Sau một năm rưỡi triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, công cuộc chuyển đổi số quốc gia đã tạo ra nhiều chuyển biến rõ nét trong cải cách hành chính, hoàn thiện thể chế và phát triển kinh tế số. Những kết quả đạt được đang góp phần đổi mới phương thức quản trị, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Theo Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trong 18 tháng qua, khối lượng công việc về xây dựng thể chế được triển khai với quy mô lớn nhằm hiện thực hóa các mục tiêu của Nghị quyết 57.

Các cơ quan của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã xây dựng và ban hành hơn 400 văn bản, gồm 13 văn bản của Ban Bí thư, 30 đạo luật, hơn 70 nghị định, 30 nghị quyết, 72 quyết định của Thủ tướng Chính phủ, trên 80 thông tư cùng nhiều văn bản hướng dẫn khác.

Hệ thống chính sách mới tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn trong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời tạo hành lang pháp lý cho các lĩnh vực như dữ liệu số, công nghiệp công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, đầu tư mạo hiểm, khởi nghiệp sáng tạo, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.

Đáng chú ý, tư duy quản lý cũng có sự thay đổi theo hướng lấy hiệu quả và kết quả đầu ra làm trọng tâm thay vì chủ yếu quản lý theo quy trình và thủ tục như trước. Nhiều địa phương đã chủ động ban hành cơ chế riêng nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Hà Nội triển khai hàng loạt chính sách về quỹ đầu tư mạo hiểm, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, đặt hàng nghiên cứu và ưu đãi nhân lực công nghệ. TP. Hồ Chí Minh thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm với vốn điều lệ ban đầu 500 tỷ đồng, hướng tới quy mô 5.000 tỷ đồng vào năm 2030. Một số địa phương như Lâm Đồng và Đắk Lắk cũng ban hành các nghị quyết chuyên đề về chuyển đổi số.

Trên nền tảng thể chế mới, cải cách thủ tục hành chính tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng số hóa toàn diện. Trong hệ thống cơ quan Đảng, bốn thủ tục hành chính trọng điểm đã được triển khai, trong đó riêng dịch vụ thu và nộp đảng phí trực tuyến đã tiếp nhận khoảng 4,2 triệu hồ sơ với tổng số tiền gần 244 tỷ đồng, hoàn thành hơn 80% kế hoạch.

Ở lĩnh vực tư pháp, Tòa án nhân dân tối cao tiếp tục mở rộng các dịch vụ số, từng bước triển khai việc tống đạt văn bản tố tụng thông qua ứng dụng VNeID. Đối với khối cơ quan Chính phủ, nhiều nghị quyết, nghị định và công điện được ban hành nhằm đẩy mạnh phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và hoàn thiện cơ chế một cửa điện tử.

Một dấu mốc quan trọng là từ cuối tháng 5/2026, Cổng Dịch vụ công quốc gia chính thức vận hành tập trung tại Trung tâm Dữ liệu quốc gia, kết nối với toàn bộ 15 bộ, ngành và 34 địa phương, từng bước hình thành mô hình "một cửa số" thống nhất trên phạm vi cả nước. Hiện hệ thống đã công khai hơn 5.100 thủ tục hành chính và cung cấp trực tuyến gần 3.750 dịch vụ công.

Các địa phương tiếp tục là điểm sáng trong chuyển đổi số. Trong 5 tháng đầu năm 2026, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến tại địa phương đạt hơn 93%, tỷ lệ số hóa hồ sơ gần 89% và tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu vượt 96%. Trong khi đó, tại cấp bộ, ngành, các chỉ số này vẫn còn thấp hơn đáng kể, cho thấy dư địa rất lớn để tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi số ở cấp Trung ương.

Nhiều mô hình sáng tạo đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Đồng Nai đạt tỷ lệ hồ sơ trực tuyến gần 100%, đồng thời dẫn đầu cả nước về thu đảng phí trực tuyến. Đà Nẵng cải thiện mạnh chỉ số phục vụ người dân và doanh nghiệp, còn Thái Nguyên triển khai mô hình "Luồng xanh" giúp rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính.

Theo thống kê, riêng việc triển khai dịch vụ công trực tuyến trong năm 2025 đã giúp các cơ quan Trung ương tiết kiệm khoảng 840 tỷ đồng và các địa phương tiết kiệm gần 4.800 tỷ đồng. Hà Nội là địa phương có mức tiết kiệm cao nhất với khoảng 1.600 tỷ đồng. Cùng với cải cách hành chính, kinh tế số của Việt Nam tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực. Năm 2025, kinh tế số đóng góp khoảng 14,02% GDP. Việc xây dựng và liên thông các cơ sở dữ liệu quốc gia đang tạo nền tảng quan trọng cho sự hình thành nền kinh tế dữ liệu.

Theo đánh giá của các cơ quan chức năng, mỗi đồng đầu tư vào hạ tầng dữ liệu có thể tạo ra giá trị kinh tế gấp 5-10 lần, đặc biệt trong các lĩnh vực tài chính, ngân hàng, bất động sản, y tế, giáo dục, bảo hiểm và an sinh xã hội. Thương mại điện tử tiếp tục là một trong những động lực tăng trưởng mạnh nhất khi đạt quy mô khoảng 31 tỷ USD trong năm 2025 và được dự báo sẽ vượt mốc 60 tỷ USD vào năm 2030.

Ở lĩnh vực tài chính, dịch vụ định danh điện tử (eKYC) đang được hơn 100 tổ chức tín dụng và hàng nghìn doanh nghiệp công nghệ tài chính ứng dụng rộng rãi, mở ra thị trường tín dụng dựa trên dữ liệu có quy mô hàng trăm nghìn tỷ đồng mỗi năm.

Doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam cũng từng bước khẳng định vị thế. Doanh thu của bốn sàn thương mại điện tử lớn trong nước đạt gần 430 nghìn tỷ đồng trong năm 2025, tăng gần 35% so với năm trước. Thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục phát triển mạnh khi tổng giá trị giao dịch đạt khoảng 28 lần GDP, trong khi gần 89% người trưởng thành đã sở hữu tài khoản thanh toán.

Việc khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và định danh điện tử đang tạo ra nhiều giá trị kinh tế rõ rệt. Doanh thu từ các giải pháp ứng dụng dữ liệu dân cư hiện ước đạt khoảng 2.300 tỷ đồng. Trong lĩnh vực ngân hàng, 57 tổ chức tín dụng đã triển khai xác thực sinh trắc học, góp phần giảm gần 60% các vụ lừa đảo và tiết kiệm khoảng 1.300 tỷ đồng mỗi năm.

Tại 18 cảng hàng không trên cả nước, công nghệ xác thực sinh trắc học đã phục vụ khoảng 1,4 triệu lượt hành khách, mang lại lợi ích kinh tế ước tính khoảng 7.700 tỷ đồng mỗi năm. Ở lĩnh vực y tế, hơn 12.400 cơ sở khám chữa bệnh đã sử dụng căn cước công dân thay thế thẻ bảo hiểm y tế giấy, đồng thời xây dựng khoảng 2,5 triệu bệnh án điện tử, giúp tiết kiệm từ 500 đến 1.000 tỷ đồng mỗi năm.

Theo kinh nghiệm quốc tế, dữ liệu mở và khả năng liên thông dữ liệu có thể đóng góp thêm từ 1-2% GDP. Với mục tiêu quy mô nền kinh tế khoảng 800 tỷ USD vào năm 2030, kinh tế dữ liệu được kỳ vọng sẽ tạo thêm từ 8 đến 16 tỷ USD giá trị mới.

Sau hơn 18 tháng triển khai Nghị quyết 57, chuyển đổi số đã từng bước thay đổi phương thức vận hành của bộ máy hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp, đồng thời tạo nền móng quan trọng cho sự phát triển của kinh tế số.

Trong thời gian tới, trọng tâm sẽ là xây dựng kiến trúc số thống nhất trên toàn quốc, phát triển hạ tầng số và cơ sở dữ liệu dùng chung, đẩy mạnh môi trường làm việc số ở cấp cơ sở, bảo đảm an toàn an ninh mạng và lấy hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp làm thước đo cho quá trình chuyển đổi số quốc gia.