Thông tin từ Tổng cục Dự trữ Nhà nước hôm nay 17/4 chính thức phát hồ sơ trên hệ thống để ngày 12/5 tổ chức đấu thầu lại 182.300 tấn gạo đưa vào dự trữ quốc gia, bao gồm cả hơn 178.000 tấn gạo đã đấu thầu tháng trước của 28 doanh nghiệp trúng thầu nhưng phần lớn đã từ chối không ký hợp đồng để bàn giao gạo.

Tổng cục Dự trữ Nhà nước dự kiến hoàn thành nhập kho hơn 180.000 tấn gạo trong tháng 6, chậm hơn kế hoạch ban đầu (là ngày 15/30). Đồng thời, Tổng cục Dự trữ Nhà nước đã quán triệt đến các Cục dự trữ Nhà nước phải khẩn trương tổ chức mua đủ 100% số lượng gạo được Thủ tướng Chính phủ giao 190.000 tấn gạo dự trữ trong năm 2020.

Theo Tổng cục Dự trữ Nhà Nước, những năm trước cũng có một số nhà thầu từ chối ký hợp đồng sau khi trúng nhưng số lượng rất ít, không quá ảnh hưởng đến nguồn dự trữ quốc gia hàng năm. Năm nay mới xuất hiện hiện tượng hàng loạt các doanh nghiệp từ chối ký hợp đồng. Theo đánh giá của Tổng cục Dự trữ Nhà nước nguyên nhân là do dịch Covid-19, nhu cầu dự trữ và mua tạm trữ của người dân, doanh nghiệp và cả xuất khẩu lên cao nên có tình trạng này.

Ảnh minh họa

Mặt khác, những tháng đầu năm nay, xuất khẩu của doanh nghiệp trong nước đi các thị trường như Trung Quốc, Philippines, Malaysia... tăng mạnh, nhất là với loại gạo tẻ đủ tiêu chuẩn nhập kho dự trữ quốc gia. So với khi mở thầu hôm 12/3, giá gạo đã liên tục tăng 1.200 - 2.000 đồng/kg. Do vậy, doanh nghiệp trúng không cung cấp gạo và từ chối ký hợp đồng.

Tổng cục Dự trữ Nhà nước cũng nhấn mạnh, việc các doanh nghiệp bỏ thầu lần này ảnh hưởng rất lớn đến khả năng thu mua dự trữ gạo quốc gia hiện nay.

Theo Luật Đấu thầu, 24 doanh nghiệp từ chối ký hợp đồng sẽ bị thu số tiền bảo đảm dự thầu, tương đương khoảng 1-3% theo quy mô, giá trị gói thầu, để nộp ngân sách nhà nước. Hiện tại, Luật Đấu thầu và các văn hướng dẫn thi hành không có chế tài nào xử lý khác.

Tổng cục Dự trữ Nhà nước đề nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành liên quan nghiên cứu sửa đổi Luật Đấu thầu để quy định mức đảm bảo dự thầu cao hơn hoặc thêm chế tài xử lý khác. Theo Tổng cục Dự trữ Nhà nước, mức thu số tiền đảm bảo dự thầu bằng 1-3% giá trị gói thầu chưa đủ ràng buộc trách nhiệm của nhà thầu khi thị trường có biến động tăng giá cao.

Theo Tổng cục Hải quan, có 4 đơn vị đã trúng thầu dự trữ quốc gia gạo với Tổng cục Dự trữ Nhà nước nhưng lại từ chối ký hợp đồng để giao gạo. Khi Thủ tướng cho nối lại xuất khẩu gạo, hải quan cho mở tờ khai xuất khẩu theo hạn ngạch 400.000 tấn, 4 đơn vị này lại đăng ký xuất khẩu đến hàng nghìn tấn.

Hai doanh nghiệp hủy hợp đồng giao gạo sau khi trúng thầu ở hai Cục Dự trữ Nhà nước là Công ty CP Lương thực Hà Tĩnh (Hà Tĩnh); Công ty CP Lương thực Hà Nam Ninh (Hà Nam).

Cục Dự trữ Nhà nước khu vực Đông Bắc cũng thông báo hủy kết quả đấu thầu đối với 8 gói thầu cung cấp 9.200 tấn gạo nhập kho dự trữ quốc gia năm 2020. Các doanh nghiệp trúng thầu gồm Công ty CP Thương mại Minh Khai (5 gói), Công ty TP Liên Bảo Thành (1 gói), Công ty TNHH Thủy Dương (1 gói), Công ty CP Lương thực Hà Tĩnh (1 gói). Lý do hủy thầu được đưa ra là các nhà thầu từ chối hoàn thiện ký kết hợp đồng cung cấp gạo.

Tiếp đó, 6 gói thầu trúng cung ứng cho Dự trữ Nhà nước hơn 5.700 tấn gạo năm 2020 cho kho gạo dự trữ thuộc Cục Dự trữ Nhà nước khu vực Nam Tây Nguyên cũng bị hủy. Trong đó có 4 gói thầu gạo nhập kho dự trữ quốc gia 2020 tại Chi cục Dự trữ Đắk Lắk; 2 gói thầu cung cấp 1.900 tấn gạo nhập kho dự trữ Chi cục Dự trữ Nhà nước Lâm Đồng.

Các doanh nghiệp bị hủy hồ sơ trúng thầu gồm Công ty CP Lương thực Hà Nam Ninh, Công ty CP Lương thực Cao Lạng; Công ty CP Lương thực Hà tĩnh (2 gói thầu); Công ty TNHH Phát Tài, Công ty CP Mỹ Tường.

Tổng số gạo đấu thầu bị hủy theo hai Thông báo kể trên là 13.700 tấn gạo, gấp gần 2 lần số gạo đã được doanh nghiệp ký hợp đồng giao cho Cục Dự trữ Nhà nước (7.700 tấn).

Hà Linh