Sáng 28/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Dự thảo luật đưa ra nhiều chính sách mới nhằm giảm chi phí gia nhập thị trường, chi phí tuân thủ và tạo thêm động lực để hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp.

Hộ kinh doanh chuyển đổi có thể được giảm nhiều khoản chi phí

Theo đề xuất, doanh nghiệp được chuyển đổi từ hộ kinh doanh sẽ không bắt buộc phải có Chủ tịch công ty và kế toán trưởng. Chủ sở hữu có thể trực tiếp giữ chức giám đốc, tổng giám đốc hoặc thuê người khác điều hành.

Đối với công tác kế toán, doanh nghiệp có thể tự thực hiện, thuê dịch vụ kế toán hoặc bố trí nhân sự phù hợp kiêm nhiệm, miễn đáp ứng các quy định của pháp luật.

Doanh nghiệp sau chuyển đổi cũng được đề xuất miễn một số lệ phí như đăng ký doanh nghiệp, công bố đăng ký lần đầu, cấp giấy phép lần đầu, giấy chứng nhận và chứng chỉ hành nghề.

Trong 36 tháng đầu hoạt động, doanh nghiệp có thể được áp dụng chế độ kê khai thuế, kế toán và báo cáo đơn giản dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ. Chi phí sử dụng nền tảng số, phần mềm kế toán và dịch vụ kế toán dự kiến được hỗ trợ tối đa 24 tháng.

Ngoài ra, dự thảo còn đề xuất giảm mức đóng bảo hiểm xã hội trong 12 tháng và rút ngắn thời gian cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp xuống còn một ngày làm việc.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa được đề xuất miễn thuế 3 năm

Một trong những chính sách đáng chú ý là đề xuất miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Cùng với ưu đãi thuế, nhóm doanh nghiệp này có thể được mở rộng cơ hội tham gia thị trường thông qua hoạt động mua sắm công. Theo dự thảo, doanh nghiệp nhỏ và vừa được tham gia đấu thầu một số gói thầu xây lắp, mua sắm hàng hóa có giá trị tối đa 20 tỷ đồng.

Về mặt bằng sản xuất, các khu, cụm công nghiệp mới dự kiến phải dành bình quân 20 ha hoặc 5% diện tích cho thuê để bố trí cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Nhóm doanh nghiệp này cũng được đề xuất giảm ít nhất 30% tiền thuê đất trong 5 năm đầu.

Dự thảo đồng thời điều chỉnh tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa theo hướng bỏ tiêu chí tổng nguồn vốn. Hai tiêu chí chính được giữ lại là số lao động bình quân năm không quá 300 người và doanh thu của năm liền kề không quá 400 tỷ đồng.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm việc xác định đối tượng được hưởng chính sách công khai, minh bạch, rõ ràng, không làm phát sinh thủ tục hành chính và đặc biệt tránh cơ chế “xin - cho”.

Cân nhắc nguy cơ hỗ trợ dàn trải

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng việc sửa luật cần tạo bước đột phá trong chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, chuyển từ cách hỗ trợ dựa trên khả năng cung cấp của Nhà nước sang đáp ứng nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, các chính sách mới cũng cần được tính toán kỹ về nguồn lực và nguy cơ phát sinh. Theo Chủ tịch Quốc hội, ngưỡng doanh thu 400 tỷ đồng có thể khiến một số doanh nghiệp đã có năng lực tốt vẫn thuộc diện được hỗ trợ, từ đó làm phân tán nguồn lực.

Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý việc thành lập doanh nghiệp có thể được thực hiện khá dễ dàng, nhưng để doanh nghiệp hoạt động hiệu quả lại là câu chuyện khác. Cần hạn chế tình trạng thành lập doanh nghiệp chỉ để mua bán hóa đơn, chứng từ hoặc thực hiện các hành vi gian lận thương mại.

Đề xuất hộ kinh doanh dưới 10 tỷ đồng tính thuế theo doanh thu

Tại phiên thảo luận, ông Đậu Anh Tuấn, Phó tổng Thư ký kiêm Trưởng ban Pháp chế VCCI, đề xuất doanh nghiệp siêu nhỏ và hộ kinh doanh có doanh thu dưới 10 tỷ đồng/năm được áp dụng phương pháp nộp thuế dựa trên doanh thu.

Theo ông Tuấn, cách tính thuế hiện nay khiến các hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ phải thực hiện nhiều yêu cầu về sổ sách, chứng từ, trong khi việc xác định chi phí thực tế đối với những mô hình kinh doanh nhỏ lẻ không đơn giản.

Nếu được áp dụng, chính sách này có thể tác động tới khoảng 5-6 triệu hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ, qua đó tạo hiệu ứng xã hội đáng kể.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện chiếm khoảng 98,4% tổng số doanh nghiệp, nhưng dư nợ tín dụng chỉ khoảng 19-20%. Điều này cho thấy khả năng tiếp cận vốn của khu vực doanh nghiệp này vẫn còn hạn chế.

Bộ trưởng cũng đánh giá hệ thống các quỹ hỗ trợ doanh nghiệp hiện còn phân tán, hoạt động chưa hiệu quả. Vì vậy, việc thiết kế một cơ chế hỗ trợ mới, thực chất và dễ tiếp cận hơn là vấn đề cần được tính toán trong quá trình hoàn thiện dự luật.

Về chính sách thuế, Bộ trưởng cho biết sau khi luật được ban hành, cơ quan chức năng sẽ hướng dẫn cụ thể phương án đơn giản hóa cách tính và nộp thuế đối với doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỷ đồng.