Hàng loạt ưu đãi mới nhằm bảo tồn và phát triển sâm Ngọc Linh
Với mục tiêu đánh thức tiềm năng to lớn của các loài dược liệu quý, Hội đồng Nhân dân thành phố Đà Nẵng vừa ban hành Nghị quyết số 50/2026/NQ-HĐND ngày 29-5-2026 quy định cơ chế khuyến khích bảo tồn, phát triển sâm Ngọc Linh và các cây dược liệu khác giai đoạn 2026 - 2030. Bằng việc sắp xếp lại các nguồn lực và đưa ra các mức hỗ trợ tài chính trực tiếp, quyết sách này được kỳ vọng sẽ tạo ra "cú hích" mạnh mẽ cho cả người dân và doanh nghiệp tham gia vào chuỗi giá trị dược liệu đặc hữu.
Nghị quyết mới tạo điều kiện tối đa cho người dân bước đầu tiếp cận nguồn giống chất lượng để mở rộng diện tích canh tác. Cụ thể, các hộ, nhóm hộ và cá nhân có nhu cầu, đủ khả năng đầu tư sẽ được ngân sách hỗ trợ tối đa 80% giá mua cây giống sâm Ngọc Linh, quế Trà My đặc hữu cũng như các cây dược liệu khác. Đặc biệt, nhằm chia sẻ khó khăn và tạo sinh kế bền vững, những người dân có nơi ở hiện tại thuộc vùng đặc biệt khó khăn sẽ được tài trợ 100% chi phí mua giống. Đối với cây dược liệu chủ lực là sâm Ngọc Linh, chính sách quy định định mức hỗ trợ cho mỗi thành viên trong hộ, nhóm hộ tối đa là 2.000 cây giống trong suốt giai đoạn 2026 - 2030. Cơ cấu hỗ trợ bao gồm tối đa 1.500 cây sâm 1 năm tuổi và 500 cây sâm 2 năm tuổi theo đơn giá do cơ quan Nhà nước quyết định. Để thụ hưởng chính sách, đối tượng nhận hỗ trợ phải có phương án trồng được cấp thẩm quyền phê duyệt, trong đó thành phố sẽ ưu tiên cho những hộ và cá nhân chưa từng được nhận hỗ trợ cây giống trước đây.
Không dừng lại ở khâu cấp giống ban đầu, thành phố còn chú trọng đầu tư sâu vào hạ tầng cơ sở sản xuất giống dược liệu với mức tài trợ lên đến 50% tổng mức đầu tư cho các dự án đạt chuẩn quy mô. Các dự án xây dựng rừng giống trồng mới (diện tích từ 2,0 ha trở lên) và vườn cây dược liệu đầu dòng (từ 1,0 ha trở lên) sẽ được hỗ trợ tối đa 55 triệu đồng/ha. Rừng giống chuyển hóa (từ 1,0 ha) được nhận tối đa 25 triệu đồng/ha. Đối với các công trình phức tạp hơn như trung tâm sản xuất giống dược liệu chất lượng cao (công suất tối thiểu 1 triệu cây/năm), vườn ươm giống (từ 1,0 ha) hay vườn ươm bằng phương pháp nuôi cấy mô (từ 0,5 ha), mức hỗ trợ được ấn định tối đa 100 triệu đồng cho mỗi dự án. Ngoài ra, khâu bảo vệ nguồn gen quý cũng được đài thọ với định mức 2 triệu đồng/cây mỗi năm để thực hiện bình tuyển, tỉa thưa và chăm sóc các cây trội đã được cấp có thẩm quyền công nhận.
Riêng với sâm Ngọc Linh, Nghị quyết thiết kế một cơ chế đặc thù quy mô lớn nhằm thu hút các tổ chức tham gia đầu tư. Những dự án, phương án nuôi trồng sâm Ngọc Linh có quy mô tối thiểu từ 15 ha trở lên sẽ được hỗ trợ tối đa 5% tổng chi phí đầu tư, với hạn mức giải ngân không vượt quá 2 tỷ đồng/dự án. Để đảm bảo tính minh bạch, chủ đầu tư cần cung cấp đầy đủ hồ sơ nghiệm thu theo phương án được duyệt, kèm theo hóa đơn chứng từ hợp lệ để làm cơ sở xác định chi phí.
Song song với các khoản hỗ trợ cơ sở vật chất, thành phố cũng gỡ khó về mặt thủ tục hành chính và đo đạc không gian bằng các nguồn quỹ chuyên biệt. Người dân và tổ chức sẽ được hỗ trợ tối đa 1 triệu đồng/hồ sơ cho công tác đo đạc bản đồ, sơ đồ khu vực trồng dược liệu. Chi phí điều tra hiện trạng rừng nhằm xây dựng phương án trồng dược liệu dưới tán rừng được tài trợ 10 triệu đồng/ha (tối đa không quá 300 triệu đồng/phương án). Đồng thời, các cơ sở liên kết hoặc tự trồng dược liệu với quy mô từ 15 ha trở lên sẽ được cấp tối đa 20 triệu đồng cho mỗi mã số để trang trải chi phí lập hồ sơ cấp mã số cơ sở trồng thực vật thuộc Phụ lục CITES.
Để những ưu đãi chiến lược này nhanh chóng đi vào thực tiễn canh tác, hàng năm, căn cứ vào điều kiện và khả năng cân đối ngân sách, UBND thành phố sẽ chỉ đạo rà soát, tổng hợp chi tiết vào dự toán để trình HĐND thành phố xem xét và bố trí nguồn vốn kịp thời. Dòng vốn mồi này sẽ là bệ phóng quan trọng, định hình lại ngành kinh tế dược liệu của địa phương trong nửa thập kỷ tới.







