GS.TS PHẠM QUỐC LONG - TRƯỞNG BAN GIÁM KHẢO:
Giá trị phát hiện là yếu tố cốt lõi của một tác phẩm dự thi chất lượng
Sau hơn 5 tháng phát động, Cuộc thi viết "Vì sự phát triển thương hiệu Việt" do Tạp chí Thương hiệu và Sản phẩm tổ chức đã tạo dấu ấn tích cực, thu hút sự quan tâm sâu rộng của cộng đồng. Trước thềm lễ vinh danh, GS.TS Phạm Quốc Long, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký Hội Khoa học các sản phẩm thiên nhiên Việt Nam (VANPS), Trưởng Ban Giám khảo, đã có những chia sẻ chuyên sâu với phóng viên dưới góc độ trực tiếp đọc, phân tích và thẩm định các tác phẩm.
Quy tụ đội ngũ chuyên gia đa ngành, bảo đảm tính khách quan và toàn diện
Thưa GS.TS Phạm Quốc Long, xin ông chia sẻ về cơ cấu thành phần Ban Giám khảo năm nay? Đâu là những tiêu chí cốt lõi trong việc lựa chọn các thành viên để mang lại những góc nhìn đánh giá đa chiều và bao quát nhất?
Để bảo đảm tính khách quan, khoa học và bao quát toàn diện các lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, Ban Giám khảo cuộc thi năm nay quy tụ những chuyên gia có uy tín, kinh nghiệm trong nhiều lĩnh vực, bao gồm các nhà khoa học, nhà quản lý, lãnh đạo các hội, hiệp hội và các báo chí giàu kinh nghiệm.
Cụ thể, Trưởng ban giám khảo là tôi - GS.TS Phạm Quốc Long; Phó Trưởng ban là nhà báo Nguyễn Việt Hưng, Tổng Biên tập Tạp chí Thương hiệu và Sản phẩm.
Các Ủy viên gồm ông Nguyễn Đăng Sinh, Chủ tịch Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam (VATAP); nhà báo Hồ Minh Chiến, Tổng Biên tập Tạp chí Gia đình Việt Nam; nhà báo Đặng Xuân Thủy, nguyên Vụ trưởng, Trưởng ban Kinh tế, Báo Nhân Dân; và Tiến sĩ Đặng Công Hiến, Phó Trưởng phòng Khoa học, Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách, Bộ Công Thương.
Các thành viên được lựa chọn trên cơ sở uy tín chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn và khả năng đánh giá trong các lĩnh vực liên quan đến quản trị thương hiệu, sở hữu trí tuệ, báo chí, khoa học, công nghệ và chính sách kinh tế. Sự kết hợp này giúp Ban Giám khảo có nhiều góc nhìn để đánh giá tác phẩm một cách toàn diện, công tâm và chính xác.
Chúng tôi xác định ngay từ đầu rằng đây không chỉ là một cuộc thi viết về doanh nghiệp, mà là một diễn đàn phản ánh nhiều khía cạnh của quá trình xây dựng và phát triển thương hiệu Việt.
Vì vậy, Ban Giám khảo được xây dựng theo hướng liên ngành, kết hợp giữa khoa học, quản lý, doanh nghiệp, sở hữu trí tuệ và báo chí nhằm giúp các tác phẩm được nhìn nhận đồng thời ở cả góc độ nội dung, tính chính xác, giá trị thực tiễn và khả năng truyền tải đến công chúng.
Đa dạng lăng kính thực tiễn từ đội ngũ tác giả
Nhìn vào danh sách những tác giả gửi bài năm nay, ông có nhận xét gì? Sự quy tụ của nhiều nhóm tác giả khác nhau đã mang lại màu sắc và lăng kính thực tiễn ra sao cho cuộc thi?
Một điểm đáng ghi nhận và cũng là nét nổi bật của cuộc thi năm nay chính là tính mở và sức lan tỏa. Không chỉ thu hút đội ngũ báo chí chuyên nghiệp, cuộc thi còn nhận được sự quan tâm của các chuyên gia kinh tế, nhà khoa học, doanh nhân, cán bộ quản lý, sinh viên và những người quan tâm đến câu chuyện xây dựng, phát triển thương hiệu Việt.
Sự tham gia của đông đảo các nhóm tác giả với những ngành nghề khác nhau đã mang đến cho cuộc thi một lăng kính thực tiễn vô cùng đa dạng và sinh động.
Trong đó, các nhà báo mang đến góc nhìn sắc sảo, tính phản ánh xã hội và sự chuẩn mực về nghiệp vụ; các nhà khoa học, chuyên gia đóng góp chiều sâu trí thức về công nghệ, chuyển đổi số và phát triển bền vững; trong khi các doanh nhân, cán bộ quản lý và những người trực tiếp tham gia hoạt động sản xuất, kinh doanh lại mang đến những câu chuyện từ thực tiễn.
Chính sự giao thoa đó tạo nên một bức tranh đa chiều về thương hiệu Việt, phản ánh cả những cơ hội, thách thức, khó khăn và khát vọng vươn lên của doanh nghiệp trong bối cảnh mới.
Hơn thế nữa, nhiều bài viết có giá trị cao không phải vì tác giả là nhà báo chuyên nghiệp, mà vì họ chính là những người trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất, nghiên cứu hoặc xây dựng thương hiệu.
Đi sâu vào từng bài viết, trực tiếp đọc và nghiên cứu các tác phẩm, ông đánh giá như thế nào về chất lượng, chiều sâu nội dung cũng như sự đầu tư nghiêm túc, tâm huyết mà các tác giả đã dành cho cuộc thi?
Qua quá trình tiếp nhận, nghiên cứu và chấm các tác phẩm, tôi khẳng định chất lượng của cuộc thi năm nay khá đồng đều, trong đó có nhiều tác phẩm được đầu tư công phu cả về nội dung, tư liệu và cách thể hiện. Điều đáng ghi nhận là nhiều tác giả không chỉ quan tâm đến việc phản ánh thành công của doanh nghiệp hay thương hiệu, mà còn đi sâu vào những vấn đề đặt ra từ thực tiễn.
Về chiều sâu nội dung, nhiều bài viết tập trung làm rõ các chủ trương, chính sách lớn về phát triển kinh tế tư nhân, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo; phân tích những vấn đề đặt ra trong đấu tranh chống hàng giả, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; đồng thời giới thiệu các mô hình chuyển đổi số, ứng dụng AI, phát triển kinh tế xanh, khai thác giá trị tài nguyên bản địa và xây dựng thương hiệu bền vững.
Về sự tâm huyết và đầu tư, nhiều tác giả đã dày công nghiên cứu, sử dụng hệ thống số liệu, tư liệu thực tế, xây dựng luận điểm và đưa ra những phân tích, kiến nghị có giá trị. Đáng chú ý, một số tác phẩm còn được đầu tư thêm các video phóng sự, câu chuyện thương hiệu với thời lượng từ 3 đến 5 phút, được chuẩn bị khá công phu về nội dung, âm thanh và hình ảnh.
Sau khi trực tiếp đọc toàn bộ các bài dự thi, tôi nhận ra xu hướng bài tham dự phân loại theo 3 tầng rõ rệt:
Ở tầng chất lượng, có những bài rất tốt về tư liệu, mạnh về phát hiện hoặc sắc sảo trong phân tích chính sách.
Ở tầng hạn chế, một số bài vẫn còn thiên về giới thiệu thành tích doanh nghiệp, chưa đủ chiều sâu phản biện.
Còn ở tầng xu hướng, người viết ngày càng quan tâm nhiều hơn đến AI, chuyển đổi số, kinh tế xanh, tài nguyên bản địa và đổi mới sáng tạo.
Những điều đó cho thấy các tác giả không chỉ tham gia cuộc thi với tinh thần hưởng ứng mà thực sự dành tâm huyết, trí tuệ và sự quan tâm sâu sắc đối với câu chuyện phát triển thương hiệu Việt.
Giá trị phát hiện cốt lõi và tiêu chuẩn thẩm định bài thi
Đứng trước nhiều tác phẩm chất lượng và đa dạng góc nhìn, tiêu chí mang tính quyết định nào đã được Ban Giám khảo đặt lên hàng đầu khi lựa chọn và vinh danh những bài viết xuất sắc nhất?
Với số lượng tác phẩm phong phú, đa dạng về đề tài và góc nhìn, Ban Giám khảo đã làm việc nghiêm túc, cẩn trọng qua các vòng sơ khảo và chung khảo trên cơ sở các tiêu chí đã được thống nhất.
Trong đó, chúng tôi đặc biệt coi trọng tính chính xác, khách quan; tính phản biện, sáng tạo; giá trị thực tiễn và sức lan tỏa xã hội của tác phẩm.
Cụ thể, về tính chân thực và giá trị thực tiễn, tác phẩm phải phản ánh đúng thực tế, có cơ sở tư liệu rõ ràng, đồng thời thể hiện được những vấn đề đang đặt ra đối với doanh nghiệp và thương hiệu Việt, trong đó những bài viết dám chỉ ra điểm nghẽn và đưa ra giải pháp kiến nghị được đánh giá cao.
Về tính phát hiện và sáng tạo, Ban Giám khảo chú trọng những cách tiếp cận mới, mô hình hay trong ứng dụng công nghệ, AI, chuyển đổi số, OCOP, văn hóa doanh nghiệp và phát triển bền vững.
Về sức lan tỏa, một tác phẩm tốt không chỉ cung cấp thông tin mà còn cần truyền cảm hứng, khơi dậy khát vọng xây dựng thương hiệu Việt có năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên mới.
Nếu phải lựa chọn một yếu tố cốt lõi qua quá trình cảm cân này mực, tôi cho rằng đó là giá trị phát hiện dựa trên thông tin chính xác và có cơ sở.
Trong đó, tính chính xác là điều kiện tiên quyết, sự phát hiện là yếu tố tạo nên giá trị, còn tính thực tiễn và sức lan tỏa quyết định khả năng đóng góp của tác phẩm đối với xã hội.
Qua quá trình chấm, điều tôi quan tâm nhất không phải là bài viết có nhiều lời khen về doanh nghiệp hay không, mà là tác giả có tìm ra được vấn đề thực sự đáng nói hay không. Một thương hiệu mạnh không chỉ được tạo nên bằng truyền thông, mà đằng sau đó phải là chất lượng sản phẩm, năng lực công nghệ, uy tín doanh nghiệp và khả năng tạo ra giá trị lâu dài.
Với vai trò Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký VANPS - cơ quan chỉ đạo cuộc thi, ông đánh giá như thế nào về những kết quả đạt được trong mùa giải đầu tiên và triển vọng của cuộc thi trong những năm tới?
Với những kết quả đạt được, có thể khẳng định cuộc thi ở mùa giải đầu tiên đã tạo được một sân chơi thiết thực, thu hút sự quan tâm của nhiều đối tượng và góp phần nâng cao nhận thức, lan tỏa câu chuyện xây dựng, phát triển bền vững thương hiệu Việt.
Những tác phẩm được đầu tư công phu cho thấy người dự thi ngày càng coi cuộc thi không chỉ là nơi gửi bài, mà còn là cơ hội để đưa một vấn đề thực tiễn đến với công chúng.
VANPS sẽ tiếp tục chỉ đạo Tạp chí Thương hiệu và Sản phẩm duy trì cuộc thi thường niên, không ngừng nâng cao chất lượng, quy mô và sức lan tỏa, để cuộc thi thực sự trở thành một diễn đàn có giá trị với cộng đồng doanh nghiệp và thương hiệu Việt.
Theo tôi, các mùa giải tới cần định hướng tập trung vào việc nâng cao chất lượng tác phẩm; tăng chiều sâu khoa học và dữ liệu; thắt chặt kết nối giữa nhà khoa học, doanh nghiệp và báo chí; cũng như khuyến khích mạnh mẽ các bài viết về công nghệ mới, đổi mới sáng tạo và sản phẩm bản địa, đồng thời nâng cao chất lượng phản biện.
Các định hướng này hoàn toàn phù hợp với thể lệ, trong đó cuộc thi hướng đến các nội dung trọng tâm như đổi mới công nghệ, AI, chuyển đổi số, kinh tế xanh, OCOP, sở hữu trí tuệ và phát triển bền vững.
Qua quá trình đọc và chấm các bài dự thi năm nay, điều đáng mừng là nhiều tác giả đã vượt ra khỏi cách viết đơn thuần giới thiệu thành tích để đặt câu hỏi về năng lực công nghệ, chất lượng sản phẩm và khả năng cạnh tranh; tuy nhiên một số bài vẫn cần tăng cường nguồn liệu gốc, số liệu chứng minh và tiếng nói phản biện để vươn lên thành một bài viết có giá trị tham khảo rộng hơn.
Xin trân trọng cảm ơn Giáo sư!






