Thực trạng khó khăn trong việc duy trì và nâng tầm giá trị

Theo Báo Lâm Đồng, cơ hội mở rộng vùng nguyên liệu trên địa bàn tỉnh hiện nay là rất lớn do nhu cầu của thị trường ngày một gia tăng. Tuy nhiên, đi kèm với đó là những yêu cầu vô cùng khắt khe về các tiêu chuẩn và quy chuẩn đồng bộ. Những tiêu chuẩn này bắt đầu từ vùng trồng, quy trình sản xuất tại nhà máy cho đến khi sản phẩm cuối cùng tới tay người tiêu dùng. Việc đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe trong nước và quốc tế không chỉ đòi hỏi nguồn lực tài chính mạnh mẽ mà còn cần sự liên kết chặt chẽ giữa các chủ thể với doanh nghiệp đầu tàu.

Thực tế hiện nay cho thấy đây chính là điểm nghẽn lớn nhất khi phần lớn các chủ thể OCOP có quy mô hoạt động nhỏ lẻ, thiếu sự kết nối và năng lực đầu tư chiều sâu chưa đủ mạnh. Sự thiếu hụt về nguồn lực khiến việc phát triển bền vững cũng như duy trì các tiêu chuẩn chất lượng đồng nhất gặp nhiều trở ngại. Điều này dẫn đến tình trạng nhiều sản phẩm sau khi đạt chứng nhận vẫn loay hoay trong việc tìm kiếm hướng đi dài hạn. Do đó, các chủ thể cần một chiến lược bài bản hơn để có thể tận dụng tối đa lợi thế từ thương hiệu OCOP nhằm khẳng định vị thế trên thị trường nông sản.

Bà Nguyễn Thị Hồng, chủ thể có sản phẩm cà phê rang xay đạt OCOP 3 sao tại xã Hòa Bắc, cho biết: “Sản phẩm OCOP không chỉ mang thương hiệu riêng của cơ sở mà còn đại diện cho uy tín và hình ảnh của toàn địa phương. Chính vì lý do đó, chúng tôi luôn đặc biệt chú trọng việc kiểm soát chặt chẽ chất lượng ngay từ khâu nguyên liệu đầu vào, quy trình sản xuất cho đến lúc đóng gói thành phẩm, đồng thời từng bước hoàn thiện quy trình theo hướng an toàn, bền vững để giữ vững niềm tin của người tiêu dùng đối với nông sản địa phương”.

Có thể thấy, sự nỗ lực của những chủ thể như bà Hồng đã giúp sản phẩm ngày càng được thị trường đón nhận, góp phần mở rộng đầu ra và nâng cao giá trị nông sản địa phương. Tuy nhiên, không phải chủ thể nào sau khi được công nhận cũng hoạt động suôn sẻ, thậm chí có những đơn vị chỉ duy trì sản xuất ở quy mô cầm chừng. Cái khó của một số chủ thể không chỉ nằm ở khâu đầu tư nâng cấp về công nghệ chế biến hay mẫu mã bao bì mà còn bế tắc ngay tại khâu tiêu thụ sản phẩm. Khi không tìm được đầu ra ổn định, lợi thế từ chứng nhận OCOP chưa được phát huy tối đa để khẳng định sức sống bền vững.

Giải pháp thúc đẩy liên kết và ứng dụng công nghệ hiện đại

Ông Vũ Hồng Long, Chủ tịch UBND xã Hòa Bắc, cho biết: “Hiện trên địa bàn xã có 7 sản phẩm được công nhận OCOP 3 sao và đã hình thành được 2 chuỗi liên kết sản xuất gồm cà phê bền vững và sầu riêng, đáp ứng yêu cầu về mô hình kinh tế ứng dụng tiến bộ kỹ thuật gắn với an toàn thực phẩm. Các vùng nguyên liệu tập trung đối với nông sản chủ lực từng bước được cấp mã vùng, trong đó cà phê có diện tích 4.244 ha và sầu riêng đạt 1.740 ha, tạo nền tảng cho phát triển chuỗi giá trị bền vững”.

Để giải quyết những tồn tại sau chứng nhận, đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường nhận định tỉnh sẽ đẩy mạnh việc xây dựng và bảo hộ thương hiệu OCOP rộng rãi hơn. Trong thời gian tới, cơ quan chức năng sẽ chú trọng ứng dụng công nghệ số trong truy xuất nguồn gốc và tiêu thụ sản phẩm nhằm tăng tính minh bạch. Song song đó, việc mở rộng các kênh thương mại điện tử và phát triển hạ tầng logistics, kho bãi tại các vùng trọng điểm cũng là nhiệm vụ trọng tâm nhằm giảm thiểu chi phí trung gian cho các chủ thể. Sự hỗ trợ đồng bộ về hạ tầng và công nghệ sẽ giúp nâng cao sức cạnh tranh cho nông sản.

Ông Võ Ngọc Hiệp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, cho biết: “Tỉnh tập trung phát triển nông nghiệp quy mô lớn, hiệu quả cao, gia tăng giá trị, ưu tiên các sản phẩm chủ lực như rau, hoa, cà phê, tiêu, dâu tằm và cây ăn trái. Đồng thời, địa phương sẽ hình thành vùng chuyên canh thích ứng biến đổi khí hậu, đẩy mạnh công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và gắn sản xuất với công nghiệp chế biến, cơ giới hóa, hiện đại hóa chuỗi cung ứng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho các sản phẩm đặc trưng”.

Những định hướng này được kỳ vọng sẽ giúp 914 sản phẩm OCOP toàn tỉnh, bao gồm 839 sản phẩm 3 sao và 75 sản phẩm 4 sao, tiếp tục giữ vững chất lượng và nâng tầm giá trị. Sau chứng nhận, điều quan trọng nhất không chỉ là đạt chuẩn mà còn là duy trì được sức sống bền vững trên thị trường. Vì vậy, việc hiện đại hóa quy trình và thắt chặt liên kết chuỗi giá trị chính là chìa khóa để nông sản Lâm Đồng đóng góp lâu dài cho sự tăng trưởng kinh tế nông thôn. Các chủ thể cần chủ động nắm bắt cơ hội từ công nghệ số để đưa sản phẩm vươn xa và khẳng định thương hiệu bền bỉ.