Hoàng kim nghìn tỷ và cú sốc trắng đơn hàng kéo dài

Thành lập từ năm 1976, Công ty Cổ phần Garmex Sài Gòn (UPCoM: GMC) từng là một trong những doanh nghiệp dệt may biểu tượng, trải qua giai đoạn hoàng kim 2012–2021 với doanh thu ổn định hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm. Thời kỳ đỉnh cao, Garmex Sài Gòn sở hữu 5 nhà máy tại TP.HCM và Quảng Nam, vận hành hơn 70 dây chuyền sản xuất cùng đội ngũ khoảng 4.000 công nhân.

Tuy nhiên, bức tranh kinh doanh của doanh nghiệp bước vào bước ngoặt lao dốc kể từ cuối năm 2022. Nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ việc đối tác lớn là Công ty Cổ phần Sản xuất Kinh doanh Xuất khẩu Bình Thạnh (Gilimex) đột ngột bị Amazon cắt giảm sản lượng. Cú sốc đứt gãy chuỗi cung ứng diễn ra ngay sau giai đoạn Garmex đã đầu tư mạnh vào cơ sở vật chất và tích trữ hàng tồn kho khiến doanh nghiệp lập tức rơi vào khủng hoảng.

Hệ quả là từ tháng 5/2023 đến nay, hoạt động sản xuất dệt may của Garmex Sài Gòn phải tạm ngừng hoàn toàn, hàng nghìn lao động buộc phải nghỉ việc. Đến thời điểm kết thúc quý II, tổng số nhân sự của "ông lớn" ngành may một thời chỉ còn vỏn vẹn 27 người, chủ yếu làm nhiệm vụ quản lý kho và nghiệp vụ gián tiếp. Tính đến cuối tháng 6, giá trị hàng tồn kho thành phẩm của công ty vẫn ghi nhận gần 109 tỷ đồng và đang phải trích lập dự phòng giảm giá gần 15 tỷ đồng.

Gánh nặng chi phí truy thu đất đai và kỷ lục thua lỗ

Báo cáo tài chính hợp nhất quý II cho thấy tình trạng không có đơn hàng may trang phục tiếp tục kéo dài. Doanh thu thuần trong quý chỉ đạt hơn 591 triệu đồng (tăng 7% so với cùng kỳ). Tuy nhiên, công ty lại phải gánh khoản lỗ sau thuế lên tới gần 20,7 tỷ đồng – gấp hơn 3 lần cùng kỳ năm trước và là con số lỗ quý nặng nề nhất trong vòng 14 quý qua.

Lũy kế 6 tháng đầu năm, Garmex Sài Gòn ghi nhận doanh thu hơn 1 tỷ đồng. Khoản lợi nhuận gộp ít ỏi (gần 960 triệu đồng) hoàn toàn không đủ phao cứu sinh trước áp lực chi phí. Tổng kết nửa đầu năm, doanh nghiệp lỗ sau thuế 26,4 tỷ đồng (gần gấp đôi mức lỗ 14,3 tỷ đồng cùng kỳ năm ngoái). Thậm chí, con số này đã vượt 0,3% so với toàn bộ kế hoạch lỗ 26,3 tỷ đồng mà công ty dự kiến cho cả năm nay.

Giải trình với cơ quan quản lý, ban lãnh đạo công ty cho biết dù đã thu hẹp tối đa quy mô, doanh nghiệp vẫn phải duy trì bộ máy nhân sự tối thiểu cùng các chi phí cố định không thể cắt giảm như: khấu hao tài sản, thuế đất, chi phí môi trường và dịch vụ bảo vệ.

Đáng chú ý nhất, chi phí quản lý doanh nghiệp trong nửa đầu năm bất ngờ bùng nổ lên mức 29,5 tỷ đồng (tăng 65%). Nguyên nhân đột biến đến từ khoản truy thu tiền thuê đất bổ sung cho giai đoạn 1996–2025 với giá trị lên tới hơn 15 tỷ đồng. Tình trạng thua lỗ liên tiếp 4 năm qua đã bào mòn nghiêm trọng sức khỏe tài chính của doanh nghiệp, đẩy lỗ lũy kế tính đến ngày 30/6 lên khoảng 154,4 tỷ đồng và kéo vốn chủ sở hữu giảm còn hơn 315 tỷ đồng.

Sống nhờ sân pickleball và xoay trục tìm đường cứu nạn

Trong bối cảnh hoạt động cốt lõi gần như tê liệt, cơ cấu doanh thu của Garmex Sài Gòn đã xuất hiện sự chuyển dịch phi truyền thống. Không có bất kỳ khoản thu nào từ bán thành phẩm may mặc, dòng tiền duy trì hoạt động hiện tại đến từ các lĩnh vực như: dược phẩm, dụng cụ y tế, nhà hàng tiệc cưới và đặc biệt là hợp tác kinh doanh sân thể thao.

Cụ thể, hơn một nửa doanh thu trong 6 tháng qua (đạt 588 triệu đồng) đến từ giao dịch với Công ty Cổ phần VinaPrint, thông qua việc hợp tác cho thuê mặt bằng làm sân pickleball. Tính trung bình, mô hình này mang về cho công ty hơn 3 triệu đồng mỗi ngày. Tuy nhiên, nguồn thu phụ trợ này chỉ như "muối bỏ bể" so với bộ máy chi phí hiện hữu. Doanh nghiệp cũng nỗ lực chào bán các tài sản chưa sử dụng nhưng kết quả thanh lý không đáng kể do thị trường trầm lắng.

Thừa nhận thách thức trong ngành may mặc sẽ còn tiếp diễn và tình trạng thua lỗ có khả năng kéo dài hết năm nay, ban lãnh đạo Garmex Sài Gòn đang nỗ lực triển khai nhiều giải pháp tái cấu trúc. Trước mắt, công ty ưu tiên tối đa cho việc tiết giảm chi phí, tiếp tục thanh lý tài sản nhàn rỗi, thúc đẩy đối tác giao hàng tủ vải và tối ưu khai thác các mặt bằng hiện hữu.

Về tầm nhìn dài hạn, doanh nghiệp đang nghiên cứu đầu tư vào các ngành nghề mới theo xu hướng phát triển chung để tìm động lực tăng trưởng thay thế. Đồng thời, công ty dồn lực thúc đẩy dự án nhà ở Phú Mỹ (do Công ty Cổ phần Phú Mỹ làm chủ đầu tư) sớm hoàn thành để đưa sản phẩm ra thị trường, qua đó thu hồi vốn đầu tư và cải thiện dòng tiền cho doanh nghiệp.