Hoàn thiện VNTLAS: Nâng tầm quản trị gỗ hợp pháp, củng cố vị thế ngành gỗ Việt Nam

Khoa học và Công nghệ • 19/02/2026 08:34

Trong bối cảnh các thị trường quốc tế ngày càng siết chặt yêu cầu về tính hợp pháp và truy xuất nguồn gốc lâm sản, việc chuẩn hóa và tích hợp quy định pháp luật không chỉ có ý nghĩa kỹ thuật lập pháp mà còn mang tầm chiến lược về quản trị và hội nhập.

Thống nhất pháp lý, nâng cao hiệu lực thực thi

Điểm nổi bật của Văn bản hợp nhất số 14/VBHN-BNNMT là bảo đảm tính kế thừa nhưng đồng thời tăng cường tính hệ thống. Thay vì tồn tại rải rác ở nhiều văn bản, các quy định về kiểm soát gỗ nhập khẩu, xuất khẩu, phân loại doanh nghiệp và trách nhiệm của cơ quan quản lý nay được tập hợp đầy đủ, giúp giảm chồng chéo và thuận lợi cho áp dụng.

615367092_122161605140799925_4986700574332233938_n_1771458539.jpg

Văn bản cũng cập nhật các nội dung liên quan đến tổ chức bộ máy, thay thế tên gọi “Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn” bằng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, phản ánh sự điều chỉnh phù hợp với mô hình quản lý tích hợp giữa phát triển kinh tế lâm nghiệp và bảo vệ môi trường.

Cơ chế quản lý rủi ro tiếp tục được khẳng định là nguyên tắc xuyên suốt. Gỗ nhập khẩu được phân loại theo tiêu chí vùng địa lý và loài rủi ro thấp; gỗ xuất khẩu phải tuân thủ quy định về cấp phép FLEGT và CITES, đáp ứng yêu cầu của các thị trường lớn như Liên minh châu Âu trong khuôn khổ Hiệp định VPA/FLEGT. Cách tiếp cận này giúp tăng hiệu quả kiểm soát nhưng vẫn tạo thuận lợi thương mại cho doanh nghiệp tuân thủ tốt.

Hiện đại hóa quản trị, hướng tới phát triển bền vững

Một điểm sáng đáng chú ý được tích hợp từ Nghị định 42/2026/NĐ-CP là thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin trong truy xuất nguồn gốc lâm sản. Các quy định về hồ sơ, xác nhận nguồn gốc và quản lý dữ liệu được chuẩn hóa, tạo nền tảng xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu lâm sản quốc gia, kết nối xuyên suốt từ khai thác đến chế biến, xuất khẩu.

z6827678577702-b6e93f9e63beb406d31925df738dbfa220250721204812_1771458539.jpg

Bên cạnh đó, cơ chế phân loại doanh nghiệp tiếp tục được duy trì theo hướng khuyến khích tuân thủ. Doanh nghiệp đáp ứng tốt các tiêu chí pháp lý được ưu tiên về thủ tục hành chính; doanh nghiệp có mức độ rủi ro cao chịu giám sát chặt chẽ hơn. Đây là biểu hiện của mô hình quản trị hiện đại dựa trên mức độ tuân thủ và trách nhiệm giải trình.

Từ góc độ phát triển bền vững, Văn bản hợp nhất số 14/VBHN-BNNMT không chỉ củng cố niềm tin của thị trường quốc tế đối với sản phẩm gỗ Việt Nam mà còn góp phần ngăn chặn gỗ bất hợp pháp, bảo vệ tài nguyên rừng và đa dạng sinh học.

Việc hoàn thiện khung pháp lý về VNTLAS vì vậy không chỉ là bước tiến về mặt thể chế, mà còn là nền tảng chiến lược để ngành gỗ Việt Nam tiếp tục hội nhập sâu rộng, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển theo hướng minh bạch, trách nhiệm, bền vững trong giai đoạn mới.