Mới đây, tại Diễn đàn Năng lượng Việt Nam 2020: Phát triển năng lượng sạch xu thế và thách thức do Bộ Công thương tổ chức, PGS.TS Trần Đình Thiên, thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng cho rằng, cần đặc biệt lưu ý về việc đang có nhiều dự án điện gió, điện mặt trời đã bổ sung quy hoạch, hoàn thành đàm phán giá bán điện được bán lại cho các nhà đầu tư nước ngoài. Theo ông Thiên, những dự án năng lượng này đều nằm tập trung ở vùng biên hoặc vùng biển, những vùng nhạy cảm an ninh quốc gia nên cũng cần sự chú ý đặc biệt.

Cụ thể theo ông Thiên, những dự án này nếu người Việt Nam đầu tư có lẽ không có chuyện gì, đối tác tin cậy cũng không có chuyện gì nhưng có phải đối tác nước ngoài nào cũng tin cậy không? Nếu họ có ý đồ thì sao, ai đảm bảo rằng họ không có ý đồ. Những dự án này đúng quy trình đầu tư nhưng nếu sơ suất không tính đến an ninh năng lượng quốc gia, an ninh quốc gia để xây dựng những điều kiện đảm bảo ràng buộc, hậu quả sẽ rất khó lường.

PGS.TS Trần Đình Thiên, thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng

Ông Thiên cho rằng, cần rà soát lại các điều kiện đầu tư của những dự án năng lượng nằm ở các vị trí nhạy cảm. Cùng đó, cần có kế hoạch ngăn chặn ngay việc nhà đầu tư không đủ năng lực, các chủ đầu tư xí chỗ, làm thủ tục dự án xong là bán. “Thực chất, đầu tư với mục đích chuyển giao dự án cho nước ngoài sẽ gây ra rủi ro rất lớn”, ông Thiên nói.

Thứ trưởng Bộ Công thương Hoàng Quốc Vượng phản hồi: Những đề xuất, kiến nghị được nêu tại diễn đàn sẽ được Bộ Công Thương nghiên cứu và sớm đề xuất, tham mưu cho Chính phủ ban hành các chính sách tháo gỡ các “điểm nghẽn” để phát triển ngành năng lượng sạch. Bộ Công Thương cũng đang tích cực chỉ đạo EVN giải quyết vấn đề quá tải nguồn ở các địa phương có nhiều dự án điện.

Theo ông Vượng, cuộc chơi trong thời gian tới sẽ tập trung vào những nhà đầu tư có đủ năng lực trong bối cảnh những vấn đề về không ổn định của năng lượng tái tạo đang là thách thức lớn trong vận hành hệ thống điện quốc gia.

Thứ trưởng Bộ Công thương Hoàng Quốc Vượng

Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo (Bộ Công Thương) cho biết: Tính đến hết ngày 11/5, đã có 92 dự án hoặc một phần dự án điện mặt trời (ĐMT) và 10 dự án hoặc một phần dự án điện gió với tổng công suất gần 6.000 MW đã vận hành thương mại.

Một số dự án điện gió, điện mặt trời đã được các nhà đầu tư Việt Nam chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ dự án dưới hình thức liên doanh, chuyển nhượng cổ phần... cho các nhà đầu tư nước ngoài đến từ Thái Lan, Philippines, Trung Quốc, Singapore, Ả rập Xê Út....

Có thể kể đến như Tập đoàn năng lượng B.Grimm Power PLC của Thái Lan đã ký thỏa thuận mua 80% cổ phần tại Công ty cổ phần TTP Phú Yên, chủ đầu tư dự án nhà máy điện mặt trời công suất 257 MW tại Phú Yên.

Trước đó, nhà đầu tư này cũng hợp tác với một công ty trong nước để xây dựng dự án điện mặt trời lớn nhất Đông Nam Á tại tỉnh Tây Ninh.

Hay vào tháng 3/2019, Tập đoàn Quadran International (Pháp) và đối tác Tập đoàn Trường Thành Việt Nam, cũng đã ký kết hợp tác tín dụng cho Dự án Nhà máy điện mặt trời Cát Hiệp. Dự án này đã được khởi công từ tháng 9/2018, có quy mô công suất 50 MWp, đặt tại tỉnh Bình Định. Sản lượng điện năng dự kiến của dự án vào khoảng 76.500 MWh mỗi năm.

Linh Anh