Sức hút dòng tiền gửi và ngôi vương mới tại nhóm Big4

Theo số liệu tổng hợp từ báo cáo tài chính quý II/2026 của 28 ngân hàng thương mại, tổng số dư tiền gửi khách hàng đến thời điểm 30/6/2026 đã đạt mức 15,746 triệu tỷ đồng, tăng 5,38% so với cuối năm 2025. Trong đó, nhóm 4 “ông lớn” ngân hàng quốc doanh (Big4) tiếp tục khẳng định vị thế chủ lực, nắm giữ tới 51,5% thị phần tổng tiền gửi toàn hệ thống với quy mô lên đến 8,12 triệu tỷ đồng, tăng 3,8% so với cuối năm ngoái.

Đáng chú ý, Agribank tiếp tục duy trì quý thứ hai liên tiếp giữ vững ngôi vị quán quân về lượng tiền gửi khách hàng với con số kỷ lục 2,26 triệu tỷ đồng, tăng hơn 107.000 tỷ đồng (tương đương mức tăng tuyệt đối đứng hàng đầu hệ thống). Xếp sát phía sau là BIDV với 2,23 triệu tỷ đồng (tăng gần 41.000 tỷ đồng), VietinBank đạt 1,88 triệu tỷ đồng (tăng hơn 95.000 tỷ đồng) và Vietcombank ghi nhận 1,73 triệu tỷ đồng (tăng hơn 55.000 tỷ đồng).

Ở khối ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân, cuộc đua huy động vốn diễn ra vô cùng sôi động. HDBank là cái tên bứt phá mạnh mẽ nhất khi ghi nhận mức tăng trưởng số dư tiền gửi lên tới 20,29%, ứng với số dư tuyệt đối tăng thêm gần 114.000 tỷ đồng - mức cao nhất toàn hệ thống. Bên cạnh đó, các nhà băng như VPBank (tăng 100.000 tỷ đồng), BVBank (tăng 14%), NCB (tăng 13,46%) và Nam A Bank (tăng 13%) cũng ghi nhận tỷ lệ tăng trưởng ấn tượng trên 10% trong nửa đầu năm.

Lợi nhuận toàn ngành khởi sắc nhưng phân hóa sâu sắc

Song hành cùng đà tăng trưởng huy động, bức tranh lợi nhuận bán niên 2026 ghi nhận tổng lợi nhuận trước thuế của 28 ngân hàng đạt khoảng 223.663 tỷ đồng, tăng gần 21% so với cùng kỳ năm trước. Dù vậy, phía sau những con số khởi sắc là khoảng cách ngày càng nới rộng giữa các nhóm ngân hàng, khi sự tập trung lợi nhuận vào nhóm dẫn đầu ngày càng rõ nét.

Thống kê cho thấy chỉ riêng 7 ngân hàng đạt mức lợi nhuận trên 18.500 tỷ đồng đã tạo ra tổng cộng khoảng 150.000 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, gấp khoảng hai lần tổng lợi nhuận của hơn 20 ngân hàng còn lại trong danh sách thống kê (chưa tới 75.000 tỷ đồng). Điều này phản ánh rõ nét ưu thế vượt trội về quy mô vốn, hệ sinh thái khách hàng và năng lực tối ưu chi phí của các định chế tài chính lớn.

Trên bảng xếp hạng lợi nhuận, Vietcombank tiếp tục giữ vững ngôi vị quán quân với 29.222 tỷ đồng (tăng 33,5%), tiếp theo là VietinBank với 25.868 tỷ đồng (tăng 36,7%). Điểm nhấn đáng chú ý trong nhóm dẫn đầu là sự bứt phá của MB khi vượt qua BIDV để vươn lên vị trí thứ ba toàn ngành với 20.188 tỷ đồng. Trong khi đó, VPBank ghi nhận mức tăng trưởng ngoạn mục tới 68%, đạt gần 18.900 tỷ đồng, áp sát nhóm Big4 và chỉ kém BIDV đúng 5 tỷ đồng.

Nhóm quy mô vừa và nhỏ: Tăng trưởng bằng lần đi kèm áp lực dự phòng

Nếu nhóm ngân hàng lớn thống trị về quy mô tuyệt đối, thì các ngân hàng vừa và nhỏ lại tạo tiếng vang lớn nhờ tốc độ tăng trưởng phi mã. Dẫn đầu toàn ngành về tốc độ bứt phá là BVBank với lợi nhuận trước thuế đạt 547 tỷ đồng, tăng gấp gần 6 lần (khoảng 485%) so với cùng kỳ. ABBank cũng ghi nhận kết quả kinh doanh khởi sắc khi đạt 3.016 tỷ đồng, tăng 109%, trong khi Vietbank, PGBank và NCB đều ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận từ 57% đến hơn 83%.

Động lực tăng trưởng của các nhà băng này đến từ sự cải thiện tích cực của hoạt động kinh doanh cốt lõi, việc mở rộng thu nhập ngoài lãi thông qua dịch vụ thanh toán, ngoại hối, cũng như hiệu quả từ quá trình đẩy mạnh chuyển đổi số giúp tối ưu hóa hệ số chi phí trên thu nhập (CIR).

Tuy nhiên, bức tranh tài chính nửa đầu năm cũng ghi nhận không ít gam màu trầm tại một số tổ chức tín dụng. Có 5 ngân hàng ghi nhận lợi nhuận sụt giảm so với cùng kỳ, bao gồm Saigonbank, Eximbank, Sacombank, LPBank và SeABank. Trong đó, Saigonbank ghi nhận mức giảm sâu nhất lên tới hơn 72% và là nhà băng đầu tiên báo lỗ trong quý II/2026 với số âm gần 40 tỷ đồng.

Nguyên nhân chủ yếu khiến nhóm ngân hàng này suy giảm lợi nhuận không đến từ sự đổ vỡ của doanh thu cốt lõi, mà phần lớn chịu áp lực nặng nề từ việc gia tăng trích lập dự phòng rủi ro tín dụng. Trong bối cảnh chất lượng tài sản chịu nhiều sức ép, việc các ngân hàng chủ động đẩy mạnh trích lập dự phòng được xem là bước đi cần thiết để củng cố bộ đệm an toàn, tạo nền tảng phát triển bền vững cho giai đoạn nửa cuối năm 2026.