Định hướng sản xuất và bài toán diện tích

Theo Báo Quảng Ninh, phương án sản xuất của Sở NN&MT cho thấy cơ cấu cây trồng vụ đông năm nay đa dạng, từ ngô, khoai lang, khoai tây đến các nhóm rau ăn lá, rau ăn củ, rau gia vị, cây hoa và một số cây trồng có giá trị khác. Tổng diện tích canh tác toàn vụ ước đạt 7.400ha, giảm gần 600ha so với vụ đông năm trước, chủ yếu ở diện tích khoai lang. Nguyên nhân là do một phần đất nông nghiệp được chuyển đổi mục đích sử dụng để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Trước tình hình này, các đơn vị chuyên môn thuộc Sở NN&MT đã sớm xây dựng phương án bố trí giống và cây trồng mới, tập trung vào những loại cây có giá trị kinh tế cao, tăng cường ứng dụng công nghệ nhằm bù đắp diện tích thiếu hụt, nâng cao năng suất, sản lượng và giá trị trên từng đơn vị diện tích. Ông Nguyễn Văn Thực, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, cho biết: Năm nay có một số giống hoa nhập ngoại, giống ngô, khoai lang Nhật, đồng thời tăng cường mô hình sản xuất có liên kết, nhất là đối với những mối liên kết đã hiệu quả từ trước…

Nhiều mô hình sản xuất vụ đông đang sinh trưởng, phát triển tốt, hứa hẹn mang lại hiệu quả kinh tế cao. Đến nay, phần lớn diện tích ngô, khoai lang đã được gieo trồng, cây khoai tây bắt đầu vào vụ. Đáng chú ý, diện tích khoai tây Atlantic tăng gần 50ha so với năm trước, nâng tổng diện tích toàn thành phố lên 350ha. Cây trồng này được triển khai theo mô hình liên kết “4 nhà”, gồm nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân, duy trì hiệu quả nhiều năm qua, mang lại thu nhập ổn định từ 140-150 triệu đồng/ha.

Một số mô hình liên kết khác cũng đang phát huy hiệu quả, như mô hình giữa HTX Dịch vụ nông nghiệp chất lượng cao Hoa Phong (phường Đông Triều) với Công ty GF Hà Nội, sản xuất một số nhóm rau của Hàn Quốc (rau cải, Aốc) trên diện tích 3ha. Công ty CP Đầu tư thương mại quốc tế Âu Lạc cũng triển khai mô hình trồng khoai lang gắn với tiêu thụ sản phẩm xuất khẩu, ứng dụng công nghệ sinh học tiên tiến và định hướng nông nghiệp hữu cơ tại phường Móng Cái 3, với diện tích 10ha.

Giải pháp thị trường và phát triển đa giá trị

Ông Nguyễn Khắc Dũng, Phó Giám đốc Sở NN&MT, khẳng định: Hiệu quả từ các giống cây trồng mới và mô hình liên kết sản xuất vụ đông cho thấy đất đai chỉ tạo ra giá trị khi được tổ chức thành vùng sản xuất hàng hóa; sản phẩm chỉ đạt giá trị cao khi gắn với thị trường, còn người nông dân chỉ có thể yên tâm mở rộng sản xuất khi đầu ra được tổ chức ổn định. Đây cũng là cơ sở để Sở NN&MT tiếp tục duy trì và mở rộng các mô hình liên kết sản xuất trong vụ đông năm nay.

Sở NN&MT đang tổ chức lại sản xuất vụ đông theo nhu cầu thị trường, định hướng các đơn vị chuyển từ tư duy sản xuất theo khả năng sang đáp ứng nhu cầu thực tế. Đối với nhóm rau, ngành nông nghiệp tập trung hình thành các vùng chuyên canh, lựa chọn những loại cây có nhu cầu tiêu thụ thường xuyên như rau cải, bắp cải, su hào, súp lơ, cà chua, đậu và rau gia vị; đồng thời bố trí hợp lý các nhóm cây ưa ấm, ưa lạnh để kéo dài mùa vụ. Các địa phương cần chủ động xây dựng kế hoạch rải vụ phù hợp. Bà Nguyễn Thị Xinh, Trưởng Phòng Kinh tế phường Đông Triều, phân tích: Việc chia thời điểm gieo trồng thành nhiều trà sẽ hạn chế tình trạng thu hoạch đồng loạt, tránh cung vượt cầu cục bộ, đồng thời duy trì nguồn hàng ổn định cho hệ thống phân phối và nhà hàng, khách sạn.

Sở NN&MT cũng phối hợp hình thành “vành đai nông sản” phục vụ nhu cầu tiêu thụ trong tỉnh. Những địa bàn có lợi thế về đất đai, thủy lợi và giao thông được định hướng phát triển thành vùng cung ứng rau, củ, quả an toàn cho khu dân cư, đô thị, khu công nghiệp và các khu, điểm du lịch. Các địa phương chủ động xây dựng chuỗi liên kết giữa vùng trồng, hợp tác xã, doanh nghiệp phân phối, nhà hàng, khách sạn và cơ sở chế biến, giúp nông dân chủ động đầu ra thay vì tiêu thụ riêng lẻ. Các bên ký kết hợp đồng ngay từ đầu vụ, xác định rõ sản lượng, chủng loại, tiêu chuẩn chất lượng và thời gian giao hàng, góp phần duy trì nguồn cung ổn định, nâng cao hiệu quả sản xuất và tiêu thụ nông sản.

Một hướng đi mới của nông nghiệp vụ đông Quảng Ninh là gắn sản xuất với du lịch. Tại vùng rau Đông Triều, du khách có thể tham quan vùng sản xuất, trải nghiệm thu hoạch, tìm hiểu quy trình canh tác an toàn, thưởng thức món ăn từ nông sản tại chỗ và mua sản phẩm mang về. Nhờ đó, một ha đất không chỉ tạo doanh thu từ sản phẩm thu hoạch mà còn gia tăng giá trị từ dịch vụ trải nghiệm, ẩm thực, bán hàng trực tiếp và quảng bá thương hiệu địa phương. Hướng đi này phù hợp với xu thế phát triển nông nghiệp đa giá trị, trong đó giá trị nông sản còn đến từ chế biến, thương mại, dịch vụ và trải nghiệm.