Ngày 8-6, Bộ Quốc phòng Mỹ (Lầu Năm Góc) cập nhật danh sách "công ty hỗ trợ quân sự Trung Quốc", bổ sung Tập đoàn thương mại điện tử Alibaba, công ty công nghệ Baidu và hãng xe điện BYD. Washington cho rằng các doanh nghiệp này đang đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sức mạnh quân sự và công nghiệp của Bắc Kinh. 

Động thái này phản ánh sự cảnh giác ngày càng tăng của Washington trước chiến lược của Bắc Kinh trong việc khai thác sức mạnh từ các doanh nghiệp ngoài nhà nước để phục vụ mục đích quân sự.

Bước đi của phía Mỹ có thể làm gia tăng căng thẳng song phương, diễn ra chưa đầy một tháng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thăm Bắc Kinh và gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Theo Reuters, những doanh nghiệp bị đưa vào danh sách này sẽ không đủ điều kiện nhận các hợp đồng quốc phòng của Mỹ.

Ngoài Alibaba, Baidu và BYD, danh sách cập nhật của Lầu Năm Góc còn mở rộng sang nhiều lĩnh vực công nghệ khác của Trung Quốc. Danh sách bổ sung các nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu gồm ChangXin Memory Technologies (CXMT) và Yangtze Memory Technologies (YMTC), cùng với công ty công nghệ sinh học WuXi AppTec và công ty công nghệ RoboSense. Ngoài ra, Unitree Robotics, một trong những nhà sản xuất robot hình người và robot bốn chân hàng đầu nước này, cũng có tên trong danh sách.

Trước đó, vào ngày 1/6, nhà sản xuất chip AI của Mỹ là Nvidia từng cho biết họ có kế hoạch hợp tác với Unitree để chế tạo robot cho các nhà nghiên cứu.

Danh sách "công ty hỗ trợ quân sự Trung Quốc" được lập ra vào năm 2021 theo yêu cầu của Quốc hội Mỹ. Mục tiêu của danh sách là xác định các doanh nghiệp Trung Quốc có liên hệ với quân đội, bao gồm các công ty do quân đội hoặc lực lượng an ninh Trung Quốc trực tiếp kiểm soát, và cả những bên đóng góp cho nền tảng công nghiệp quốc phòng nước này.

Trong đợt cập nhật năm 2025, Lầu Năm Góc nhận định quân đội Trung Quốc đang tìm cách tiếp cận các công nghệ tiên tiến được phát triển bởi các doanh nghiệp, trường đại học và chương trình nghiên cứu của nước này - những nơi vốn có vẻ là các thực thể dân sự.

Trung Quốc và các doanh nghiệp phản ứng

Ngay sau quyết định của Mỹ, các công ty Trung Quốc đã lên tiếng phản đối.

Alibaba tuyên bố việc họ bị đưa vào danh sách là "không có cơ sở", đồng thời khẳng định: "Alibaba không phải là công ty quân sự Trung Quốc và cũng không phải là một phần của bất kỳ chiến lược 'dung hợp quân - dân' nào. Chúng tôi sẽ thực hiện mọi hành động pháp lý có thể để chống lại việc mô tả sai lệch về công ty".

Baidu và WuXi AppTec cũng phản đối động thái của Mỹ và cho biết sẽ sử dụng các biện pháp pháp lý để yêu cầu được gỡ tên khỏi danh sách này.

Về phía chính phủ, Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington tuyên bố phản đối việc Mỹ lập các danh sách mang tính phân biệt đối xử nhằm vào doanh nghiệp Trung Quốc. Cơ quan này khẳng định các công ty của họ luôn tuân thủ luật pháp và quy định tại những nơi hoạt động.

"Mỹ nên chấm dứt hành vi sai trái của mình và tạo ra một môi trường công bằng, không phân biệt đối xử đối với các doanh nghiệp Trung Quốc", người phát ngôn của Đại sứ quán Trung Quốc kêu gọi.