Việc Philippines, thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam, tạm ngưng hoạt động trong 60 ngày đã tạo ra những biến động nhất định.

Ngay sau khi Tổng thống Philippines ban hành sắc lệnh số 93 về việc tạm đình chỉ nhập khẩu gạo trong 60 ngày (kể từ 1/9/2025), thị trường lúa gạo Việt Nam đã có những phản ứng tức thời. Động thái này của Philippines nhằm bảo vệ vụ thu hoạch trong nước, khi sản lượng và lượng gạo tồn kho của họ đang ở mức cao kỷ lục.

Theo ông Lê Bá Anh, Phó Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), lệnh đình chỉ có thể được xem xét rút ngắn sau 30 ngày nếu tình hình thị trường tại Philippines thay đổi. Đây là một "khoảng lặng" cần thiết để các doanh nghiệp Việt Nam nhìn lại và hoạch định chiến lược kinh doanh cho giai đoạn cuối năm.

Chủ động mua trữ, ổn định thị trường nội địa

Trước bối cảnh này, Bộ Công Thương đã nhanh chóng gửi công văn tới các hiệp hội và doanh nghiệp, đề nghị chủ động mua trữ gạo. Mục tiêu của chiến lược này là kép: vừa giúp ổn định giá nguyên liệu trong nước, tránh tình trạng bán tháo gây thiệt hại cho người nông dân, vừa đảm bảo nguồn cung dồi dào để đáp ứng các đơn hàng ngay khi thị trường Philippines mở cửa trở lại hoặc khi các thị trường khác có nhu cầu đột biến.

Ông Phùng Đức Tiến - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Về phía Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến khẳng định vị thế vững chắc của hạt gạo Việt Nam trên trường quốc tế. Năm 2024, kim ngạch xuất khẩu gạo đạt 5,7 tỷ USD với gần 9 triệu tấn, một con số kỷ lục khẳng định vai trò không thể thiếu của Việt Nam trong việc đảm bảo an ninh lương thực toàn cầu. Nhiều đối tác lớn như Mỹ, Singapore, Brazil đều đánh giá cao chất lượng và sự ổn định từ nguồn cung của Việt Nam.

"Vị thế của chúng ta trên thị trường quốc tế là rất lớn, vì thế không cần quá lo lắng về việc không xuất khẩu được," ông Tiến nhấn mạnh. Vấn đề quan trọng hiện nay là sự phối hợp đồng bộ và quyết liệt hơn nữa giữa các khâu từ trồng trọt, chế biến đến thương mại để biến thách thức thành cơ hội, tạo ra sức bật mới cho ngành lúa gạo.

Nhìn lại bức tranh xuất khẩu 8 tháng đầu năm

Theo báo cáo từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, bức tranh xuất khẩu gạo 8 tháng đầu năm 2025 cho thấy nhiều điểm đáng chú ý. Tổng khối lượng xuất khẩu đạt 6,3 triệu tấn, tăng 2,2% so với cùng kỳ năm 2024. Tuy nhiên, giá trị kim ngạch lại giảm 17,5%, chỉ đạt 3,17 tỷ USD. Nguyên nhân chính là do giá gạo xuất khẩu bình quân giảm 19,3%, còn khoảng 504,9 USD/tấn.

Sự sụt giảm này một phần do ảnh hưởng từ xu hướng giảm giá chung của thị trường châu Á trong tháng 8, khi giá gạo từ các nhà cung cấp lớn như Ấn Độ, Thái Lan, Pakistan đều đồng loạt đi xuống.

Dù vậy, vẫn có những tín hiệu tích cực. Philippines vẫn là thị trường lớn nhất, chiếm 42% thị phần. Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu sang các thị trường châu Phi như Gana và Bờ Biển Ngà tăng trưởng vô cùng ấn tượng, lần lượt là 44% và 89%. Đặc biệt, thị trường Bangladesh chứng kiến mức tăng đột phá tới 188 lần, cho thấy tiềm năng to lớn từ các thị trường ngách và sự thành công trong nỗ lực đa dạng hóa của các doanh nghiệp Việt.

Tình hình hiện tại đòi hỏi một chiến lược ứng phó linh hoạt, tập trung vào việc củng cố chất lượng, xây dựng thương hiệu gạo quốc gia và khai thác hiệu quả các thị trường tiềm năng để giữ vững đà tăng trưởng bền vững.

Định vị thương hiệu gạo Việt: Thoát khỏi cuộc đua về giá, kiến tạo "sân chơi riêng"

Philippines tạm ngưng nhập gạo: Xuất khẩu Việt Nam rơi vào thế khó

Gạo Việt Nam vượt Thái Lan: Làm sao để vị thế á quân thế giới không chỉ là \'đỉnh sóng\' ngắn ngủi?