kế sang trọng, hiện đại nhưng vẫn đậm đà bản sắc Hà Tĩnh. Việc đa dạng hóa các dòng sản phẩm như kẹo ít ngọt, kẹo mè đen hay các hộp quà tặng cao cấp đã đáp ứng được thị hiếu đa dạng của khách hàng. Đây là bước đi chiến lược để biến một món ăn dân dã thành món quà đối ngoại uy tín của tỉnh, thường xuyên xuất hiện trong các sự kiện giao lưu văn hóa và du lịch trọng điểm.

Về kênh phân phối, Lệ Phương đã thực hiện một cuộc "cách mạng" khi đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử như Shopee và mạng xã hội TikTok, Facebook. Chuyển đổi số giúp rút ngắn khoảng cách giữa cơ sở sản xuất và người tiêu dùng trên khắp mọi miền Tổ quốc. Hiện nay, khách hàng có thể dễ dàng tìm thấy cu đơ Lệ Phương tại các điểm dừng nghỉ, siêu thị miền Trung hay các sân bay lớn như Vinh, Đồng Hới, Phú Bài. Điều này không chỉ giúp gia tăng doanh số mà còn góp phần quảng bá mạnh mẽ hình ảnh vùng đất Hà Tĩnh đến với du khách trong và ngoài nước.

Sự thành công của kẹo cu đơ Lệ Phương sau khi đạt chuẩn OCOP 3 sao vào năm 2023 đã khẳng định hướng đi đúng đắn của một doanh nghiệp biết trọng dụng các giá trị bản địa. Khi truyền thống được tiếp sức bởi tư duy kinh doanh chuyên nghiệp, sản phẩm thiên nhiên sẽ tạo ra giá trị kinh tế bền vững. Đây chính là hình mẫu tiêu biểu cho việc nâng tầm đặc sản vùng miền, nơi mà mỗi chiếc kẹo không chỉ là thức quà ngọt bùi mà còn mang theo khát vọng đưa thương hiệu Việt khẳng định vị thế trên hành trình hội nhập kinh tế quốc tế.