Gánh nặng tài chính từ những phác đồ đặc trị điều trị ung thư

Theo phản ánh từ thực tế, gia đình của một bệnh nhân mắc bệnh đa u tủy xương (mã bệnh C90.0) tại Việt Nam đang phải đối mặt với áp lực kinh tế cực kỳ lớn khi phải tự chi trả gần 50 triệu đồng cho mỗi đợt điều trị. Theo phác đồ được chỉ định, bệnh nhân cần phối hợp sử dụng hai loại thuốc đặc hiệu là Lenalidomide 25mg và Ixazomib 4mg. Đối với những gia đình có người bệnh đã ngoài tuổi lao động, không có nguồn thu nhập ổn định hay lương hưu, khoản chi phí kéo dài này nhanh chóng vượt quá khả năng tài chính, trực tiếp đe dọa đến tính liên tục và hiệu quả của quá trình điều trị.

Trước những rào cản đó, nhiều người nhà bệnh nhân và dư luận xã hội đã kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền xem xét đưa các loại thuốc điều trị đặc hiệu chi phí cao vào danh mục được BHYT chi trả toàn bộ hoặc một phần. Bên cạnh đó, người dân cũng kỳ vọng cơ quan quản lý sẽ nghiên cứu, ban hành thêm các chính sách hỗ trợ chi phí thuốc đặc trị mang tính đặc thù dành riêng cho bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.

Phản hồi của Bộ Y tế về thực trạng chi trả các thuốc điều trị đa u tủy xương

Liên quan đến kiến nghị đối với hai hoạt chất điều trị đa u tủy xương nêu trên, Bộ Y tế đã có những thông tin phản hồi cụ thể nhằm làm rõ quyền lợi hiện tại của người tham gia BHYT:

Đối với thuốc Lenalidomide 25mg: Bộ Y tế khẳng định hoạt chất Lenalidomide dạng uống hiện đã nằm trong phạm vi chi trả của Quỹ BHYT. Thuốc được quy định tại Thông tư số 20/2022/TT-BYT về danh mục, tỷ lệ và điều kiện thanh toán đối với thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ và chất đánh dấu, với số thứ tự 421. Do danh mục BHYT hiện hành quy định theo tên hoạt chất chứ không giới hạn cụ thể về nồng độ hay hàm lượng, nên thuốc Lenalidomide hàm lượng 25mg đường uống hoàn toàn đủ điều kiện thanh toán. Tuy nhiên, việc người bệnh có được sử dụng loại thuốc cụ thể này hay không sẽ phụ thuộc vào công tác xây dựng nhu cầu, tổ chức đấu thầu và cung ứng thuốc của từng cơ sở khám chữa bệnh.

Đối với thuốc Ixazomib 4mg: Đây là thuốc hiện chưa thuộc danh mục được BHYT thanh toán. Bộ Y tế cho biết cơ quan này đang rà soát, sửa đổi và bổ sung danh mục thuốc hóa dược nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu điều trị. Hoạt chất Ixazomib nằm trong số các loại thuốc thế hệ mới, có hiệu quả điều trị cao dự kiến sẽ được đưa vào phạm vi chi trả của quỹ trong đợt cập nhật danh mục sắp tới. Hiện tại, dự thảo thông tư đang được lấy ý kiến rộng rãi trên Cổng thông tin điện tử của Bộ để hoàn thiện trước khi ban hành chính thức.

Dự kiến bổ sung nhiều dòng thuốc nhắm trúng đích thế hệ mới vào danh mục bảo hiểm y tế

Thông tin từ tiến trình xây dựng dự thảo danh mục thuốc hóa dược và sinh phẩm chi trả BHYT cho thấy, cơ quan quản lý dự kiến sẽ bổ sung mới 84 loại thuốc. Trong đó, các loại thuốc điều trị ung thư chiếm số lượng đề xuất lớn nhất với 30 hoạt chất (tương đương 35,7% tổng số thuốc bổ sung). Đây phần lớn là các dòng thuốc điều trị đích, kháng thể đơn dòng và thuốc miễn dịch thế hệ mới có chi phí rất lớn như Pembrolizumab, Osimertinib, Olaparib, Palbociclib, Atezolizumab hay Durvalumab. Các thuốc này có vai trò tối ưu trong việc điều trị các bệnh ung thư phổ biến như ung thư phổi, ung thư vú, ung thư gan và ung thư buồng trứng.

Tuy nhiên, Bộ Y tế cũng nhấn mạnh việc bổ sung thuốc mới vào danh mục phải được cân nhắc kỹ lưỡng để bảo đảm khả năng cân đối của Quỹ BHYT. Đối với nhóm thuốc có chi phí cao, cơ quan quản lý sẽ tiến hành đánh giá toàn diện để đưa ra mức chi trả phù hợp. Trong một số trường hợp, các thuốc này có thể sẽ được thanh toán theo một tỷ lệ cụ thể (dự kiến dao động từ 30% đến 70% hoặc cao hơn tùy trường hợp) hoặc đi kèm với các điều kiện quy định nghiêm ngặt về mặt lâm sàng thay vì thanh toán toàn bộ, nhằm cân bằng giữa quyền lợi người bệnh và sự an toàn của quỹ tài chính y tế.