Theo số liệu vừa được Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố ngày 3/6, hoạt động thương mại hàng hóa của Việt Nam tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong những tháng đầu năm 2026, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 445,12 tỷ USD.

Riêng trong tháng 5/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 99,07 tỷ USD, tăng 3,2% so với tháng trước và tăng 25,8% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này cho thấy hoạt động sản xuất, kinh doanh và thương mại quốc tế đang phục hồi tích cực trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều biến động.

Trong tháng 5, kim ngạch xuất khẩu đạt 46,93 tỷ USD, tăng 2,1% so với tháng trước và tăng 18% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 5 tháng đầu năm, xuất khẩu hàng hóa đạt 215,66 tỷ USD, tăng 19,5% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, khu vực kinh tế trong nước đạt 43,5 tỷ USD, tăng 2,5% và chiếm 20,2% tổng kim ngạch xuất khẩu. Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục đóng vai trò chủ lực với 172,16 tỷ USD, tăng 24,7% và chiếm gần 80% tổng kim ngạch xuất khẩu.

Cơ cấu xuất khẩu cho thấy nhóm hàng công nghiệp chế biến tiếp tục giữ vị trí áp đảo với kim ngạch 193,71 tỷ USD, chiếm 89,8% tổng giá trị xuất khẩu. Các nhóm hàng nông sản, lâm sản đạt 15,79 tỷ USD; thủy sản đạt 4,67 tỷ USD; nhiên liệu và khoáng sản đạt 1,49 tỷ USD. Đáng chú ý, trong 5 tháng đầu năm đã có 26 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD, trong đó 7 mặt hàng vượt mốc 10 tỷ USD, đóng góp hơn 69% tổng giá trị xuất khẩu của cả nước.

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu hàng hóa ghi nhận mức tăng trưởng cao hơn xuất khẩu. Tháng 5/2026, kim ngạch nhập khẩu đạt 52,14 tỷ USD, tăng 4,3% so với tháng trước và tăng tới 33,8% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 5 tháng đầu năm, tổng kim ngạch nhập khẩu đạt 229,46 tỷ USD, tăng 30,8% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, khu vực kinh tế trong nước nhập khẩu 64,26 tỷ USD, tăng 22,7%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 165,2 tỷ USD, tăng 34,3%.

Cơ cấu nhập khẩu cho thấy phần lớn hàng hóa được nhập về phục vụ sản xuất. Nhóm tư liệu sản xuất đạt 215,99 tỷ USD, chiếm tới 94,1% tổng kim ngạch nhập khẩu. Trong đó, máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng chiếm 55,7%; nguyên liệu, nhiên liệu và vật liệu chiếm 38,4%. Nhóm hàng tiêu dùng chỉ đạt 13,47 tỷ USD, tương đương 5,9% tổng kim ngạch nhập khẩu.

Trong 5 tháng đầu năm, có 36 mặt hàng nhập khẩu đạt giá trị trên 1 tỷ USD, trong đó 6 mặt hàng vượt mốc 10 tỷ USD. Do tốc độ tăng nhập khẩu cao hơn đáng kể so với xuất khẩu, cán cân thương mại hàng hóa tiếp tục ghi nhận mức nhập siêu. Riêng tháng 5/2026, Việt Nam nhập siêu 5,21 tỷ USD. Lũy kế 5 tháng đầu năm, nhập siêu đạt 13,8 tỷ USD, trái ngược với mức xuất siêu 5,1 tỷ USD của cùng kỳ năm trước. Khu vực kinh tế trong nước nhập siêu 20,76 tỷ USD, trong khi khu vực có vốn đầu tư nước ngoài vẫn duy trì xuất siêu 6,96 tỷ USD.

Về thị trường thương mại, Hoa Kỳ tiếp tục giữ vị trí là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 69,6 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm. Trong khi đó, Trung Quốc là nguồn nhập khẩu lớn nhất với kim ngạch đạt 92,6 tỷ USD. Xuất siêu sang Hoa Kỳ đạt 60,4 tỷ USD, tăng 21,1% so với cùng kỳ năm trước. Việt Nam cũng xuất siêu 18,1 tỷ USD sang Liên minh châu Âu (EU).

Ở chiều ngược lại, nhập siêu từ Trung Quốc lên tới 62,5 tỷ USD, tăng 36,4%; nhập siêu từ Hàn Quốc đạt 21,1 tỷ USD, tăng 72,5%; nhập siêu từ ASEAN đạt 8,6 tỷ USD, tăng 33,1%. Để tiếp tục thúc đẩy xuất khẩu trong thời gian tới, Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương đề xuất Chính phủ đẩy mạnh xúc tiến thương mại, đa dạng hóa thị trường xuất nhập khẩu và mở rộng chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bên cạnh việc khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết, Việt Nam cần tăng cường thâm nhập các thị trường mới giàu tiềm năng như thị trường Halal, Mỹ Latinh và châu Phi. Ngoài ra, việc hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn, ứng dụng công nghệ hiện đại, nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng các tiêu chuẩn mới của thị trường quốc tế sẽ là những giải pháp quan trọng để duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu và hướng tới mục tiêu cân bằng thương mại bền vững trong thời gian tới.