Thứ rau mọc dại mềm oặt, yếu ớt tưởng “vô dụng”, hoá ra vừa là thực phẩm hay vừa là thuốc tốt
Trong khi các loài cây thân mềm khác thường đợi ra xuân mới mọc, còn rau khúc mùa đông đã mọc tốt um tùm. Thân rau khúc không cứng cáp mà mềm oặt, yếu ớt.
 |
| Rau khúc là loài rau chẳng ai trồng cũng chẳng ai chăm |
Rau khúc còn có tên phật nhĩ thảo “thanh minh thảo”, tên khoa học là Gnaphalium indicum, thuộc họ Cúc. Cây rau khúc mọc hoang khắp nơi ở những ruộng khô. Lá khúc nếp dùng làm xôi khúc, xôi khúc được làm từ nguyên liệu chính là nếp, bột đậu xanh dã nhuyễn thêm vài miếng thịt ba chỉ ướp gia vị đậm đà. Đó mãi là món ăn nhớ đời và ngon khó cưỡng.
Lá khúc tẻ dùng làm thuốc, theo Đông y, rau khúc có vị ngọt, hơi đắng, tính bình, không độc đi vào kinh phế. Có tác dụng hóa đàm, trừ phong hàn. Dùng chữa ho nhiều đờm, suyễn thở, cảm lạnh phát sốt, đau gân cốt, bạch đới, ung thũng.
Rau khúc là loài rau chẳng ai trồng cũng chẳng ai chăm. Nó thường mọc nhiều nhất ở ruộng, lẩn trong gốc rạ mục, khi vụ lúa tháng 10, tháng 11 kết thúc.
 |
| Rau khúc tẻ |
Ở trong vườn, hay ngoài bãi ngô, khoai, rau khúc cũng mọc nhưng ít hơn. Hồi đó, tôi chẳng biết rau khúc là loại rau gì, cứ tưởng nó là một trong số các loài rau dại bình thường mọc ở ruộng.
Rau khúc lạ lắm!
Trong khi các loài cây thân mềm khác thường đợi ra xuân mới mọc, còn rau khúc mùa đông đã mọc tốt um tùm. Thân rau khúc không cứng cáp mà mềm oặt, yếu ớt.
Từ thân cho tới lá đều được phủ một lớp lông trắng muốt như tơ, sờ vào rất mượt, rất thích.
Một số bài thuốc chữa bệnh có dùng rau khúc
 |
| Rau khúc nở hoa |
Chữa cảm lạnh phát sốt: Dùng toàn cây rau khúc khô 15 - 20g, sắc nước uống trong ngày.
Chữa ho nhiều đờm: Dùng rau khúc khô 15 - 20g, đường phèn 15 - 20g, sắc nước uống trong ngày.
Chữa viêm họng, hen suyễn nghẹt đờm: Dùng rau khúc khô 30g sắc uống hoặc thêm gừng, hành mỗi vị 10g cùng sắc uống.
Chữa viêm phế quản, suyễn thở do lạnh: Dùng rau khúc khô 15g, hoàng giới tử 15g, tiền hồ 9g, vân vụ thảo 9g, thiên trúc tử 12g, tề ni căn 30g sắc nước uống trong ngày, liên tục 5 ngày. Nói chung cần uống hàng tháng mới thấy rõ tác dụng.
Chữa tăng huyết áp: Rau khúc 30g, lá dâu 20g. Nấu canh ăn hàng ngày.
Chữa gân cốt sưng đau, chân gối sưng thũng: Dùng toàn cây rau khúc 30 - 60g sắc nước uống trong ngày.
Chữa thống phong (gút): Dùng lá và cành non cây rau khúc giã nát đắp vào những chỗ sưng đau.
Chữa phù thũng do tỳ hư (chức năng tiêu hóa suy yếu): Dùng toàn cây rau khúc khô 60g, sắc nước uống trong ngày.
Chữa khí hư bạch đới: Dùng rau khúc 15g, phượng vĩ thảo (cỏ seo gà) 15g, đăng tâm thảo (cỏ bấc đèn) 15g, thổ ngưu tất 12g sắc nước uống trong ngày. Chú ý: Không uống trong những ngày đang hành kinh, có thể gây rong huyết.
Chữa nhọt đầu đinh mới mọc: Dùng lá rau khúc tươi trộn với cơm nguội và vài hạt muối đắp lên nhọt.
Chữa ngộ độc đậu tằm (đậu răng ngựa, đậu la hán): Dùng rau khúc khô 60g, xa tiền thảo 30g, phượng vĩ thảo (cỏ seo gà) 30g, nhân trần 15g. Nước 1.200ml, sắc cạn còn 800ml hòa thêm đường vào uống thay trà trong ngày.
