Những mô hình, dự án này được lan truyền rất nhanh trên các trang thông tin điện tử, youtube các nhóm mạng xã hội (Facebook, Zalo, Viber, TelegramX…) như là “sân chơi” của những “bạn trẻ khởi nghiệp”, của những “doanh nhân” muốn kết nối toàn cầu, giao dịch và chia sẻ cơ hội đầu tư các loại tiền điện tử thông qua các ứng dụng internet như sàn giao dịch thương mại điện tử, mạng xã hội phân quyền, hệ sinh thái số, hay qua mô hình tiếp thị liên kết. Một số địa chỉ liên kết như: Onelinknetwork.com; ChiliMall.net; Vitae.co; Crowd1.com; Winvest.io…

Theo đó, những dự án này thường có các điểm chung là hướng đến các đối tượng trẻ như sinh viên đang có nhu cầu tìm việc làm thêm và mong muốn khởi nghiệp. Các dự án, mô hình hoạt động này thường được giới thiệu có quy mô “mang tầm quốc tế, mang sứ mệnh Thời đại 4.0, lấy lợi ích cộng đồng làm động lực phát triển”…

Mô hình hoạt động của mạng lưới đa cấp

Các mô hình, dự án này đưa ra những quảng cáo và đưa ra nhiều lợi ích khi hợp tác đầu tư với hoa hồng, thu nhập rất cao. Những lời lẽ quảng cáo cho các dự án, mô hình này đều hướng về việc chủ đầu tư dự án hiện nay là những người đi tiên phong, những người làm cách mạng trong thời đại mới để lôi kéo, thúc giục nhà đầu tư bỏ tiền tham gia phát triển dự án.

Tuy nhiên, Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng cũng cho biết, khoản tiền đầu tư của người tham gia không được ghi nhận trên bất kỳ tài liệu chính thức nào mà chỉ được ghi nhận thông qua tài khoản của người tham gia hiện thị trên giao diện website. Hệ thống máy chủ lưu giữ dữ liệu thường đặt tại nước ngoài. Đồng thời, chủ đầu tư không hiện diện tại Việt Nam hoặc có tư cách pháp nhân theo quy định pháp luật Việt Nam.

“Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng đánh giá các mô hình hoạt động của các dự án nêu trên có dấu hiệu là hoạt động đầu tư theo mô hình kim tự tháp và là hành vi bị cấm theo quy định hiện hành”, đại diện Cục cho hay.

Để tránh rủi ro về mặt vật chất và pháp lý, Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng cũng đưa ra cảnh báo người dân không tham gia đầu tư, hay phát triển hệ thống kinh doanh vào các dự án có dấu hiệu nêu trên.

Ngoài ra, Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng cũng cảnh báo ghi nhận một số doanh nghiệp kinh doanh theo phương thức đa cấp thực hiện tuyển dụng nhân viên (đối tượng tập trung chủ yếu là sinh viên) nhưng có nhiều biểu hiện trái pháp luật.

Dấu hiệu nhận biết là những doanh nghiệp này đăng các nội dung quảng cáo trên internet về việc tuyển dụng nhân sự với các tiêu chí rất chung chung, dễ đáp ứng nhưng lại “rất hấp dẫn” về thu nhập, hướng đến thường là những người đang tìm kiếm việc làm hoặc các bạn sinh viên muốn đi làm thêm. Khi nộp hồ sơ xin việc, các ứng viên được hẹn phỏng vấn nhưng thực chất để các nhân viên của doanh nghiệp tiếp cận hỏi han về hoàn cảnh gia đình, làm thân và lấy sự tin tưởng của người đang tìm việc.

Tiếp đến, những nhân viên này “vẽ vời” một tương lai tươi sáng thu nhập hàng trăm triệu 1 tháng cùng những chuyến du lịch, đào tạo tại nước ngoài làm cho các ứng viên muốn tham gia. Sau đó, nhân viên tuyển dụng bằng nhiều các biện pháp kể cả dụ dỗ và ép buộc người xin việc nộp các khoản tiền rất lớn với nhiều lý do (như phí đào tạo kỹ năng bán hàng, mua tài liệu kinh doanh…) hoặc bị yêu cầu mua một gói sản phẩm ban đầu để đầu tư hay “gia nhập” doanh nghiệp.

Sau khi đã nộp tiền, người tham gia/ người được tuyển dụng có thể nhận được một khoản hoa hồng nhỏ để khuyến khích họ tuyển thêm người khác hoặc chính họ tiếp tục nộp thêm tiền có vị trí kinh doanh với mức hoa hồng cao hơn. Thực chất công việc của họ chỉ là tuyển được thêm người, bán hàng hóa với mức giá cao vô lý hoặc nộp thêm nhiều tiền nữa lên cấp bậc. Nếu không làm các công việc trên thì họ cũng không nhận thêm được bất kỳ các khoản thu nhập nào. Trường hợp muốn khiếu nại về các khoản phí đã nộp, nạn nhân thường không có các chứng từ giao dịch với doanh nghiệp, các biên lai hay phiếu thu nộp tiền đều không có dấu của doanh nghiệp.

Trong quá trình theo dõi hoạt động của các doanh nghiệp bán hàng đa cấp, trường hợp có những thắc mắc hoặc phát hiện các hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật của các doanh nghiệp đa cấp như các biểu hiện nêu trên, người dân hoặc người tham gia bán hàng đa cấp hãy cung cấp thông tin, chứng cứ đến:

Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng - Bộ Công Thương

Địa chỉ: Số 25 Ngô Quyền, Hoàn Kiếm, Hà Nội

Email: vcca@moit.gov.vn; Điện thoại: 024.2220.5002

Để có căn cứ xem xét và xử lý các hành vi vi phạm. Mọi thông tin của người khiếu nại và tố cáo đều được bảo mật theo quy định pháp luật.

Hiện nay, chỉ có 22 doanh nghiệp bán hàng đa cấp đang hoạt động theo quy định của Nghị định số 40/2018/NĐ-CP (danh sách các doanh nghiệp bán hàng đa cấp luôn được cập nhật trên website: vcca.gov.vn).

Tên 22 doanh nghiệp bán hàng đa cấp hiện nay bao gồm: Công ty TNHH MTV Thương Mại Mỹ Lợi, Công ty TNHH Homeway Việt Nam, Công ty TNHH Nhượng Quyền Toàn Thắng, Công ty TNHH Phong Cách Sống Kim Cương Việt Nam, Công ty TNHH Người Lái Xe Mặt Trời Việt Nam, Công ty TNHH Best World Việt Nam, Công ty TNHH MTV New Image Việt Nam, Công ty TNHH MTV Thương Mại Dịch Vụ Hoằng Đạt;

Công ty TNHH Siberian Health Quốc Tế, Công ty TNHH Total Swiss Việt Nam, Công ty TNHH Perfect Global (Việt Nam), Công ty TNHH MTV Herbalife Việt Nam, Công ty TNHH Elken International Việt Nam, Công ty TNHH Nu Skin Enterprises Việt Nam, Công ty TNHH Thương Mại Lô Hội, Công ty Cổ Phần Tập Đoàn Liên Kết Việt Nam, Công ty TNHH Thiên Sư Việt Nam, Công ty TNHH Unicity Marketing Việt Nam, Công ty TNHH Gcoop Việt Nam, Công ty TNHH Amway Việt Nam, Công ty TNHH Seacret, Công ty TNHH Oriflame Việt Nam.

Khánh Huyền