Tạo nền tảng từ những kết quả đạt được

Giai đoạn 2021–2025, các chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn Phú Thọ được triển khai với sự quan tâm chỉ đạo của các cấp ủy, chính quyền, sự phối hợp giữa các sở, ngành và địa phương. Việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, kiện toàn bộ máy tổ chức thực hiện và huy động, lồng ghép các nguồn lực đã góp phần nâng cao hiệu quả triển khai chương trình, tạo chuyển biến tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội khu vực nông thôn.

Đến hết năm 2025, toàn tỉnh có 84/133 xã đạt chuẩn nông thôn mới, 3 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và 525 khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu. Hệ thống giao thông, thủy lợi, điện, trường học, cơ sở y tế và thiết chế văn hóa tiếp tục được đầu tư, nâng cấp, từng bước đáp ứng tốt hơn nhu cầu sản xuất, sinh hoạt của người dân.

Cùng với phát triển hạ tầng, cơ cấu lại ngành nông nghiệp gắn với phát triển kinh tế nông thôn đạt nhiều kết quả tích cực. Các vùng sản xuất tập trung, mô hình liên kết theo chuỗi giá trị từng bước được hình thành, góp phần nâng cao giá trị nông sản và mở rộng cơ hội phát triển kinh tế cho người dân. Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) tiếp tục được quan tâm, với 661 sản phẩm đạt từ 3 sao trở lên vào cuối năm 2025.

Trong lĩnh vực giảm nghèo, các chính sách hỗ trợ về giáo dục, y tế, nhà ở, đào tạo nghề, giải quyết việc làm, tín dụng ưu đãi và an sinh xã hội được triển khai, góp phần cải thiện điều kiện sống của người dân. Tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn tỉnh giảm còn 2,68% vào cuối năm 2025. Các chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi cũng góp phần từng bước hoàn thiện hạ tầng thiết yếu, hỗ trợ phát triển sản xuất, bảo tồn bản sắc văn hóa và nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản.

Những kết quả này tạo tiền đề quan trọng để Phú Thọ bước vào giai đoạn 2026–2030 với yêu cầu cao hơn, không chỉ duy trì thành quả đã đạt được mà còn nâng chất lượng phát triển, bảo đảm tính bền vững và thu hẹp khoảng cách giữa các địa bàn.

Hướng tới nông thôn mới hiện đại, phát triển toàn diện

Một trong những định hướng đáng chú ý của Phú Thọ trong giai đoạn mới là nâng cao chất lượng xây dựng nông thôn mới, hướng tới mô hình nông thôn hiện đại, giàu bản sắc và phát triển bền vững. UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 41/2026/QĐ-UBND về tiêu chí xã nông thôn mới hiện đại giai đoạn 2026–2030, tạo cơ sở để các địa phương xác định mục tiêu và tổ chức thực hiện phù hợp với yêu cầu phát triển.

Theo quy định, xã muốn được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại phải đạt chuẩn nông thôn mới, đồng thời đáp ứng đầy đủ các mức đạt chuẩn đối với xã nhóm 1, là nhóm xã gần đô thị hoặc có tỷ trọng phi nông nghiệp cao. Thu nhập bình quân đầu người tại thời điểm xét, công nhận phải cao hơn từ 10% trở lên so với mức thu nhập bình quân đầu người áp dụng đối với xã nhóm 1 trên địa bàn tỉnh tại cùng thời điểm.

Bộ tiêu chí gồm 6 tiêu chí với 16 chỉ tiêu, bao quát nhiều lĩnh vực như hạ tầng số, phát triển kinh tế, giáo dục, y tế, giảm nghèo, văn hóa, môi trường và xây dựng hệ thống chính trị. Các yêu cầu về giảm nghèo đa chiều, nước sạch và chất lượng nguồn nhân lực cho thấy định hướng phát triển nông thôn không chỉ tập trung vào hạ tầng mà còn chú trọng điều kiện sống, cơ hội phát triển và khả năng tiếp cận dịch vụ của người dân.

Cụ thể, tỷ lệ nghèo đa chiều phải được kiểm soát ở mức không quá 1%; ít nhất 90% hộ được sử dụng nước sạch theo quy chuẩn, trong đó tối thiểu 50% sử dụng nước từ công trình cấp nước tập trung. Tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ phải đạt từ 50% trở lên.

Việc đặt ra các tiêu chí này góp phần định hướng các địa phương chuyển từ yêu cầu đạt chuẩn sang nâng cao chất lượng và hiệu quả phát triển. Trong đó, tăng thu nhập, phát triển kinh tế nông thôn xanh, tuần hoàn, sinh thái, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số là những hướng đi cần được quan tâm. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng môi trường sống ngày càng tốt hơn, tạo điều kiện để người dân tham gia và hưởng lợi từ quá trình phát triển.

Đổi mới cách làm, phát huy hiệu quả các nguồn lực

Bên cạnh việc hoàn thiện tiêu chí, Phú Thọ tiếp tục triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026–2030. Đây là cơ sở để tỉnh xác định nhiệm vụ, giải pháp, lộ trình và trách nhiệm của các cấp, các ngành, đồng thời khắc phục những hạn chế trong tổ chức thực hiện ở giai đoạn trước.

Thực tế cho thấy, tiến độ triển khai một số dự án còn chậm, việc giải ngân vốn và huy động nguồn lực ngoài ngân sách tại một số địa phương chưa đáp ứng yêu cầu. Hạ tầng ở nhiều vùng khó khăn chưa đồng bộ; chất lượng xây dựng nông thôn mới giữa các địa phương chưa đồng đều. Việc sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục kiện toàn bộ máy, phân định nhiệm vụ và nâng cao năng lực tổ chức thực hiện chương trình.

Trước yêu cầu đó, tỉnh cần tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm cụ thể; nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị; chủ động tháo gỡ vướng mắc về thủ tục, nguồn vốn và giải ngân. Việc huy động, lồng ghép các nguồn lực cần gắn với nhu cầu thực tế và điều kiện phát triển của từng địa phương, bảo đảm đầu tư có trọng tâm, tránh dàn trải và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

Cùng với đầu tư hạ tầng, phát triển sinh kế và nâng cao năng lực sản xuất cần được xác định là giải pháp quan trọng để giảm nghèo bền vững. Các địa phương cần chú trọng phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị, nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng cơ hội đào tạo nghề và việc làm, giúp người dân tăng thu nhập, chủ động cải thiện đời sống và hạn chế nguy cơ tái nghèo. Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, việc ưu tiên hạ tầng thiết yếu, dịch vụ xã hội cơ bản và các mô hình sinh kế phù hợp có ý nghĩa quan trọng trong thu hẹp khoảng cách phát triển.

Công tác truyền thông cũng được tỉnh chú trọng nhằm nâng cao nhận thức và tạo sự đồng thuận trong xã hội. Theo Kế hoạch số 405/KH-UBND của UBND tỉnh, năm 2026, 100% xã, phường xây dựng và triển khai nội dung truyền thông về chương trình phù hợp với định hướng của Trung ương, của tỉnh và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương; đồng thời xây dựng ít nhất một sản phẩm truyền thông có chiều sâu, có khả năng sử dụng trên nhiều nền tảng. Qua đó, thông tin về chính sách, mô hình hiệu quả và các mục tiêu phát triển được lan tỏa rộng rãi, khuyến khích người dân chủ động tham gia thực hiện và giám sát chương trình.

Với nền tảng đã xây dựng, cùng định hướng đổi mới phương thức tổ chức thực hiện và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, Phú Thọ hướng tới tạo chuyển biến rõ nét hơn trong xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững giai đoạn 2026–2030. Hiệu quả chương trình không chỉ được thể hiện qua số xã đạt chuẩn, mà còn ở thu nhập, cơ hội việc làm, chất lượng môi trường sống và khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu của người dân. Đây là cơ sở để phát triển nông thôn theo hướng hiện đại, bao trùm, góp phần nâng cao đời sống nhân dân và bảo đảm an sinh xã hội lâu dài.