Chân dung 4 NSND tiêu biểu được trao Huân chương Lao động: Người là 'vua vọng cổ', lập kỷ lục Việt Nam, người là Cục trưởng
Những nghệ sĩ này có hành trình riêng đầy dấu ấn, đóng góp lớn cho nghệ thuật nước nhà.
Huân chương Lao động là phần thưởng cao quý của Đảng và Nhà nước Việt Nam nhằm ghi nhận những cá nhân, tập thể có thành tích nổi bật trong lao động, sáng tạo và đóng góp cho sự phát triển đất nước. Những năm qua, trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn, nhiều nghệ sĩ cũng vinh dự được trao tặng danh hiệu này. Đây là sự ghi nhận những đóng góp, cống hiến cho sân khấu, điện ảnh, âm nhạc cũng như các loại hình nghệ thuật truyền thống...
NSND Trung Hiếu
NSND Trung Hiếu - Giám đốc Nhà hát Kịch Hà Nội, là một trong những nghệ sĩ vinh dự được trao Huân chương Lao động hạng Ba nhân dịp kỷ niệm 65 năm thành lập đơn vị. Đây không chỉ là sự ghi nhận cho chặng đường hoạt động nghệ thuật bền bỉ của nam nghệ sĩ và là động lực để ông không ngừng đổi mới, sáng tạo và cống hiến.
NSND Trung Hiếu (SN 1973) là gương mặt quen thuộc của sân khấu và điện ảnh Việt Nam. Ông hoạt động đa dạng với vai trò diễn viên kịch, diễn viên điện ảnh - truyền hình và đạo diễn. Nam nghệ sĩ để lại ấn tượng với khán giả bởi khả năng hóa thân linh hoạt vào nhiều dạng vai khác nhau từ hài hước, dí dỏm đến bi kịch, khắc khổ...
Đặc biệt, với khán giả miền Bắc, nghệ sĩ Trung Hiếu quen thuộc qua các dự án như Hà Nội 12 ngày đêm, Đường đời, Lời sám hối muộn màng, Cát bụi, Đại gia chân đất… Với lối diễn xuất đa năng, ông có thể đảm nhận tốt cả vai chính kịch lẫn hài, tạo dấu ấn riêng trong lòng người xem.
Năm 2015, ông được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân khi mới 43 tuổi, trở thành một trong những nghệ sĩ trẻ tuổi nhất đạt được danh hiệu cao quý này vào thời điểm đó.
Từ năm 2017, ông đảm nhiệm cương vị Giám đốc Nhà hát Kịch Hà Nội, tập trung vào việc bảo tồn nghệ thuật kịch nói và đào tạo lớp nghệ sĩ kế cận. Trong quá trình công tác, ông có nhiều đóng góp quan trọng cho việc gìn giữ và phát huy nghệ thuật kịch nói Việt Nam, đồng thời tích cực đào tạo, dẫn dắt thế hệ nghệ sĩ trẻ tiếp nối truyền thống sân khấu Thủ đô.
NSND Xuân Bắc
Xuân Bắc là một trong những nghệ sĩ đa tài của Việt Nam. Ông được khán giả yêu mến bởi sự biến hóa linh hoạt trên sân khấu, sự hoạt ngôn, dí dỏm khi dẫn dắt các chương trình truyền hình. Ít ai biết, hành trình đến với nghệ thuật của nghệ sĩ Xuân Bắc khá đặc biệt.
Năm 18 tuổi, ông thi đỗ 3 trường đại học và lựa chọn theo học Trường Đại học Văn hóa Hà Nội. Tuy nhiên, ngay trước ngày nhập học, ông bất ngờ nhận được giấy báo trúng tuyển của Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội. Chính bước ngoặt này đã đưa ông đến với con đường nghệ thuật chuyên nghiệp.
Sau khi tốt nghiệp vào năm 1998, ông về công tác tại Nhà hát Kịch Việt Nam và nhanh chóng khẳng định năng lực khi cùng đồng nghiệp xây dựng nhiều vở diễn mang tính thời sự, giàu giá trị nhân văn. Năm 2016, ông được bổ nhiệm làm Phó Giám đốc nhà hát. Đến tháng 1/2021, nghệ sĩ Xuân Bắc chính thức giữ cương vị Giám đốc.
Trong lĩnh vực điện ảnh và truyền hình, Xuân Bắc tham gia nhiều bộ phim như Ngã ba Đồng Lộc, Chuyện nhà Mộc, Đồng quê xào xạc… Đặc biệt, vai Núi trong Sóng ở đáy sông đã giúp nam nghệ sĩ đến gần hơn với khán giả và giới chuyên môn ghi nhận.
Sau bộ phim Con đường sáng (2007), ông tạm rời diễn xuất để chuyển hướng sang dẫn chương trình. Nhờ lối dẫn duyên dáng, linh hoạt, ông nhanh chóng trở thành MC được yêu thích qua hàng loạt chương trình như Hỏi xoáy đáp xoay, Đuổi hình bắt chữ, Ơn giời cậu đây rồi, Vua tiếng Việt…
Bên cạnh đó, ông còn xuất hiện thường xuyên trong các chương trình truyền hình quen thuộc như Gặp nhau cuối năm, Gala cười, Thư giãn cuối tuần, Bố ơi mình đi đâu thế…, đồng thời tham gia vai trò giám khảo ở nhiều sân chơi như SV 2000, SV 2016, Gương mặt thân quen nhí…
Một trong những dấu ấn sâu đậm nhất của Xuân Bắc trong lòng khán giả là vai Nam Tào trong chương trình Táo quân của VTV. Với lối diễn hài hước, thông minh nhưng vẫn gần gũi, ông đã tạo nên hình tượng nhân vật vừa dí dỏm vừa sắc sảo, góp phần đưa tên tuổi đến gần hơn với công chúng.
Xuân Bắc được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú năm 2016 và Nghệ sĩ Nhân dân vào năm 2023. Ngoài hoạt động nghệ thuật, ông còn tích cực tham gia các hoạt động xã hội: từng được vinh danh là Gương mặt trẻ Thủ đô tiêu biểu năm 2009, trở thành Đại sứ thiện chí của UNICEF về nước sạch và vệ sinh môi trường năm 2010.
Nam nghệ sĩ cũng đảm nhiệm nhiều vai trò trong công tác đoàn - hội như Ủy viên Hội đồng Đội Trung ương khóa VIII (từ năm 2018), Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam khóa VIII (từ năm 2019) và được bầu làm Chủ tịch danh dự Hội Nghệ sĩ trẻ Hà Nội vào tháng 8/2024.
Năm 2022, nghệ sĩ Xuân Bắc được trao Huân chương Lao động hạng Ba nhân dịp kỷ niệm 70 năm thành lập Nhà hát Kịch Việt Nam.
Năm 2024, ông được bổ nhiệm giữ chức Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong công tác quản lý.
NSND Tống Toàn Thắng
Tống Toàn Thắng (SN 1967) là gương mặt tiêu biểu của nghệ thuật xiếc Việt Nam. Ông là Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam, là người được mệnh danh "hoàng tử trăn", đi lưu diễn tại hàng chục quốc gia trên thế giới. Thế nhưng, trước khi nổi tiếng, ông đã trải qua không ít gian nan, vất vả.
Năm 12 tuổi (1979), ông đồng thời trúng tuyển vào Trường Trung cấp Nghệ thuật Xiếc và Trường Trung cấp Mỹ thuật. Đứng trước hai hướng đi, ông quyết định chọn xiếc với mong muốn rèn luyện bản thân và theo đuổi đam mê đến cùng.
Ông dành 5 năm khổ luyện tại Trường Trung cấp Nghệ thuật Xiếc, sau đó tiếp tục trải qua nhiều năm tháng miệt mài lao động nghệ thuật, đánh đổi bằng mồ hôi, công sức, thậm chí cả những chấn thương nghề nghiệp. Gần như toàn bộ cuộc đời và sự nghiệp của ông đều gắn liền với sân khấu xiếc.
Từ một cậu bé rụt rè, những năm tháng tôi luyện ấy giúp ông dám đối mặt với thử thách để theo đuổi ước mơ. Ông vươn lên trở thành nghệ sĩ hàng đầu, được biểu diễn trên nhiều sân khấu quốc tế. Trở về nước, ông tiếp tục cống hiến với mong muốn phát triển xiếc Việt Nam trong vai trò người đứng đầu Liên đoàn Xiếc, góp phần đưa loại hình nghệ thuật này đến gần hơn với công chúng và vươn tầm quốc tế.
Những đóng góp nổi bật đó đã giúp ông được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân vào năm 2019.
Năm 2026, ông tiếp tục được trao Huân chương Lao động hạng Ba nhân dịp kỷ niệm 70 năm thành lập Liên đoàn Xiếc Việt Nam, ghi nhận những nỗ lực và cống hiến trong việc phát triển nghệ thuật xiếc.
NSND Viễn Châu
Nghệ sĩ Viễn Châu (tên thật Huỳnh Trí Bá, còn gọi là Bảy Bá), quê tại xã Đôn Châu, huyện Trà Cú trước đây, tỉnh Trà Vinh. Ông là một trong những tên tuổi lớn của sân khấu cải lương Việt Nam. Với gần 70 năm gắn bó cùng nghệ thuật, ông để lại dấu ấn sâu đậm qua hơn 2.000 bài vọng cổ và khoảng 70 kịch bản cải lương nổi tiếng, góp phần làm phong phú kho tàng nghệ thuật truyền thống Nam Bộ.
Không chỉ sáng tác số lượng lớn, ông còn được xem là người đặt nền móng cho hai hình thức đặc sắc là tân cổ giao duyên và vọng cổ hài - những dòng sáng tác được công chúng yêu thích suốt nhiều thập niên. Nhờ những đóng góp to lớn này, ông được giới chuyên môn tôn vinh với danh xưng “vua vọng cổ”.
Năm 2014, ông được trao Huân chương Lao động hạng Ba nhằm ghi nhận những cống hiến nổi bật đối với nghệ thuật đờn ca tài tử và cải lương Nam Bộ.
Trước đó, từ trước năm 1975, ông đã được báo chí chuyên ngành sân khấu ca ngợi là “Vua bài ca vọng cổ”.
Đến năm 2006, ông còn được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam xác nhận là người sáng tác nhiều bài vọng cổ nhất.
Bên cạnh sự nghiệp sáng tác, Viễn Châu còn có vai trò quan trọng trong việc nâng đỡ và góp phần làm nên tên tuổi của nhiều thế hệ nghệ sĩ cải lương như Út Trà Ôn, Hữu Phước, Tấn Tài, Minh Cảnh, Ngọc Giàu, Út Bạch Lan, Lệ Thủy, Minh Vương, Mỹ Châu… Đồng thời, những tác phẩm vọng cổ mang màu sắc hài hước của ông cũng giúp nhiều nghệ sĩ như Văn Hường, Hề Sa, Tư Rợm, Kim Quang, Giang Châu ghi dấu ấn với khán giả.