Hết thời mua nhà ở xã hội bán kiếm lời: 'Cửa lướt sóng' chính thức khép lại?
Quy định mới liên quan đến Luật Nhà ở đang tạo ra bước ngoặt lớn khi siết chặt việc chuyển nhượng nhà ở xã hội sau 5 năm. Thay vì được tự do "sang tay" theo giá thị trường để ăn chênh lệch hàng trăm triệu đồng, người sở hữu giờ đây chỉ được bán lại cho đúng đối tượng được hỗ trợ, chính thức chấm dứt kỷ nguyên "lướt sóng" trên phân khúc vốn dành cho người thu nhập thấp.
Quy định mới trong dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi đánh dấu bước chuyển dịch lớn so với luật hiện hành. Trước đây, người mua được tự do chuyển nhượng nhà ở xã hội theo giá thị trường cho bất kỳ ai sau 5 năm tính từ thời điểm tất toán tiền mua.
Sự thay đổi này cũng áp dụng với hình thức thuê mua. Nếu như hiện tại người thuê mua được phép bán tự do sau mốc 5 năm, thì đề xuất mới buộc họ phải hủy hợp đồng và trả lại nhà cho đơn vị quản lý nếu không còn nhu cầu ở.
Nhằm tăng cường quản lý, toàn bộ dữ liệu về các giao dịch mua bán, cho thuê hoặc thuê mua loại hình nhà ở này sẽ được cập nhật đồng bộ lên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà ở và thị trường bất động sản.
Riêng trong khoảng thời gian 5 năm đầu kể từ khi trả hết tiền nhà, dự thảo vẫn giữ nguyên các nguyên tắc từ Luật Nhà ở 2023. Người mua chỉ được phép nhượng lại suất cho chủ đầu tư dự án hoặc các đối tượng đủ điều kiện hưởng chính sách nhà ở xã hội, với mức giá không vượt quá giá trị hợp đồng ban đầu.
Để tăng tính hấp dẫn và thu hút dòng vốn đầu tư vào phân khúc này, dự thảo luật đã cởi trói một số cơ chế ưu đãi cho các doanh nghiệp phát triển dự án.
Thay vì khống chế cứng tỷ lệ đất dành cho công trình dịch vụ, thương mại và nhà ở thương mại ở mức tối đa 20% diện tích dự án, dự thảo mới giao quyền cho Chính phủ tự quy định chi tiết tỷ lệ này theo từng giai đoạn.
Tương tự, biên độ lợi nhuận định mức tối đa 10% của các chủ đầu tư vốn được đóng khung trong Luật Nhà ở 2023 cũng bị bãi bỏ. Mức trần lợi nhuận cụ thể sẽ do Chính phủ linh hoạt điều phối và ban hành.
Giải trình tại phiên thảo luận về dự án luật, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh việc thắt chặt đối tượng nhận chuyển nhượng sau 5 năm là giải pháp triệt để nhằm ngăn chặn các hành vi trục lợi, đảm bảo nguồn lực an sinh của Nhà nước đến đúng tay những người thực sự có nhu cầu.
Về điều kiện thụ hưởng, dự thảo thu hẹp diện hỗ trợ xuống còn 8 nhóm đối tượng. Điểm khác biệt lớn so với trước đây là nhóm học sinh, sinh viên đã bị đưa ra khỏi danh sách những người được tiếp cận chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội.
