Việc hiểu sai về quyền sử dụng nhạc cá nhân và nhạc thương mại, cùng với những thay đổi về mức lương cơ sở theo Nghị định số 161/2026/NĐ-CP, đang khiến chủ cơ sở kinh doanh, nghệ sĩ và giới quan sát thị trường nhạc Việt đặc biệt quan tâm. Để bảo đảm tuân thủ pháp luật, các chủ quán cần nắm vững công thức tính và quy trình thực hiện nghĩa vụ bản quyền theo quy định mới nhất.

Công thức tính tiền bản quyền và các yếu tố điều chỉnh

Theo quy định của Nghị định 17/2023 và được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 134/2026, tiền bản quyền khi sử dụng tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình trong hoạt động kinh doanh, thương mại được tính theo công thức:

Tiền bản quyền/năm = Mức lương cơ sở × Hệ số điều chỉnh

Với quán cà phê - giải khát, hệ số điều chỉnh được tính theo tổng diện tích sử dụng trong năm theo nguyên tắc lũy tiến:

Đến 15m²: Hệ số 0,35/15m²/năm.

Trên 15m² đến 50m²: Mỗi m² tăng thêm tính hệ số 0,04/m²/năm.

Trên 50m²: Mỗi m² tăng thêm tính hệ số 0,02/m²/năm.

Đáng chú ý, mức lương cơ sở áp dụng kể từ tháng 7/2026 là 2,53 triệu đồng/tháng. Tổng số tiền bản quyền tối đa trong một năm bằng 8 lần mức lương cơ sở, tương đương 20,24 triệu đồng.

Bên cạnh đó, số tiền bản quyền thực tế còn được điều chỉnh dựa trên phân loại đô thị nơi quán đặt trụ sở:

Thành phố Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh: Áp dụng 100% khung giá.

Đô thị loại I (Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ...): Áp dụng 80% khung giá.

Đô thị loại II: Áp dụng 50% khung giá.

Đô thị loại III: Áp dụng 20% khung giá.

Vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn: Áp dụng 10% khung giá.

Phân biệt quyền sử dụng cá nhân và quyền sử dụng thương mại

Một điểm dễ gây nhầm lẫn là nhiều chủ quán cho rằng việc trả phí các dịch vụ như Spotify Premium, YouTube Premium hay Apple Music đồng nghĩa với việc được phép phát nhạc tại quán. Tuy nhiên, các gói thuê bao này chủ yếu cấp quyền sử dụng cho mục đích cá nhân. Việc phát nhạc tại quán cà phê, nhà hàng để tạo không gian thương mại vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về quyền tác giả và quyền liên quan.

Nếu không thực hiện nghĩa vụ trong thời hạn 90 ngày kể từ khi sử dụng, cơ sở kinh doanh phải dừng việc tiếp tục phát nhạc. Việc tiếp tục vi phạm sau thời hạn trên có thể dẫn đến mức phạt tiền hành chính lên đến 80 triệu đồng (tùy đối tượng), đồng thời bị buộc hoàn trả khoản lợi bất hợp pháp và chịu các trách nhiệm dân sự hoặc hình sự nếu hành vi có quy mô thương mại.

Các bước thực hiện nghĩa vụ bản quyền cho chủ cơ sở kinh doanh

Để tránh rủi ro pháp lý, chủ cơ sở kinh doanh cần thực hiện ba bước sau:

Thứ nhất, rà soát nguồn nhạc đang sử dụng để xác định đó là nguồn nhạc được cấp phép cho mục đích nghe cá nhân hay đã được cấp phép sử dụng trong hoạt động kinh doanh.

Thứ hai, chủ động liên hệ với các đơn vị như Trung tâm Bảo vệ Quyền tác giả Âm nhạc Việt Nam (VCPMC), Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Việt Nam (RIAV) hoặc chủ sở hữu quyền để ký kết thỏa thuận sử dụng và thực hiện nghĩa vụ trả tiền bản quyền theo quy định.

Thứ ba, sau khi được cấp phép, cơ sở kinh doanh cần thanh toán đầy đủ tiền bản quyền và lưu giữ hợp đồng cấp phép, chứng từ thanh toán, hóa đơn cùng các tài liệu chứng minh quyền sử dụng hợp pháp. Đây là cơ sở để chứng minh việc tuân thủ pháp luật khi có yêu cầu kiểm tra từ các cơ quan chức năng. Đối với các tác phẩm có sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI), quy trình thu phí vẫn được áp dụng tương tự như các tác phẩm truyền thống nếu đáp ứng đủ điều kiện bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ.