Đề xuất điều chỉnh quy định kinh doanh vàng miếng: Cần rõ vai trò và giảm rào cản thị trường

Kiến nghị không nên để ngân hàng thương mại tham gia sản xuất kinh doanh vàng miếng.

Cần phân định rõ vai trò quản lý và kinh doanh

Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam vừa có văn bản góp ý đối với dự thảo sửa đổi Nghị định 24 về quản lý hoạt động kinh doanh vàng. Trong đó, Hiệp hội đề nghị không nên bổ sung tổ chức tín dụng, đặc biệt là các ngân hàng thương mại, tham gia sản xuất và kinh doanh vàng miếng.

Lý giải cho kiến nghị này, Hiệp hội dẫn Luật Các tổ chức tín dụng (ban hành ngày 18/1/2024), trong đó nêu rõ ngân hàng thương mại không có chức năng sản xuất vàng. Nhiệm vụ cốt lõi của các ngân hàng là kinh doanh tiền tệ, chủ yếu thông qua hoạt động tín dụng và cung ứng dịch vụ thanh toán.

“Nếu để các ngân hàng thương mại tham gia sản xuất, kinh doanh vàng miếng, họ sẽ buộc phải sử dụng nguồn vốn lớn để đầu tư vào lĩnh vực không thuộc chức năng chính. Điều này sẽ ảnh hưởng đến nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2025–2030 của hệ thống ngân hàng là cấp tín dụng, hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp sản xuất, từ đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế,” Hiệp hội nêu rõ.

Theo nhận định của Hiệp hội, các ngân hàng thương mại không phải là tổ chức chuyên sâu trong lĩnh vực vàng. Thực tiễn giai đoạn trước năm 2012 cho thấy việc để các ngân hàng như Agribank, Sacombank, ACB tham gia sản xuất, kinh doanh vàng miếng đã để lại hậu quả kéo dài và chỉ được kiểm soát nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của Ngân hàng Nhà nước.

Giữ vai trò điều tiết, không nên trực tiếp sản xuất

Một điểm đáng chú ý trong dự thảo Nghị định 24 sửa đổi là quy định cho phép Ngân hàng Nhà nước tổ chức sản xuất vàng miếng trong từng thời kỳ. Về việc này, Hiệp hội cho rằng, Ngân hàng Nhà nước là cơ quan thực hiện vai trò quản lý nhà nước về hoạt động kinh doanh vàng, không nên kiêm luôn chức năng sản xuất và kinh doanh vàng miếng.

“Nếu Ngân hàng Nhà nước tham gia thương trường thì ai sẽ là cơ quan giám sát hoạt động này? Điều này dễ dẫn đến tình trạng chồng chéo trong chức năng vừa kinh doanh vừa quản lý nhà nước,” Hiệp hội phân tích. Ngoài ra, Nghị định 24 là văn bản quy định về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, nên vai trò của Ngân hàng Nhà nước nên giới hạn ở mức quản lý, thay vì trực tiếp tham gia sản xuất vàng miếng.

Hiệp hội cũng cảnh báo rằng, nếu Ngân hàng Nhà nước trở thành đơn vị sản xuất và cung ứng vàng miếng, điều này có thể tạo ra tâm lý “bảo chứng” từ Nhà nước, khiến người dân tiếp tục đầu tư vào vàng miếng mang thương hiệu của cơ quan quản lý nhà nước. Khi đó, mục tiêu đa dạng hóa nguồn cung và thương hiệu vàng miếng để bình ổn giá thị trường sẽ rất khó đạt được.

Đề xuất nới điều kiện vốn, tránh tạo rào cản

Một vấn đề khác được Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam đề cập là quy định về điều kiện vốn đối với doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh vàng miếng. Cụ thể, dự thảo yêu cầu doanh nghiệp phải có vốn điều lệ tối thiểu 1.000 tỷ đồng. Theo Hiệp hội, mức vốn này quá cao và chỉ có từ 1 đến 3 doanh nghiệp trên thị trường hiện nay có khả năng đáp ứng.

“Với điều kiện khắt khe như vậy, số lượng doanh nghiệp được tham gia vào hoạt động sản xuất vàng miếng sẽ rất hạn chế, điều này dễ dẫn đến tình trạng tiếp tục duy trì cơ chế độc quyền, ảnh hưởng tới tính cạnh tranh và khả năng bình ổn giá của thị trường vàng,” Hiệp hội nêu quan điểm.

Để phù hợp với thực tiễn, Hiệp hội đề xuất nên tham khảo mức vốn điều lệ thực tế mà Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) đã đầu tư sản xuất vàng miếng trong giai đoạn trước. Từ đó, điều chỉnh quy định theo hướng phù hợp hơn, chẳng hạn đặt mức vốn điều lệ tối thiểu là 500 tỷ đồng.

Ngoài ra, Hiệp hội cũng phản ánh rằng việc yêu cầu doanh nghiệp hoạt động mua bán vàng miếng – vốn là khâu trung gian giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng – phải xin phép Ngân hàng Nhà nước là không cần thiết. Quy định này sẽ làm phát sinh thêm "giấy phép con", tạo ra rào cản hành chính và can thiệp không cần thiết vào vận hành thị trường.

Thái Bình xử phạt 02 doanh nghiệp kinh doanh vàng bạc

Đề xuất đánh thuế giao dịch vàng: Lãnh đạo Bộ Tài chính nói sẽ nghiên cứu

TP.HCM tạm giữ lượng lớn sản phẩm vàng vi phạm, trị giá hơn 14 tỷ đồng