Sức mua phục hồi đi kèm sự sàng lọc khắt khe

Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt khoảng 3,89 triệu tỉ đồng, tăng 12,9% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, các doanh nghiệp lại phải đối mặt với bài toán chi phí và áp lực lạm phát khi CPI bình quân tăng 4,38%, trong đó nhóm giá thực phẩm tăng đến 4,7%.

Bối cảnh mặt bằng giá cao hơn đã kích hoạt xu hướng thắt chặt chi tiêu. Tại hội thảo "Xu hướng tiêu dùng 2026 & ESG: Doanh nghiệp cần thích ứng thế nào", các chuyên gia nhận định rằng thị trường trong nước đang chứng kiến những thay đổi rõ rệt trong hành vi mua sắm, với tỷ lệ người tiêu dùng tại TP.HCM chủ động tiết giảm chi phí đã tăng từ 43% trong năm 2025 lên 57% vào năm 2026. Thay vì đưa ra quyết định nhanh chóng dựa trên các chiến dịch truyền thông tạo xu hướng, người mua hiện nay đặt ra nhiều câu hỏi hơn về độ bền, chất lượng thực tế và giá trị sử dụng lâu dài của sản phẩm. Dù giá cả vẫn chi phối quyết định mua sắm (52,9% quan tâm), nhưng yếu tố nguồn gốc, xuất xứ (60,1%) và chất lượng an toàn sức khỏe (59,2%) mới là những ưu tiên hàng đầu theo khảo sát của Vietnam Report.

Thực phẩm sạch và hữu cơ lên ngôi bất chấp áp lực giá cả

Sau hàng loạt cảnh báo về vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm, tiêu chí "sạch" trở thành thước đo quan trọng nhất định hình lại giỏ hàng của các gia đình. Theo PGS.TS. BS. Trần Đình Toán, nguyên Viện trưởng Viện Dinh dưỡng lâm sàng, thực phẩm sạch là thực phẩm không bị ô nhiễm hoá chất, vi khuẩn hoặc ô nhiễm vật lý và phải đạt được một trong hai yêu cầu về tiêu chuẩn chất lượng đã được công nhận là VietGAP hoặc GlobalGAP.

Dù giá bán của các mặt hàng hữu cơ có thể đắt gấp rưỡi đến gấp hai lần so với sản phẩm thông thường, sức mua ở phân khúc này vẫn tăng trưởng mạnh mẽ. TS. Hà Phúc Mịch, Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam, cho biết mức tiêu thụ sản phẩm loại này trong nước tăng bình quân 15% mỗi năm. Thực tế tại các hệ thống siêu thị cũng phản ánh rõ xu hướng này khi ông Võ Thanh Lộc, Giám đốc Thương mại Farmers Market (TP.HCM), chia sẻ rằng doanh số nhóm hàng hữu cơ tại hệ thống tăng 20 - 30% mỗi tháng. Theo ông Lộc, việc người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng sống đang tạo động lực lớn để các nhà bán lẻ đẩy mạnh dòng hàng hữu cơ.   

Minh bạch thông tin và thực hành ESG là chìa khóa giữ chân khách hàng

Sự trưởng thành của thị trường đang buộc các thương hiệu phải minh bạch hóa thông tin, đặc biệt là xu hướng gắn liền với các tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị (ESG). Bà Huỳnh Ngọc Bích Đào, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Đồng Xanh chia sẻ, doanh nghiệp đã thực hiện truy xuất nguồn gốc từ 10 năm nay và việc có mã QR trên tất cả sản phẩm cùng việc tham gia chương trình "Tick xanh trách nhiệm" là lời khẳng định cho cam kết cung cấp thực phẩm sạch.

Dưới góc độ quản lý, ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP.HCM đánh giá việc gắn "Tick xanh trách nhiệm" đang lan tỏa mạnh mẽ, cho thấy tinh thần chủ động cao và phát huy vai trò tiên phong, dẫn dắt trong chuỗi cung ứng thực phẩm. Các chuyên gia kinh tế cũng nhấn mạnh, việc triển khai ESG cần được thực hiện dựa trên những hành động thiết thực, đi kèm với chất lượng sản phẩm tốt và mức giá phù hợp, thay vì chỉ dừng lại ở các chiến dịch tiếp thị bề nổi.

Cuối cùng, chuyên gia về công nghệ thực phẩm Nguyễn Duy Thịnh khuyến nghị: "Người tiêu dùng có vai trò rất quan trọng trong việc đẩy lùi thực phẩm bẩn. Nếu mọi người đều ưu tiên thực phẩm an toàn, những đơn vị kinh doanh thực phẩm bẩn sẽ không còn đất sống". Sự đồng hành từ người mua, thông qua việc chủ động quét mã QR kiểm tra nguồn gốc và ưu tiên các chứng nhận uy tín, sẽ tạo nên một hệ sinh thái thương mại bền vững và an toàn hơn trong tương lai.