Tiền gửi dân cư và doanh nghiệp đồng loạt tăng trưởng ấn tượng

Số liệu thống kê mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) cho thấy dòng tiền nhàn rỗi vẫn đang chảy mạnh vào hệ thống các tổ chức tín dụng. Cụ thể, đến hết tháng 5/2026, tiền gửi của dân cư đạt mức kỷ lục 10,826 triệu tỷ đồng, tăng hơn 108.000 tỷ đồng so với tháng liền trước. Nếu so với thời điểm cuối năm 2025, quy mô tiền gửi của cá nhân đã tăng 4,76%, tương đương mức tăng thêm 491.000 tỷ đồng. Đây là xu hướng nối dài ấn tượng kể từ tháng 10/2025 – thời điểm cột mốc lịch sử 10 triệu tỷ đồng lần đầu tiên được thiết lập.

Không chỉ khu vực dân cư, dòng tiền từ các tổ chức kinh tế và doanh nghiệp cũng ghi nhận tháng tăng trưởng thứ 3 liên tiếp. Lượng tiền gửi của khối doanh nghiệp đạt hơn 6,168 triệu tỷ đồng, tăng thêm hơn 92.000 đến 94.000 tỷ đồng so với tháng 4, dần tiến sát về mức đỉnh được thiết lập vào cuối năm trước (dù tính chung từ đầu năm đến nay vẫn tạm thời ghi nhận mức giảm nhẹ 0,2%, tương đương 12.000 tỷ đồng).

Sự tăng trưởng đồng đều từ các nguồn vốn huy động đã thúc đẩy tổng phương tiện thanh toán toàn nền kinh tế (chưa bao gồm các khoản giấy tờ có giá) đạt hơn 19,974 triệu tỷ đồng. Con số này tăng 2,73% (tương đương 530.000 tỷ đồng) so với cuối năm 2025 và đang tiến rất gần đến cột mốc quan trọng 20 triệu tỷ đồng.

Lãi suất huy động duy trì sức hấp dẫn dù đã bước vào nhịp hạ nhiệt

Lý giải về làn sóng gửi tiền đạt đỉnh lịch sử, giới chuyên gia nhận định mặt bằng lãi suất huy động duy trì ở mức hấp dẫn là động lực cốt lõi. Thực tế cho thấy, đà tăng lãi suất tiết kiệm đã bắt đầu "nóng" lên từ cuối năm ngoái và lan rộng trong quý I/2026. Trong bối cảnh quốc tế nhiều biến động, đặc biệt là căng thẳng địa chính trị tại khu vực Trung Đông đẩy giá dầu leo thang và tạo áp lực lạm phát, nhiều nhà băng đã chủ động cạnh tranh tăng lãi suất để hút vốn, có thời điểm chào mời khách hàng mức lãi tới 7 - 9%/năm chỉ với số tiền gửi từ vài chục đến vài trăm triệu đồng.

Tuy nhiên, bước sang tháng 4/2026, thị trường bắt đầu ghi nhận bước ngoặt điều chỉnh giảm sau chỉ đạo sát sao của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn về việc cắt giảm chi phí, hạ lãi suất nhằm hỗ trợ người dân và doanh nghiệp phục hồi sản xuất. Số lượng ngân hàng chạy chương trình cộng lãi suất ưu đãi đã giảm đáng kể, mức cộng thêm cũng hạ khoảng 0,5%/năm.

Dù vậy, nhìn chung mặt bằng lãi suất hiện tại vẫn đủ sức giữ chân dòng tiền nhàn rỗi. Theo báo cáo diễn biến lãi suất bình quân tháng 6/2026 của nhóm ngân hàng thương mại nhà nước và cổ phần, tiền gửi kỳ hạn dưới 6 tháng phổ biến ở mức 4 - 4,6%/năm (sát trần quy định 4,75%/năm); kỳ hạn từ 6 đến 12 tháng dao động trong khoảng 6,1 - 7,6%/năm; kỳ hạn từ trên 12 đến 24 tháng ở mức 5,9 - 7,3%/năm và các kỳ hạn dài trên 24 tháng đạt 7,1 - 7,8%/năm. Đặc biệt, trên thực tế giao dịch tại một số chi nhánh, các khoản tiền gửi giá trị từ 500 triệu đồng trở lên vẫn đang được linh hoạt áp dụng mức suất sinh lời hấp dẫn từ 9% trở lên hoặc dao động 7 - 7,5%/năm cho kỳ hạn trung hạn.

Mặt bằng cho vay tạo lực đỡ cho dòng vốn phục hồi kinh tế

Việc hệ thống ngân hàng duy trì được nguồn vốn huy động kỷ lục tạo tiền đề quan trọng để cân đối thanh khoản, từ đó giữ ổn định mặt bằng lãi suất cho vay đầu ra theo định hướng của Cơ quan điều hành. Hiện nay, lãi suất cho vay bình quân đối với các khoản vay mới và cũ còn dư nợ tại các ngân hàng thương mại đang được duy trì quanh ngưỡng 8,1 - 10,5%/năm.

Đáng chú ý, dòng vốn đang được hướng mạnh vào các khu vực động lực của nền kinh tế. Lãi suất cho vay ngắn hạn bình quân bằng VND đối với các lĩnh vực ưu tiên hiện chỉ khoảng 3,9%/năm, thấp hơn mức trần tối đa 4%/năm theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Đối với các khoản cho vay bằng ngoại tệ (USD), lãi suất bình quân cho các khoản dư nợ mới và cũ dao động ổn định trong khoảng 4,1 - 5,4%/năm, góp phần giảm nhẹ gánh nặng chi phí tài chính cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Sự bứt phá của dòng tiền gửi dân cư không chỉ phản ánh mức độ tín nhiệm cao của người dân đối với hệ thống ngân hàng mà còn cung cấp "bệ đỡ" thanh khoản vững chắc, giúp ngành ngân hàng có đủ dư địa đáp ứng nhu cầu vốn, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững trong các quý tiếp theo.