Áp lực chi phí đầu vào đè nặng lên hoạt động sản xuất

Thực tế hiện nay, giá xăng dầu liên tục biến động theo chiều hướng tăng, tạo áp lực rất lớn lên khu vực sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là các hợp tác xã vốn có biên lợi nhuận mỏng. Theo tính toán của Hợp tác xã Nông nghiệp công nghệ cao Kim Long, giá xăng dầu đã tăng đến 90%, khiến giá thành sản xuất chung đội lên từ 20% đến 30%. Đây là bài toán kinh tế vô cùng nan giải cho người nông dân khi thị trường tiêu thụ vẫn còn chậm và các đối tác chưa chấp nhận việc điều chỉnh giá bán ra ngay lập tức.

Ông Nguyễn Hồng Quyết, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp công nghệ cao Kim Long, cho biết dù chi phí sản xuất tăng cao, đơn vị vẫn phải giữ nguyên giá bán để giữ chân khách hàng lâu dài. Thị trường tiêu thụ chậm khiến các đối tác kinh doanh chưa đồng ý với phương án tăng giá, điều này gây ra những khó khăn rất lớn cho hoạt động chung của hợp tác xã. Vì vậy, đơn vị đang phải xoay sở quyết liệt để bù đắp các khoản chi phí phát sinh, nhằm duy trì chuỗi cung ứng nông sản công nghệ cao một cách ổn định nhất.

Tại các nhà vườn nhỏ lẻ, tình hình cũng không mấy khả quan khi giá các loại vật tư thiết yếu như phân bón và thuốc bảo vệ thực vật tăng liên tục theo giá xăng dầu. Chị Nguyễn Thị Hằng, một nông dân tại xã Phú Giáo, chia sẻ rằng mỗi bao phân bón hiện đã tăng khoảng 10.000–20.000 đồng so với trước đây. Chị tính toán với mỗi 1.000 m² đất trồng dưa, chi phí vật tư tăng thêm khoảng 3–4 triệu đồng mỗi vụ, tạo ra áp lực tài chính đè nặng lên thu nhập gia đình trong bối cảnh thu không đủ bù chi.

Cùng chung nỗi lo về chi phí, chị Doãn Thị Hạnh, nông dân trồng dưa tại xã Phú Giáo, cho biết việc sản xuất đang trở nên khó khăn hơn hẳn do giá đầu vào leo thang mạnh mẽ. Để ứng phó, chị buộc phải tự thực hiện nhiều công đoạn thay vì thuê nhân công ngoài như những năm trước. Nếu trước đây gia đình thường thuê từ 3–4 người phụ giúp, nay chị chỉ thuê khoảng 1–2 người, phần việc còn lại do chị và người thân tranh thủ làm để tiết giảm tối đa chi phí nhân công.

Bên cạnh vật tư, chi phí lao động thời vụ và logistics cũng là gánh nặng lớn đối với các ngành hàng đặc thù như hoa kiểng hay nông sản xuất khẩu. Ông Lê Hữu Thiện, hộ trồng mai vàng tại làng mai Bình Lợi, cho biết chi phí lao động tại địa phương đã tăng khoảng 10%, cộng thêm chi phí công bứng cây và vận chuyển tăng từ 20%–30%. Theo ông Thiện, hiện giá bán cây mai phôi đang có xu hướng giảm do thị trường ảm đạm, trong khi chi phí đầu vào quá cao, khiến nhiều nhà vườn đối mặt với nguy cơ thua lỗ.

Ngành nuôi ong mật cũng chịu tác động trực diện khi mọi công đoạn từ di chuyển đàn ong theo mùa hoa đến đưa sản phẩm ra thị trường đều phụ thuộc vào nhiên liệu. Bà Phạm Thị Thảo, Giám đốc Hợp tác xã Ong mật Thảo Trinh, chia sẻ rằng giá bao bì như can, chai, hũ hiện tăng khoảng 25%, trong khi nguồn cung lại rất khan hiếm. Ngoài ra, giá đậu nành làm thức ăn cho ong cũng tăng mạnh, trong khi giá xuất khẩu mật ong gần như không thay đổi, khiến biên lợi nhuận giảm mạnh từ 10%–20% so với trước đây.

Giải pháp linh hoạt tối ưu quy trình hướng tới bền vững

Để vượt qua giai đoạn khó khăn này, các hợp tác xã đã triển khai nhiều chiến lược linh hoạt, trong đó trọng tâm là tối ưu hóa logistics và thu hẹp bán kính cung ứng. Ông Lâm Ngọc Tuấn, Giám đốc Hợp tác xã Tuấn Ngọc, cho biết đơn vị đã tạm ngừng vận hành các vùng nguyên liệu xa tại Đồng Nai và Bình Thuận để tập trung thu mua tại khu vực gần. Việc đưa vùng nguyên liệu về gần giúp giảm đáng kể lượng diesel tiêu thụ và cắt giảm hoàn toàn chi phí cầu đường, đây là yếu tố then chốt để giữ ổn định giá thành sản phẩm bán ra.

Song song với việc tối ưu vận chuyển, chuyển đổi sang phương thức canh tác hữu cơ cũng mang lại hiệu quả kinh tế và môi trường rõ rệt. Ông Lê Văn Hải, nông dân trồng tiêu tại xã Hòa Hội, cho hay gia đình đã chủ động giảm lượng phân bón từ 3 đợt xuống còn 2 đợt mỗi năm để tiết kiệm chi phí. Việc giảm 50% lượng phân bón nhưng vẫn đảm bảo năng suất đã giúp gia đình ông ứng phó hiệu quả với tình trạng bão giá vật tư nông nghiệp.

Tại xã Châu Đức, ông Trương Kim Sương cũng chủ động giảm mạnh lượng phân hóa học để chuyển sang sử dụng phân bón hữu cơ ủ hoai. Theo ông Sương, việc tận dụng phân gà ủ với men vi sinh không chỉ giúp tiết kiệm chi phí sản xuất mà còn làm đất tơi xốp và màu mỡ hơn. Nhờ phương thức này, cây ca cao và điều của gia đình vẫn phát triển xanh tốt, cho năng suất ổn định mà không còn chịu quá nhiều áp lực từ biến động giá phân bón vô cơ.

Đối với các đơn vị quy mô lớn, việc kiểm soát quy trình canh tác một cách khoa học là chìa khóa để tiết giảm chi phí đầu vào hiệu quả. Ông Hồ Hoàng Kha, Giám đốc Hợp tác xã Bưởi da xanh Sông Xoài, cho biết đơn vị đang hướng dẫn thành viên bón phân định lượng và đúng chu kỳ sinh trưởng của cây trồng. Hợp tác xã cũng khuyến khích bà con tận dụng phụ phẩm từ cành lá sau cắt tỉa để ủ thành phân hữu cơ tại chỗ, giúp giảm phụ thuộc nguồn cung bên ngoài và góp phần cải tạo đất vườn bền vững.

Bên cạnh các giải pháp tiết kiệm, đầu tư vào công nghệ chế biến sâu cũng giúp các đơn vị gia tăng giá trị và nâng cao năng lực cạnh tranh. Bà Phạm Thị Thảo, Giám đốc Hợp tác xã Ong mật Thảo Trinh, cho biết đơn vị đã đầu tư hệ thống máy hạ thủy phần hiện đại trị giá khoảng 2 tỷ đồng. Việc chủ động chế biến thay vì gia công cho doanh nghiệp khác không chỉ giúp giảm chi phí trung gian mà còn kiểm soát tốt chất lượng sản phẩm, từ đó gia tăng lợi nhuận trong bối cảnh thị trường nhiều biến động.

Nhằm ứng phó lâu dài, một số đơn vị bắt đầu áp dụng mô hình nông nghiệp xanh và tối ưu hóa quản trị nguồn lực sản xuất hàng ngày. Ông Nguyễn Văn Tiến, Giám đốc Hợp tác xã Dân Tiến, chia sẻ đơn vị hiện đang tính toán kỹ từng giai đoạn bón phân để tránh lãng phí và không dự trữ nguyên liệu số lượng lớn. Thay vào đó, đơn vị tập trung tối ưu quy trình chuẩn bị cho các đơn hàng bưởi xuất khẩu đi Hà Lan, giúp giảm áp lực tài chính và đảm bảo nguồn cung nông sản ổn định cho thị trường.

Bằng sự linh hoạt và nỗ lực tự thân, nông dân cùng các hợp tác xã tại TP. Hồ Chí Minh đang dần tìm thấy hướng đi phù hợp trong hoàn cảnh mới. Những giải pháp từ thay đổi nguồn phân bón, tiết kiệm nhân công đến tối ưu hóa chuỗi cung ứng không chỉ giúp các đơn vị vượt qua khó khăn trước mắt, mà còn tạo tiền đề vững chắc cho việc phát triển nền nông nghiệp hiện đại, tiết kiệm và bền vững hơn trong tương lai.