Một thang máy ngoài trời cao 288m đã được đưa vào vận hành tại một khu vực miền núi hẻo lánh của Trung Quốc, giúp rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển qua vách núi. Hành trình vốn mất khoảng 6 giờ khứ hồi nay chỉ còn khoảng 30 phút.

Công trình mới được xây dựng tại một hẻm núi thuộc tỉnh Vân Nam, nằm cạnh thang máy Qingyun cao 268m, được đưa vào sử dụng từ năm 2022. Hai công trình góp phần thay đổi đáng kể việc đi lại của người dân, đặc biệt là học sinh tại làng Nizhuhe nằm dưới chân hẻm núi.

Trung Quốc hiện sở hữu kỷ lục Guinness Thế giới về thang máy ngoài trời cao nhất với công trình Bailong. Thang máy này vận hành dọc theo một vách đá cao 326m, đưa hành khách lên xuống chỉ trong khoảng 90 giây.

Tuy nhiên, giá trị của các công trình như thang máy Fuyao không chỉ nằm ở chiều cao hay quy mô. Tại khu vực miền núi xa xôi, hạ tầng này đang trực tiếp giải quyết vấn đề đi lại và tiếp cận giáo dục của cộng đồng địa phương.

Hành trình đến trường từng mất 3 giờ mỗi chiều

Làng Nizhuhe nằm ở độ cao khoảng 1.100m so với mực nước biển. Trong khi đó, Trường Tiểu học Guanzhai tọa lạc trên đỉnh núi, ở độ cao khoảng 1.650m.

Trước khi hệ thống thang máy được xây dựng, trẻ em trong làng phải di chuyển trên những lối mòn hiểm trở men theo sườn núi để đến trường nội trú. Khoảng 10 ngày một lần, các em phải thực hiện hành trình kéo dài khoảng 3 giờ để lên hoặc xuống núi.

Việc di chuyển khó khăn khiến con đường đến trường trở thành một thử thách lớn đối với những học sinh ở độ tuổi từ 6 đến 15.

Thang máy Qingyun, cao 268m, được đưa vào hoạt động năm 2022, mở ra phương án di chuyển mới cho khu vực. Đến năm 2026, thang máy Fuyao cao 288 m tiếp tục được bổ sung, nâng cao năng lực vận chuyển và giảm áp lực lên công trình cũ.

Hình thành hệ thống “xe buýt trường học trên không”

Thang máy Fuyao có tốc độ vận hành khoảng 5m/giây; cabin có sức chứa 81 người và được thiết kế với hệ thống vách kính trong suốt 360 độ. Công trình cao hơn thang máy đầu tiên khoảng 20m, đồng thời được tích hợp vào hệ thống vận chuyển được địa phương gọi là “xe buýt trường học trên không”.

Theo Yunnan Net, hai thang máy có tổng công suất khoảng 1.200 người mỗi giờ. Công suất tiếp nhận khách mỗi ngày của khu danh thắng nhờ đó tăng từ khoảng 4.000 lên 15.000 người.

Chi phí xây dựng thang máy này vào khoảng 68 triệu nhân dân tệ (tương đương hơn 260 tỷ đồng). 

Việc mở rộng năng lực vận chuyển nhằm giải quyết tình trạng quá tải và những bất tiện phát sinh khi thang máy đầu tiên đạt giới hạn công suất.

Với hệ thống mới, học sinh trước tiên di chuyển bằng xe đưa đón từ khu vực làng đến chân núi. Từ đây, các em sử dụng thang máy để lên một sân ga gần đỉnh núi trong vài phút. Sau đó, hành trình tiếp tục bằng cáp treo trên không trong khoảng 5 phút để đến trường.

Nhờ sự kết hợp giữa xe đưa đón, thang máy và cáp treo, thời gian di chuyển được rút ngắn đáng kể so với việc đi bộ theo những tuyến đường núi hiểm trở trước đây.

Hạ tầng phục vụ giáo dục

Điểm đáng chú ý của dự án không nằm ở chiều cao của thang máy mà ở tác động trực tiếp đối với đời sống người dân địa phương.

Công trình được xây dựng giữa địa hình núi đá phức tạp đã giúp học sinh tiếp cận trường học thuận lợi hơn, đồng thời loại bỏ phần lớn hành trình leo núi nguy hiểm vào mỗi đợt trở lại trường.

Việc đưa thang máy Fuyao vào vận hành cũng cho thấy cách hạ tầng giao thông theo phương thẳng đứng có thể được ứng dụng để giải quyết những bài toán đặc thù tại các khu vực miền núi.

Thay vì phải mất nhiều giờ vượt qua địa hình hiểm trở, học sinh nay có thể hoàn thành phần lớn hành trình lên núi bằng hệ thống vận chuyển cơ giới và đến trường đúng giờ.

Trong bối cảnh nhiều công trình hạ tầng thường được đánh giá bằng chiều cao, chiều dài hoặc quy mô, trường hợp tại Nizhuhe cho thấy giá trị của một dự án còn có thể được đo bằng khả năng cải thiện những nhu cầu thiết yếu như đi lại và tiếp cận giáo dục.

Vì vậy, giá trị của Fuyao Ladder không chỉ nằm ở chiều cao 288 m, mà còn ở việc công trình trở thành một mắt xích trong hệ thống giao thông giúp con người vượt qua một trong những rào cản địa hình khắc nghiệt để tiếp cận trường học và kết nối với thế giới bên ngoài.