Chiêu trò 'vừa dưỡng lão vừa sinh lời'

Theo hồ sơ vụ án được Bộ Công an Trung Quốc công bố, đường dây tội phạm này do đối tượng họ Liêu cùng các đồng bọn điều hành. Bắt đầu từ năm 2014, nhóm đối tượng đã kiểm soát một viện dưỡng lão tại tỉnh Hồ Bắc và triển khai mô hình bán "thẻ thành viên" kết hợp nạp tiền đặt cọc. 

Để thu hút dòng tiền, các đối tượng đưa ra lời chào mời đánh trúng tâm lý của nhóm khách hàng lớn tuổi. Khi nạp tiền đặt cọc vào hệ thống, người tham gia được cam kết hưởng 3 quyền lợi lớn bao gồm: nhận lãi suất từ 8% đến 11%/năm dưới tên gọi "phúc bổng" (tiền thưởng phúc lợi), được giảm giá sâu khi sử dụng các dịch vụ tại viện dưỡng lão và được hoàn trả toàn bộ số tiền gốc sau 3 năm.

Chiêu trò này nhanh chóng đánh trúng kỳ vọng của nhiều người về một giải pháp tài chính vẹn đôi đường, vừa có thể sinh lời như gửi tiết kiệm ngân hàng, vừa tìm được nơi an dưỡng an toàn cho những năm tháng cuối đời.

Chính tâm lý tin tưởng đây là phương thức đầu tư thông minh đã khiến khoảng 3.000 người đổ tiền vào dự án đặt cọc dưỡng lão này trong suốt gần một thập kỷ hoạt động. Tổng số tiền nhóm đối tượng huy động trái phép lên tới khoảng 4 tỷ NDT, tương đương hơn 15.600 tỷ đồng.
 

Đáng chú ý, có đến 80% số nạn nhân là những người trên 60 tuổi. Đây là nhóm khách hàng có nguồn tiền tích lũy nhưng lại thiếu kiến thức về các sản phẩm đầu tư tài chính, từ đó dễ dàng bị lung lay trước những lời hứa hẹn về một kênh đầu tư có lãi suất cao và an toàn tuyệt đối.

'Mồi nhử' phân cấp thành viên

Để liên tục hút thêm dòng tiền từ các nạn nhân, nhóm của Liêu đã thiết kế một hệ thống phân cấp thành viên vô cùng tinh vi gồm 6 cấp độ thẻ. Hệ thống này bắt đầu từ Thẻ Trải nghiệm dành cho khách hàng mới với mức nạp thấp nhất, sau đó nâng dần lên Thẻ Bạc, Thẻ Vàng, Thẻ Bạch kim, Thẻ Kim cương và cao nhất là Thẻ Tối cao với mức nạp tiền lớn nhất.

Mỗi hạng thẻ sẽ đi kèm với một mức chiết khấu dịch vụ chăm sóc và tỷ lệ lãi suất "phúc bổng" khác nhau. Quy định của công ty nêu rõ khách hàng càng nạp nhiều tiền để nâng cấp lên dòng thẻ cao hơn thì mức lãi suất nhận về càng lớn, đạt đỉnh ở mức 8-11%/năm. Mức lợi nhuận vượt xa lãi suất ngân hàng thông thường này chính là chiếc bẫy khiến các nạn nhân liên tục rót thêm những khoản tiền lớn vào dự án với hy vọng tối ưu hóa lợi nhuận.

Đường dây này chỉ bị dừng lại vào tháng 2/2023 khi Công an thành phố Ngạc Châu, tỉnh Hồ Bắc phát hiện các dấu hiệu bất thường và quyết định khởi tố vụ án. Tổng cộng 57 nghi phạm, bao gồm cả đối tượng cầm đầu họ Liêu, đã bị lực lượng chức năng bắt giữ và đưa ra xét xử. Đến tháng 1/2025, Tòa án nhân dân quận Hoa Dung, thành phố Ngạc Châu đã chính thức tuyên án các bị cáo về tội huy động vốn trái phép.

Lời cảnh báo về mô hình dưỡng lão biến tướng

Cơ quan công an nhận định hình thức lừa đảo bán "thẻ thành viên dưỡng lão" hay "đặt cọc dịch vụ" đi kèm cam kết lãi suất cao đang có xu hướng ngày càng phổ biến. Các cơ quan tư pháp Trung Quốc đưa ra khuyến cáo rằng một mô hình kinh doanh dưỡng lão lành mạnh bắt buộc phải dựa trên chất lượng dịch vụ thực tế, không thể dùng lời hứa hẹn lãi suất cao hay bảo toàn vốn để thu hút người dân. Các doanh nghiệp trong lĩnh vực này cần phải minh bạch tài chính, tuyệt đối không biến dịch vụ chăm sóc người cao tuổi thành kênh huy động vốn trái phép.

Đối với người dân, các chuyên gia tài chính và an ninh đưa ra lời khuyên cần ghi nhớ nguyên tắc "3 KHÔNG" để tự bảo vệ mình.

Thứ nhất là KHÔNG tin vào những lời hứa hẹn lãi suất cao, người dân cần đặt dấu hỏi cảnh giác nếu mức lãi suất vượt quá 6%/năm và gần như chắc chắn là lừa đảo nếu con số này trên 10%/năm.

Thứ hai là KHÔNG nạp tiền vào bất kỳ gói "đặt cọc" hay "thẻ thành viên" nào nếu bản thân chưa hiểu rõ mô hình vận hành và phương thức hoạt động của đơn vị đó.

Thứ ba là KHÔNG để bản thân bị thao túng bởi áp lực thời gian từ các chiêu trò tiếp thị phổ biến như "chỉ còn hôm nay" hoặc "ưu đãi có hạn".

Bên cạnh đó, người cao tuổi được khuyến cáo cần đặc biệt tỉnh táo trước những lời mời chào "vừa dưỡng lão vừa sinh lời". Trước khi quyết định chi ra những khoản tiền tích lũy lớn, các cụ già luôn cần tham khảo kỹ ý kiến của con cháu trong gia đình cũng như các cơ quan chức năng. Khi lựa chọn dịch vụ chăm sóc, người dân phải kiểm tra kỹ giấy phép hoạt động của cơ sở, đồng thời nâng cao cảnh giác với các hình thức yêu cầu thanh toán qua thẻ trả trước hoặc các khoản phí đặt cọc không có sự giám sát, quản lý từ cơ quan nhà nước.