Nhận diện và xử trí kịp thời các rủi ro sức khỏe do nhiệt

Tác động lớn nhất của thời tiết khắc nghiệt là làm gia tăng các vấn đề sức khỏe nguy hiểm như say nắng, say nóng và nghiêm trọng nhất là đột quỵ do nóng. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc cơ thể phải tiếp xúc quá lâu với nền nhiệt cao hoặc bị sốc nhiệt do thay đổi môi trường đột ngột.

Những nhóm đối tượng dễ bị tổn thương và có nguy cơ biến chứng cao bao gồm: người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh mạn tính (tăng huyết áp, hen phế quản, đái tháo đường) và những người phải làm việc ngoài trời như lao động nông nghiệp hay công nhân luyện kim, lò gạch.

Tùy vào thời gian tiếp xúc và mức độ tăng thân nhiệt, cơ thể sẽ có các phản ứng khác nhau:

Mức độ nhẹ: Người bệnh cảm thấy mệt mỏi, khát nước, hoa mắt, chóng mặt, nhịp tim và nhịp thở tăng nhanh, có thể kèm theo hiện tượng chuột rút.

Mức độ nặng: Xuất hiện tình trạng đau đầu dữ dội, khó thở, buồn nôn, yếu liệt nửa người, co giật, ngất xỉu. Thậm chí có thể dẫn đến trụy tim mạch và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

Cách xử trí: Khi phát hiện người có dấu hiệu say nắng, cần lập tức đưa nạn nhân vào nơi thoáng mát, nới lỏng quần áo. Sử dụng khăn mát lau cơ thể hoặc chườm tại các vùng nách, bẹn, cổ để hạ nhiệt nhanh. Cho người bệnh uống từng ngụm nhỏ nước mát, tốt nhất là nước có pha Oresol hoặc muối khoáng. Tuyệt đối không tập trung đông người quanh nạn nhân. Nếu các triệu chứng trở nặng (co giật, hôn mê), phải lập tức gọi cấp cứu 115 và duy trì chườm mát trên đường di chuyển đến cơ sở y tế.

Chủ động phòng tránh và nỗ lực chống nóng tại các cơ sở y tế

Để tự bảo vệ mình, Bộ Y tế khuyến cáo người dân cần hạn chế tối đa việc ra đường vào khung giờ cao điểm từ 10h đến 16h. Khi di chuyển từ phòng điều hòa ra ngoài trời, cần có thời gian chuyển tiếp (tăng nhiệt độ phòng hoặc đứng ở sảnh mát) để cơ thể thích nghi, tránh hiện tượng sốc nhiệt.

Về chế độ sinh hoạt, mỗi người cần bổ sung tối thiểu 1,5 - 2 lít nước/ngày, chia làm nhiều lần uống; tăng cường rau xanh, hoa quả tươi có món canh trong bữa ăn; đồng thời tránh xa các loại đồ uống có cồn. Khi ra ngoài, nên ưu tiên mặc quần áo sáng màu, chất liệu thoáng mát, thấm hút mồ hôi và trang bị đầy đủ kính, mũ, áo chống nắng.

Riêng đối với người lao động ngoài trời, cần điều chỉnh giờ làm việc sang sáng sớm hoặc chiều muộn. Tuân thủ nguyên tắc: sau 45 - 60 phút làm việc, phải nghỉ ngơi 15 - 20 phút tại nơi râm mát. Các doanh nghiệp, xưởng sản xuất cũng được yêu cầu tăng cường hệ thống quạt thông gió, phun sương, lưới cách nhiệt để giảm thiểu áp lực nhiệt độ cho công nhân.

Đồng hành cùng người dân, các cơ sở y tế lớn cũng đã nhanh chóng kích hoạt các phương án chống nóng. Tại Bệnh viện Bạch Mai, hệ thống quạt công suất lớn và quạt phun sương được tăng cường tối đa ở các sảnh chờ, kết hợp cung cấp nước uống miễn phí. Tại Bệnh viện K, để giảm tải áp lực, các cơ sở đã đẩy giờ tiếp đón lên từ 5h - 6h sáng, tăng cường nhân lực điều phối, áp dụng công nghệ số trong khám chữa bệnh và đảm bảo hệ thống điều hòa hoạt động 24/24 tại tất cả các buồng bệnh, mang lại không gian điều trị dịu mát, an toàn cho hàng ngàn bệnh nhân mỗi ngày.

Giải pháp đảm bảo an toàn nguồn nước sinh hoạt mùa khô hạn
Sự kết hợp giữa nắng nóng và hiện tượng El Nino không chỉ gây sốc nhiệt mà còn dẫn đến tình trạng hạn hán nghiêm trọng. Thiếu hụt nước sạch làm tăng nguy cơ bùng phát các dịch bệnh lây qua đường tiêu hóa như tiêu chảy, tả, lỵ và thương hàn.

Để giải quyết vấn đề này, Cục Phòng bệnh đã hướng dẫn quy trình xử lý nước sinh hoạt hộ gia đình vô cùng thiết thực dành cho những khu vực chưa có hệ thống nước máy. Nếu buộc phải sử dụng nguồn nước từ ao, hồ, sông, suối, người dân cần lấy nước xa bờ, ở những khu vực ít ô nhiễm nhất và thực hiện theo 2 bước tiêu chuẩn:

Làm trong nước: Sử dụng phèn chua với tỷ lệ 1g phèn/20 lít nước, khuấy đều và chờ cặn lắng xuống, hoặc sử dụng màng lọc bằng vải sạch lọc qua nhiều lần.

Khử trùng: Sau khi nước đã trong, tiến hành khử trùng bằng hóa chất chuyên dụng như Cloramin B hoặc Aquatabs theo đúng liều lượng hướng dẫn. Nếu sử dụng hệ thống máy lọc nước tại gia, bắt buộc phải dùng nguồn nước đã được làm trong bước đầu để tránh tắc nghẽn và hỏng màng lọc.

Lưu ý quan trọng: Dù nước đã qua xử lý hóa chất hoặc máy lọc, người dân vẫn phải tuân thủ nguyên tắc "ăn chín, uống sôi". Tuyệt đối đun sôi kỹ nước trước khi uống trực tiếp và hạn chế tối đa việc ăn rau sống rửa bằng nguồn nước chưa được xử lý triệt để nhằm bảo vệ hệ tiêu hóa trong mùa dịch bệnh.