Những nguy cơ ẩn giấu từ trào lưu phơi thịt thủ công

Thực tế, những miếng thịt dày khi phơi dưới ánh nắng gay gắt chỉ có thể làm se bề mặt, trong khi phần lõi bên trong vẫn còn sống nguyên và chưa được làm khô đúng cách. Tiến sĩ Vũ Thị Tần từ Đại học Bách khoa Hà Nội nhấn mạnh: "Với những miếng thịt dày, ánh nắng chỉ có thể làm bề mặt bên ngoài hơi se lại, trong khi phần bên trong gần như vẫn sống nguyên và chưa được làm khô đúng cách. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật phát triển, đặc biệt trong môi trường nhiệt độ cao."

Bên cạnh đó, nguy cơ nhiễm khuẩn trong quá trình phơi ngoài trời là rất lớn do môi trường không được kiểm soát. Bác sĩ Lê Văn Thiệu từ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cảnh báo: "Các loại vi khuẩn gây bệnh như Salmonella, E.coli, Campylobacter hay tụ cầu vàng có thể đã tồn tại sẵn trong thịt từ khâu giết mổ và bảo quản ban đầu. Khi đem phơi ngoài trời, thực phẩm còn tiếp tục bị nhiễm thêm bụi bẩn, côn trùng, ruồi nhặng hoặc từ chính tay người chế biến, dụng cụ không đảm bảo vệ sinh."

Không ít người cho rằng việc nấu lại sau khi phơi sẽ tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn, tuy nhiên thực tế lại tiềm ẩn nhiều rủi ro. Tiến sĩ Vũ Thị Tần phân tích: "Nhiều người cho rằng chỉ cần nấu chín lại sau khi phơi là có thể loại bỏ nguy cơ. Tuy nhiên, việc vi khuẩn sinh sôi trong quá trình phơi kéo dài vẫn có thể khiến thực phẩm biến chất, tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nếu chế biến hoặc bảo quản không đúng cách. Những độc tố này có khả năng chịu nhiệt tương đối tốt, nghĩa là ngay cả khi thịt được nướng hoặc chiên lại, nguy cơ nhiễm độc thực phẩm vẫn tồn tại".

Ngoài ra, việc không bảo quản đúng cách sau khi phơi cũng tạo điều kiện cho các mầm bệnh khác phát triển. Bác sĩ Lê Văn Thiệu bổ sung: "Thực phẩm phơi thủ công còn tiềm ẩn nguy cơ nấm mốc và độc tố nấm. Thời tiết miền Bắc thường nắng gắt ban ngày nhưng độ ẩm lại tăng cao về chiều tối và ban đêm. Nếu thịt không được bảo quản lạnh ngay sau khi phơi sẽ dễ hút ẩm trở lại, tạo điều kiện cho nấm phát triển và sinh ra các độc tố ảnh hưởng lâu dài đến gan, hệ tiêu hóa cùng hệ miễn dịch."

Giải pháp khoa học để đảm bảo an toàn thực phẩm

Trước những rủi ro nêu trên, người dân nên từ bỏ việc phơi thịt theo trào lưu tự phát, đồng thời tuân thủ các nguyên tắc vệ sinh để đảm bảo an toàn sức khỏe cho bản thân và gia đình. Việc sơ chế và bảo quản đúng cách đóng vai trò then chốt trong quá trình chế biến thực phẩm. PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh khuyến cáo: "Với việc miếng thịt cắt mỏng, phơi ngoài nắng vẫn cần phải đảm bảo an toàn, có dụng cụ che đậy tránh ruồi nhặng đẻ trứng. Ngoài ra, sau khi phơi khô cả trong lẫn ngoài cần phải bảo quản trong tủ lạnh, nấu chín dưới nhiệt 100 độ trước khi ăn."

Việc nhầm lẫn giữa trào lưu phơi thịt và các phương pháp truyền thống cũng là sai lầm mà nhiều người đang mắc phải. Tiến sĩ Vũ Thị Tần chia sẻ: "Cá một nắng thường được xẻ mỏng, sống trong môi trường mặn và được ướp lượng muối khá lớn để hạn chế vi khuẩn. Trong khi đó, nhiều người hiện nay chỉ treo nguyên miếng thịt dày ra ngoài nắng mà gần như không ướp đủ muối hay gia vị bảo quản."

Bà nhấn mạnh thêm: "Ngay cả thực phẩm phơi khô trên thị trường cũng phải qua quy trình xử lý, kiểm soát vi sinh và chống côn trùng kỹ lưỡng, do đó việc tự ý phơi thịt ngoài môi trường nóng ẩm, nhiều khói bụi là điều không nên làm theo phong trào."

Bên cạnh đó, các loại ký sinh trùng có trong thịt sống là một mối đe dọa không thể xem nhẹ nếu không được xử lý nhiệt đúng cách. Bác sĩ Lê Văn Thiệu cho biết: "Việc phơi nắng vài giờ hoàn toàn không đủ để tiêu diệt các nang sán, ấu trùng giun xoắn hoặc các loại ký sinh trùng khác. Nếu thịt sau đó được chế biến chưa chín kỹ, người sử dụng có nguy cơ nhiễm ký sinh trùng qua đường tiêu hóa, gây đau bụng, rối loạn tiêu hóa, đau cơ, sốt, dị ứng, thậm chí biến chứng tim mạch và thần kinh trong trường hợp nặng."

Ông cũng cảnh báo thêm: "Quá trình phơi ngoài trời tại sân thượng, ban công hoặc khu vực gần đường giao thông còn khiến thực phẩm dễ nhiễm bụi mịn, khí thải, kim loại nặng và vi sinh vật trong môi trường. Ruồi nhặng đậu vào thực phẩm cũng có thể mang theo vi khuẩn đường ruột và trứng giun sán."

Sự khác biệt trong phương pháp bảo quản truyền thống cũng là điều người dân cần lưu tâm để thực hiện an toàn hơn tại gia. PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh khẳng định: "Người xưa thường rán thịt rồi ngâm ngập trong mỡ, kết hợp ướp mặn để kéo dài thời gian sử dụng. Hoặc với thịt gác bếp, quá trình hun khói diễn ra liên tục trong thời gian dài giúp hạn chế vi khuẩn phát triển. Đây là những phương pháp hoàn toàn khác với việc chỉ đem thịt ra phơi nắng vài tiếng giữa trời nóng."

Ông nói thêm: "Nhiều người lầm tưởng thực phẩm phơi khô dưới nắng là đã được làm chín, vì thế có thể ăn trực tiếp. Không ít người chủ quan khi thịt chỉ se bề mặt nhưng chưa được bảo quản kỹ, thậm chí tiếp tục để ngoài ban công hôm sau phơi tiếp. Điều này là vô cùng nguy hiểm, bởi các thực phẩm một nắng, ngay cả khi làm đúng quy trình vẫn phải bảo quản lạnh để tránh nấm mốc tấn công."

Việc duy trì các nguyên tắc cơ bản vẫn là cách tốt nhất để phòng tránh các bệnh lý đường tiêu hóa trong mùa nắng nóng. PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh khẳng định: "Mọi người không nên chạy theo các trào lưu chế biến thực phẩm tự phát trên mạng xã hội, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nắng nóng cực đoan hiện nay. Ăn chín, uống sôi vẫn là nguyên tắc quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe, ngoài ra cần bảo quản đúng nhiệt độ và chế biến trong điều kiện vệ sinh an toàn."