Theo báo cáo của Cục Thú y, bệnh viêm da nổi cục trên đàn gia súc lần đầu tiên được phát hiện tại Zambia vào năm 1929. Sau đó, dịch bệnh đã lây lan và lưu hành ở hầu khắp các châu lục. Đây là bệnh truyền nhiễm do một số loại vi rút thuộc họ Poxviridae gây ra chủ yếu trên trâu, bò. Thời gian ủ bệnh từ 4 đến 14 ngày; tỷ lệ gây chết từ 1 đến 5%. Tuy nhiên, vi rút gây bệnh viêm da nổi cục không lây nhiễm và không gây bệnh trên người.

Theo thống kê của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), Tổ chức Thú y thế giới (OIE), từ đầu năm 2020 đến nay, bệnh viêm da nổi cục đã xuất hiện tại 13 quốc gia, vùng lãnh thổ, với tổng cộng 561 ổ dịch. Trong đó, dịch bệnh xảy ra nghiêm trọng tại Thổ Nhĩ Kỳ, Albania, Đài Loan (Trung Quốc), Iraq và đặc biệt là quốc gia láng giềng với Việt Nam là Trung Quốc.

Chủ động triển khai biện pháp phòng, chống dịch bệnh viêm da nổi cục trên trâu, bò (ảnh minh họa)

Tại Việt Nam, từ giữa tháng 10/2020 đến nay, bệnh viêm da nổi cục đã xảy ra ở 13 xã thuộc 3 huyện của các tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng. Tổng số gia súc mắc bệnh là 232 con, trong đó 19 con bị chết. Cụ thể, tại tỉnh Lạng Sơn, bệnh này xuất hiện tại 5 xã của huyện Hữu Lũng với tổng số 68 con bò mắc bệnh, trong đó, 6 con bị chết. Tại Cao Bằng, có 8 xã thuộc 2 huyện Hạ Lang, Hòa An có vật nuôi bị mắc bệnh, tổng số 164 con bò bị bệnh viêm da nổi cục,13 con bị chết.

Ngay sau khi xác định đàn bò ở 2 tỉnh nói trên bị bệnh, Cục Thú y đã thành lập 6 đoàn công tác trực tiếp đến phối hợp với chính quyền địa phương để chỉ đạo xử lý các ổ dịch và triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh lây lan diện rộng.

Ông Phùng Đức Tiến - Thứ trưởng Bộ NN&PTNT cho biết, Bộ đã chỉ đạo Cục Thú y và các cơ quan liên quan chủ động triển khai các biện pháp ngăn chặn nguy cơ xâm nhiễm dịch bệnh, chuẩn bị sẵn sàng điều kiện về xét nghiệm để ứng phó với nguy cơ bùng phát bệnh viêm da nổi cục. Bộ cũng đã có công điện đề nghị các tỉnh, thành phố trên địa bàn cả nước tập trung ứng phó với nguy cơ bệnh.

Hiện, bệnh này mới chỉ xuất hiện ở một vài địa phương, không lây nhiễm và không gây bệnh trên người nên các hộ chăn nuôi và người dân nói chung không nên hoang mang. Bộ NN&PTNT đã và đang tổ chức, hướng dẫn hỗ trợ các doanh nghiệp nhập khẩu khẩn cấp vắc xin phòng bệnh viêm da nổi cục.

Trong khi chờ vắc xin, Bộ chỉ đạo Cục Thú y phối hợp chặt chẽ với các địa phương, doanh nghiệp thí điểm sử dụng vắc xin phòng bệnh đậu ở dê để tiêm phòng cho đàn gia súc tại các xã đã có dịch, vì vi rút gây bệnh viêm da nổi cục cùng họ với vi rút gây bệnh đậu ở dê, có mức tương đồng kháng nguyên và gen di truyền hơn 95%. Ngoài ra, các tổ chức quốc tế như FAO, OIE và nhiều nước như Trung Quốc… cũng đã sử dụng vaccine phòng bệnh Đậu dê để tiêm cho đàn gia súc nhằm phòng bệnh viêm da nổi cục.

Cùng với đó, các địa phương hướng dẫn người chăn nuôi chủ động giám sát gia súc, kịp thời phát hiện các trường hợp gia súc có biểu hiện bị bệnh, nghi bị bệnh, báo cáo chính quyền, cơ quan thú y và triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh; thường xuyên tổng vệ sinh, phun thuốc sát trùng hoặc sử dụng vôi bột để sát trùng khu vực nuôi...